Đưa kiến thức vào thực tiễn thông qua các hoạt động thực hành, trải nghiệm đang trở thành hướng đi được nhiều cơ sở giáo dục tại Quảng Ninh chú trọng. Với giáo dục STEM, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn được trực tiếp thiết kế, chế tạo sản phẩm, thử nghiệm ý tưởng, qua đó phát triển tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề.
Từ những vật liệu quen thuộc như chai nhựa, bìa cứng, que gỗ, học sinh Trường TH-THCS và THPT Đoàn Thị Điểm (phường Cao Xanh) hào hứng bắt tay vào thiết kế cánh quạt trong dự án “Máy phát điện năng lượng gió”. Mỗi công đoạn từ lên ý tưởng, lựa chọn vật liệu, lắp ráp đến thử nghiệm sản phẩm đều mang đến cho các em những trải nghiệm mới mẻ, giúp kiến thức khoa học trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn.
Không chỉ làm theo hướng dẫn, học sinh còn được quan sát sự chuyển động của cánh quạt, tìm hiểu nguyên lý hoạt động và điều chỉnh thiết kế để sản phẩm vận hành hiệu quả. Qua đó, những kiến thức tưởng chừng khô khan trong sách giáo khoa được cụ thể hóa bằng hoạt động thực hành, khuyến khích các em chủ động tìm tòi, thử nghiệm và học hỏi từ chính kết quả của mình.
Em Lê Phương Anh, lớp 8A1, Trường TH-THCS và THPT Đoàn Thị Điểm, chia sẻ: Em thấy tiết học rất ý nghĩa. Chúng em cùng nhau làm cánh quạt theo mô hình cối xay gió, hiểu được vì sao cánh quạt lại quay. Em mong có thêm nhiều giờ học STEM như thế này để được tự tay làm ra nhiều sản phẩm hơn.
Tại Trường TH-THCS và THPT Đoàn Thị Điểm, giáo dục STEM được triển khai thông qua việc lồng ghép trong các môn học và xây dựng các chuyên đề phù hợp. Nhà trường chú trọng đầu tư không gian thực hành, tạo điều kiện để học sinh vận dụng kiến thức thuộc 4 lĩnh vực: Khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học vào giải quyết những vấn đề cụ thể.
Thầy giáo Phạm Văn Thủy, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Nhà trường đã đầu tư phòng học STEM, đồng thời lồng ghép nội dung STEM trong các môn học và chuyên đề. Qua đó, học sinh vừa được học lý thuyết, vừa có cơ hội thực hành, phát huy khả năng sáng tạo và phát triển ý tưởng của mình.
Từ những sản phẩm ban đầu còn đơn giản, quá trình học tập theo định hướng STEM giúp học sinh rèn luyện tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng vận dụng kiến thức và tinh thần kiên trì trước khó khăn. Quan trọng hơn, các em được khuyến khích đặt câu hỏi, tìm cách giải quyết vấn đề thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.
Không chỉ được triển khai tại các trường ngoài công lập, giáo dục STEM đang từng bước được mở rộng tại các trường công lập trên địa bàn thành phố. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường trải nghiệm, giao lưu giúp học sinh tiếp cận STEM hiệu quả hơn.
Thành phố đã phối hợp với Tập đoàn Petrovietnam trang bị 3 phòng học STEM đạt tiêu chuẩn quốc tế tại các trường THPT Cẩm Phả, THPT Uông Bí và THCS Trọng Điểm. Đồng thời, các cơ quan chức năng rà soát nhu cầu để trang bị phòng thực hành STEM cho 116 cơ sở giáo dục phổ thông trong năm nay. Đây là những điều kiện quan trọng để các nhà trường tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tăng cường thực hành, trải nghiệm, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.
Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, các ngày hội STEM được tổ chức tại các trường cũng tạo thêm không gian để học sinh thể hiện ý tưởng, giới thiệu sản phẩm và tiếp cận những kiến thức khoa học theo cách trực quan, sinh động.
Hiện thực hóa Nghị quyết 71, đẩy mạnh giáo dục STEM, gắn dạy học với thực hành, trải nghiệm là yêu cầu để các cơ sở giáo dục đổi mới phương pháp, phát huy tính chủ động, sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh.
