Khu vực rừng ngập mặn Đồng Rui (xã Hải Lạng) được coi là một trong những khu vực có các hệ sinh thái đặc thù của vùng đất ngập nước của Quảng Ninh.
Ông Đoàn Duy Vinh, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, Đồng Rui giàu có và đa dạng sinh học nổi bật bởi phía Đông được che chắn bởi đảo Cái Bầu, hình thành một thủy vực tương đối kín và tĩnh lặng, ít chịu tác động trực tiếp của biển, đồng thời được bổ sung nguồn nước, phù sa và dinh dưỡng từ sông Tiên Yên, Ba Chẽ và thủy triều. Điều kiện này tạo nên môi trường đặc biệt của Đồng Rui, thuận lợi cho rừng ngập mặn, bãi triều và cửa sông phát triển, giàu đa dạng sinh học, là nơi cư trú, kiếm ăn và sinh sản của nhiều loài thủy sinh có giá trị kinh tế và bảo tồn.
Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ Môi trường, giá trị của Đồng Rui không chỉ nằm ở diện tích rừng ngập mặn, mà ở toàn bộ cấu trúc hệ sinh thái: Rừng ngập mặn, bãi triều, kênh lạch, nguồn nước, nguồn lợi thủy sản, chim nước, sinh kế cộng đồng và tiềm năng công nhận là vùng đất ngập nước của quốc gia. Ông Đoàn Duy Vinh, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường, nhấn mạnh: Nếu chỉ quản lý Đồng Rui như một diện tích rừng, chúng ta sẽ chưa nhìn thấy hết giá trị của nó. Thay vào đó cần quản lý Đồng Rui như một hệ sinh thái sống, vận hành theo thủy triều, nguồn nước, dòng vật chất và sự tham gia của cộng đồng.
Thực tế trong nhiều năm qua, công tác quản lý bảo vệ rừng, đất ngập nước Đồng Rui đang được thực hiện theo pháp luật về bảo vệ rừng phòng hộ, tuy nhiên hiệu quả quản lý chưa cao như kỳ vọng. Ông Nguyễn Văn Bông, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Từ Đồng Rui có thể rút ra một bài học thực tế: Quản lý đất ngập nước không thể chỉ dựa trên ranh giới hành chính hay giao đất, giao rừng, mà phải nhìn tổng thể hệ sinh thái. Cần xác định rõ vùng lõi, vùng đệm; theo dõi dòng nước, bùn cát, nguồn lợi thủy sản; làm rõ vai trò, trách nhiệm của cộng đồng và thường xuyên cập nhật dữ liệu để kịp thời cảnh báo suy giảm. Khi những yếu tố này được cụ thể hóa bằng bản đồ, số liệu, quy chế và cơ chế phối hợp, quản lý đất ngập nước mới chuyển từ “quản lý hồ sơ” sang “quản lý hệ sinh thái”.
Để phát huy giá trị Đồng Rui, hiện nay, thành phố Quảng Ninh và các đơn vị chuyên môn đang tích cực thực hiện lộ trình đề nghị công nhận khu Ramsar cho khu đất ngập nước Đồng Rui với bộ máy quản lý bài bản để tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, nghiên cứu các giá trị sinh học, cảnh quan tại khu vực bài bản, khoa học, đúng quy định.
Quá trình thực hiện lộ trình trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đã xây dựng hoàn thiện hồ sơ và UBND thành phố xem xét thành lập khu bảo tồn, đồng thời điều chỉnh về diện tích, kết quả nghiên cứu để phù hợp với Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ cũng như phù hợp quy hoạch thành phố và phù hợp với bối cảnh mới sau sắp xếp của các đơn vị cấp xã. Gần đây nhất, vào trung tuần tháng 9 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với địa phương liên quan tiến hành thực địa và để trao đổi, rà soát, cập nhật cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, thông tin, số liệu và các nội dung có liên quan, làm cơ sở chỉnh sửa hồ sơ trình thành lập Khu bảo tồn đất ngập nước Đồng Rui bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành, các quy hoạch có liên quan và điều kiện thực tiễn.
