Sau vụ dứa năm 2020 của gia đình anh Đỗ Xuân Lịch, tại thôn Lục Phủ (xã Hải Sơn) đã hình thành vùng trồng dứa rộng hàng chục héc ta. Những hộ dân Lục Phủ đã “kháo” nhau theo anh Lịch là thắng và mạnh dạn trồng cây dứa. Nhưng không chỉ có loại cây này, người nông dân kiên trì, chịu khó ấy còn dẫn đường cho mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch bền vững ngay trên vùng đất biên giới giàu tiềm năng.
Di dân từ tỉnh Yên Bái ra Hải Sơn theo diện làm kinh tế mới, thời điểm năm 2000, anh Đỗ Xuân Lịch tròn 24 tuổi. Sức trẻ, khát vọng và quan trọng hơn là tinh thần quý trọng đất đai đã tạo cho anh Lịch động lực thử nghiệm các mô hình sản xuất nông nghiệp trên vùng quê mới. Anh Lịch cho biết: Những cái khó ở vùng biên giới Hải Sơn khi đó, như: Sự hoang vu, thiếu vắng dân cư, hạ tầng điện, đường, nước sạch đều thiếu… không cản được quyết tâm của tôi. Bởi tôi nhìn thấy thuận lợi ở đây là rất lớn, đó là quỹ đất rộng, chỉ cần bỏ công sức khai hoang, cải tạo thành đất canh tác thì việc trồng cây, gây rừng, chăn nuôi đều hiệu quả.
Cùng với diện tích đất được giao và đất khai hoang, anh Lịch từng bước trồng rừng, trồng cây ăn quả, trồng hoa sim và nuôi lợn, gà, dê. Đến hết năm 2010, anh Lịch trồng được gần 20ha rừng keo; đến năm 2015, anh có thêm gần 4ha cây trái kết hợp chăn nuôi. Những vụ khai thác rừng keo là nguồn thu lớn để anh Lịch tái trồng rừng và kiến thiết tổng thể mô hình trang trại, gia trại. Ngược lại, nguồn thu từ các lứa lợn, gà, dê cùng với cây ăn quả giúp anh Lịch lấy ngắn nuôi dài, trang trải cuộc sống trong suốt chu kỳ sinh trưởng của cây rừng.
Anh Lịch cho biết: Công lao động ở đây là rất lớn. Mỗi ngày, tôi và gia đình làm việc ngoài trời nhiều giờ liền, có khi quên cả nắng mưa, rét buốt. May mà thành quả mang lại cho gia đình rất phấn khởi…
Năm 2012, sau 2 vụ khai thác rừng, anh Lịch đủ tiền xây ngôi nhà to tại Hải Sơn khi đó. Kể từ năm 2015 đến nay, nguồn thu của gia đình anh ổn định ở mức trên dưới 500 triệu đồng/năm.
Hiện nay, anh Lịch đi sâu vào khai thác các loại cây, con đặc sản và kết hợp làm du lịch. Vừa chăn lợn Móng Cái, gà đen, anh vừa trồng thanh long, vú sữa và đặc biệt là phát triển đồi sim rất đẹp phục vụ phát triển du lịch. Du khách đến với đồi sim có thể check-in bên những triền hoa sim tím, hái sim chín và thưởng thức ẩm thực từ chính những nông sản, vật nuôi tại mô hình canh tác của anh Lịch. Từ hướng đi này, hiện nay, anh Lịch đang đầu tư xây dựng một số chòi nghỉ, nhà sàn nhằm gia tăng tiện ích và phục vụ du khách khi đến tham quan mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch của anh. Mục tiêu của anh Lịch là biến nơi đây thành một trong những điểm đến ấn tượng của khách, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xanh, du lịch trải nghiệm cộng đồng và du lịch văn hoá mà xã Hải Sơn đang đặt ra.
Anh Lịch cho biết: Hoa sim biên giới là “đặc sản” của Hải Sơn, cùng với đó là những chất liệu rất mới để Hải Sơn làm du lịch như cảnh quan tự nhiên tươi đẹp, con người hiền lành, các cộng đồng người dân tộc Sán Chỉ, Dao chất phác… Giao thông Hải Sơn giờ rất thuận lợi, nối Hải Sơn, đưa hình ảnh Hải Sơn tươi đẹp và khác biệt tới nhiều vùng, miền trong và ngoài tỉnh. Bởi vậy mà hướng phát triển du lịch của Hải Sơn đang rất rộng mở. Và đây cũng là cơ hội của những mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch, trong đó có mô hình của gia đình tôi, cho phép tôi không chỉ phát triển nông nghiệp một cách bền vững mà còn đa dạng hoạt động du lịch, mang lại nguồn thu không nhỏ cho gia đình.
