Năm 2026, công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn Quảng Ninh tiếp tục được triển khai đồng bộ với nhiều hoạt động từ truyền thông, xét nghiệm, can thiệp giảm hại đến điều trị ARV, Methadone, PrEP và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Cùng với duy trì các dịch vụ thiết yếu, ngành Y tế đang từng bước chuyển mạnh từ ứng phó với người bệnh sang chủ động phát hiện nguy cơ, quản lý đối tượng và sử dụng dữ liệu để nâng cao hiệu quả phòng dịch.
Theo thống kê, trên địa bàn Quảng Ninh hiện có 6.090 người nhiễm HIV trong cộng đồng biết tình trạng của mình, đạt 93,7% số người nhiễm HIV ước tính còn sống. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 64 ca nhiễm mới được phát hiện, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm 2025; số tử vong do HIV/AIDS giảm 54%, từ 26 xuống 12 trường hợp.
Đáng chú ý, đường lây truyền HIV đang có sự thay đổi. Lây qua đường tình dục chiếm tỷ lệ chủ yếu, khoảng 71-77%, trong khi lây qua đường máu chiếm 21-25% và mẹ truyền sang con khoảng 1-2%. Thực tế này đòi hỏi công tác dự phòng phải chuyển trọng tâm, không chỉ tập trung vào nhóm nghiện chích ma túy mà mở rộng tới các nhóm có nguy cơ lây nhiễm qua quan hệ tình dục.
Trong 6 tháng đầu năm, Quảng Ninh tổ chức 2.062 lượt truyền thông về HIV/AIDS, tiếp cận 721.646 lượt người qua nhiều hình thức: Báo chí, các hoạt động văn hóa, thể thao và tập huấn. Cùng với truyền thông, xét nghiệm được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm người nhiễm HIV. Công tác quản lý, giám sát dịch cũng chuyển sang dựa trên dữ liệu. Người nhiễm HIV được quản lý trên phần mềm HIV INFO 4.0; ngành Y tế thường xuyên rà soát, đối chiếu, làm sạch dữ liệu sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. CDC Quảng Ninh duy trì giám sát, hỗ trợ kỹ thuật tại 100% xã, phường, đặc khu, tập trung theo dõi tình trạng điều trị, bỏ trị, mất dấu, chuyển đi và khả năng tiếp cận dịch vụ.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Thu, Phó Trưởng Khoa Phòng, chống HIV/AIDS, CDC Quảng Ninh cho biết: “Hiện nay, công tác phòng, chống HIV/AIDS tại Quảng Ninh đang chuyển mạnh theo hướng chủ động, toàn diện và dựa trên nguy cơ. Bên cạnh quản lý, chăm sóc và điều trị người nhiễm HIV, chúng tôi tập trung phân tích tình hình dịch, xác định nhóm và địa bàn có nguy cơ để triển khai các biện pháp phù hợp; tăng cường xét nghiệm phát hiện sớm, kết nối người có nguy cơ với các dịch vụ dự phòng như PrEP, đồng thời chuyển gửi người nhiễm HIV vào điều trị ARV sớm và duy trì điều trị liên tục”.
Hệ thống chăm sóc, điều trị HIV trên địa bàn được duy trì liên tục, với 5.184 bệnh nhân đang điều trị ARV, gồm 5.153 người lớn và 31 trẻ em. Trong số này, 4.990 người điều trị tại cộng đồng có bảo hiểm y tế, 4.570 người nhận thuốc ARV từ nguồn bảo hiểm y tế. Chăm sóc người nhiễm HIV ngày càng toàn diện, không chỉ duy trì ARV mà còn sàng lọc, quản lý các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid và vấn đề sức khỏe tâm thần. Điều trị viêm gan C cho người đồng nhiễm HIV cũng đạt kết quả tích cực, với 952 bệnh nhân được điều trị, 926 người đã hoàn thành.
Nguy cơ lây nhiễm HIV khác nhau giữa các địa bàn. Đô thị, khu công nghiệp, nơi tập trung đông công nhân, lao động tự do tiềm ẩn nguy cơ do biến động dân cư, quan hệ tình dục không an toàn và tệ nạn xã hội. Miền núi, biên giới, vùng dân tộc thiểu số lại khó tiếp cận dịch vụ do địa bàn rộng, dân cư phân tán; trong khi các khu vực du lịch, dịch vụ, giao thương, xã đảo chịu tác động từ lượng khách và lao động thời vụ. Vì vậy, ngành Y tế chú trọng phân tầng nguy cơ, xác định nhóm đích và triển khai truyền thông, xét nghiệm, dự phòng, điều trị phù hợp từng địa bàn.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Thu cho biết: “Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục củng cố năng lực phòng, chống HIV/AIDS đồng bộ từ tuyến xã, phường, đặc khu đến các bệnh viện và cơ sở điều trị. Tại tuyến cơ sở, tập trung quản lý người nhiễm, phát hiện sớm nhóm nguy cơ, tăng cường truyền thông, tư vấn, xét nghiệm và chuyển gửi kịp thời đến các dịch vụ dự phòng, PrEP và điều trị”.
Từ truyền thông đến xét nghiệm, điều trị và quản lý bằng dữ liệu, các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS đang được triển khai theo hướng ngày càng chủ động và toàn diện hơn. Đây là nền tảng để Quảng Ninh tiếp tục duy trì những kết quả đã đạt được, thu hẹp khoảng trống trong tiếp cận dịch vụ và từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.
