Với sự am hiểu phong tục, gần gũi cộng đồng và tiếng nói có sức thuyết phục, đội ngũ người có uy tín là một trong những lực lượng quan trọng đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn Quảng Ninh. Sau khi được cung cấp kiến thức, kỹ năng, họ tiếp tục chuyển tải những nội dung này bằng cách gần gũi, phù hợp với từng thôn, bản, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật ngay từ cơ sở.
Đầu tháng 8/2026, ông Hoàng Minh Bằng, người có uy tín thôn Trường Tùng, xã Hải Lạng, cùng các đại biểu là cán bộ cơ sở, người có uy tín tham gia hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống mua bán người do Sở Tư pháp phối hợp với các địa phương tổ chức. Ông Hoàng Minh Bằng cho biết: Những nội dung được chuyển tải tại hội nghị đều gắn trực tiếp với đời sống ở cơ sở, như: quy định phòng, chống mua bán người; phương thức, thủ đoạn của tội phạm; kỹ năng nhận biết, phòng tránh; chính sách hỗ trợ nạn nhân; các kênh tiếp nhận thông tin, hỗ trợ và một số quy định của pháp luật hình sự có liên quan. Thông qua hội nghị, chúng tôi được cập nhật thêm kiến thức để về tuyên truyền cho bà con một cách thiết thực.
Việc đưa người có uy tín vào nhóm nòng cốt và tạo điều kiện để họ tiếp cận kiến thức pháp luật có ý nghĩa thiết thực. Bởi sau mỗi hội nghị, thông tin không dừng lại ở hội trường mà có thể tiếp tục được truyền đạt trong những cuộc họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, qua từng cuộc trò chuyện, vận động trực tiếp. Thực tế ấy cũng được thể hiện rõ tại xã Lục Hồn. Bà Lý Thị Hoàng, người có uy tín ở thôn Lục Nà, đã có nhiều năm tham gia công tác tại thôn, trước đây là Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Bản Cáu. Sau khi Bản Cáu, Bản Pạt và Lục Nà được sắp xếp thành thôn Lục Nà mới, bà chủ động xin nghỉ để lớp cán bộ trẻ tiếp quản công việc, song vai trò của một người có uy tín trong cộng đồng vẫn được tiếp tục phát huy.
Bà Hoàng cho biết, là người có uy tín, bà luôn xác định mình là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với bà con. Trước hết phải gương mẫu, sau đó tích cực vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng. Những lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cũng giúp bà có thêm kỹ năng tuyên truyền, xử lý các tình huống phát sinh. Khi có mâu thuẫn gia đình hay tranh chấp nhỏ trong cộng đồng, bà cùng các đoàn thể đến tận nơi lắng nghe, phân tích để các bên tìm được tiếng nói chung.
Ở Lục Nà, công tác vận động còn gắn với gìn giữ những giá trị văn hóa đã bền bỉ tồn tại trong đời sống cộng đồng. Đình Lục Nà là một không gian văn hóa quan trọng của người dân địa phương. Các hoạt động lễ hội, hát then, đàn tính, soóng cọ và những nét văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, phục dựng, từng bước gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Bà Hoàng cùng những người có uy tín vận động bà con tham gia lễ hội, giữ gìn cảnh quan, bản sắc và thực hiện tốt quy ước, hương ước của thôn. Theo bà, khi mỗi người dân có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn văn hóa và cùng chung tay phát triển du lịch thì những giá trị truyền thống có thêm điều kiện được bảo tồn, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân.
Quảng Ninh hiện có 402 người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS. Đây là lực lượng có thành phần khá đa dạng, gồm người từng hoặc đang tham gia công tác thôn, bản, cán bộ nghỉ hưu, trưởng dòng họ, già làng, người sản xuất kinh doanh và nhiều thành phần khác. Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua, người có uy tín đã trực tiếp đến từng hộ tuyên truyền về quyền, nghĩa vụ của cử tri; đồng thời nắm tình hình, phản ánh những vấn đề phát sinh để chính quyền kịp thời xử lý. Tại 19/21 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 100%.
Để lực lượng này phát huy hiệu quả, việc cung cấp thông tin và bồi dưỡng kỹ năng được tỉnh triển khai thường xuyên hơn. Năm 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức 2 hội nghị tập huấn kiến thức cho 167 người có uy tín và 3 hội nghị phổ biến, cung cấp thông tin cho gần 321 người, đồng thời duy trì việc cấp Báo Quảng Ninh, Báo Dân tộc và Phát triển cho người có uy tín có thêm nguồn thông tin chính thống phục vụ tuyên truyền tại cơ sở.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, 4 hội nghị tập huấn đã được tổ chức cho 363 đại biểu người có uy tín. Trong đó, việc bồi dưỡng kiến thức chuyển đổi số và kỹ năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến được chú trọng. Đến cuối tháng 6/2026, khoảng 390/402 người có uy tín có điện thoại thông minh và biết cách sử dụng. Các lớp tập huấn được tổ chức theo hướng thực hành, giúp người có uy tín từng bước tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, nền tảng số, từ đó có thể tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ người dân tại cộng đồng.
Ngay tại Hải Lạng, đầu tháng 8, xã cũng tổ chức tập huấn chuyên sâu về kỹ năng số và ứng dụng AI cho đội ngũ cán bộ, công chức, hướng dẫn sử dụng công cụ số trong soạn thảo, tổng hợp thông tin, xây dựng nội dung tuyên truyền và xử lý công việc. Việc nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở, đồng thời trang bị kỹ năng số cho người có uy tín tạo thêm điều kiện để thông tin chính thống được chuyển tải nhanh hơn, linh hoạt hơn, nhất là trong bối cảnh người dân ngày càng tiếp cận nhiều nguồn thông tin trên môi trường mạng.
Năm 2026, Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND ngày 14/4/2026 thực hiện Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035”. Việc phát huy người có uy tín giúp hình thành một mạng lưới tuyên truyền ngay trong cộng đồng, nơi kiến thức pháp luật được cụ thể hóa thành những câu chuyện, tình huống và cách ứng xử trong đời sống. Khi người có uy tín được cập nhật đầy đủ kiến thức, trang bị phương pháp và kỹ năng phù hợp, mỗi người có uy tín có thể trở thành một ‘cầu nối’ vững chắc giữa chính sách với cuộc sống. Qua đó, góp phần giữ vững đoàn kết, an ninh trật tự và tạo nền tảng cho phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS của Quảng Ninh.
