Quảng Ninh đang cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên số với khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt của tăng trưởng. Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Quảng Ninh đã vào cuộc với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản và sáng tạo đưa KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành nền tảng tạo sự đột phá, phát triển bền vững.
Cụ thể hóa quyết sách lớn
Ngay khi Nghị quyết số 57-NQ/TW ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc học tập, quán triệt, tuyên truyền và tổ chức thực hiện với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, bài bản. Công tác quán triệt được triển khai sâu rộng trong toàn hệ thống chính trị, bảo đảm 100% cán bộ, đảng viên được tuyên truyền, phổ biến đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết 57. Đáng chú ý, các đảng bộ trực thuộc tỉnh đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề “Đảng viên tiên phong học tập kỹ năng số”, qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực số cho đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Quảng Ninh cũng sớm kiện toàn bộ máy chỉ đạo, điều hành. Trong đó, Ban Chỉ đạo phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh được thành lập, kiện toàn kịp thời. Hội đồng tư vấn, Tổ giúp việc hoạt động hiệu quả, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở. Các địa phương đã thành lập ban chỉ đạo, tổ giúp việc và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên nhằm tạo sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện.
Từ đầu năm đến nay, Tỉnh ủy đã ban hành 13 văn bản, UBND tỉnh ban hành 4 quyết định, 5 kế hoạch và 65 văn bản chỉ đạo nhằm tổ chức triển khai đồng bộ nhiệm vụ trọng tâm, điển hình: Kế hoạch số 16/KH-UBND triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2026; Kế hoạch số 78/KH-UBND về thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc); Kế hoạch số 82/KH-UBND nâng cao Chỉ số chuyển đổi số (DTI) năm 2026; Kế hoạch số 94/KH-UBND triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”…
Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã có các tờ trình báo cáo, xin ý kiến Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương về Đề án thí điểm thành lập Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh. Đề án Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh do Ban Quản lý KKT tỉnh phối hợp với Công ty CP Tập đoàn APEC Group xây dựng, có tham vấn ý kiến của chuyên gia thuộc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC). Đề án đề xuất xây dựng KKT số và tri thức tự do được hưởng đầy đủ các cơ chế chính sách ưu đãi đối với KKT theo quy định của pháp luật và các cơ chế đặc thù, vượt trội, được cấp có thẩm quyền cho phép thí điểm thực hiện theo nội dung đề xuất; hình thành không gian phát triển động lực, dẫn đầu trong ứng dụng công nghệ số và kinh tế tri thức tại khu vực Đông Nam Á, hướng tới xây dựng một thành phố kinh tế số kiểu mẫu, là nơi cho phép thử nghiệm các mô hình quản trị và công nghệ mới chưa có tiền lệ tại Việt Nam...
Cùng với đó, việc UBND tỉnh ban hành Quyết định số 696/QĐ-UBND và Quyết định 697/QĐ-UBND về Chiến lược dữ liệu và Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030 đã đặt nền móng cho sự phát triển dài hạn của tỉnh. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch 180/KH-UBND ngày 21/4/2026 về kế hoạch thực hiện chiến lược dữ liệu tỉnh Quảng Ninh năm 2026. Kế hoạch đặt ra triển khai với mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Kế hoạch nhằm thực hiện hiệu quả Chiến lược dữ liệu tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030; xác định năm 2026 là năm “Tạo lập và chuẩn hóa dữ liệu”, tập trung xây dựng hạ tầng, nền tảng và dữ liệu dùng chung của tỉnh; tổ chức tạo lập, chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu từ địa phương lên các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo quy định; phát triển các cơ sở dữ liệu đặc thù của tỉnh phục vụ công tác quản lý nhà nước, chỉ đạo điều hành và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời, đưa dữ liệu trở thành công cụ hỗ trợ trực tiếp cho công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo tỉnh, làm cơ sở triển khai Trung tâm điều hành thông minh (IOC), từng bước chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công sang dựa trên dữ liệu số, dữ liệu thời gian thực.
Nhằm đảm bảo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, nguồn lực cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được ưu tiên bố trí. UBND tỉnh ban hành quyết định bố trí ngân sách thường xuyên chi lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 với tổng kinh phí hơn 1.089 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách cấp tỉnh trên 981 tỷ đồng, ngân sách cấp xã là trên 107 tỷ đồng.
Động lực cho những đột phá mới
Nhằm khai thác tối đa nguồn lực để kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao, đô thị thông minh, Quảng Ninh đang tích cực thúc đẩy hợp tác 3 nhà: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Giữa tháng 12/2025, dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu đã được khởi công xây dựng. Dự án có quy mô khoảng 8,94ha, tổng vốn đầu tư hơn 138 tỷ đồng do Tập đoàn FPT giữ vai trò nhà đầu tư hạ tầng. Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu là không gian làm việc – nghiên cứu – đổi mới sáng tạo dài hạn; ưu tiên thu hút doanh nghiệp phần mềm, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, IoT và an ninh mạng; thúc đẩy kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Đây là bước đi cụ thể thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc xây dựng hạ tầng cho hệ sinh thái công nghệ.
Cùng với đó, cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) khởi động xây dựng vào giữa tháng 2/2026. Theo kế hoạch, tại khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai các công nghệ nhận diện sinh trắc học, hệ thống cổng kiểm soát tự động nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục cho hành khách xuất nhập cảnh. Tại khu vực cầu Bắc Luân II, đề án thí điểm vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự hành thông minh trên nền tảng công nghệ 5G, hướng tới tổ chức vận chuyển xuyên biên giới liên tục 24/7, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả thương mại biên giới.
Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục phối hợp đào tạo nhân lực KHCN, đầu tư hệ thống Phòng thí nghiệm Ứng dụng công nghệ sinh học và Phòng thí nghiệm Fab-Lab phục vụ khởi nghiệp; xây dựng "Khu trình diễn, giới thiệu, mô hình, thực nghiệm ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, lưu trữ nguồn gen tỉnh Quảng Ninh"; triển khai dịch vụ Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC). Hiện, tỉnh tích cực đôn đốc triển khai một số dự án KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số động lực, then chốt, tạo nền tảng bứt phá cho Nghị quyết 57 trong thời gian tới, như các dự án: Đầu tư xây dựng trung tâm Chỉ huy điều hành cơ động phục vụ nhiệm vụ công tác quốc phòng, quân sự và phòng thủ dân sự của Bộ CHQS tỉnh; Nâng cao năng lực phòng thử nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước về phòng chống dịch bệnh động vật trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Tăng cường năng lực cho Trung tâm ứng dụng Khoa học - Công nghệ và Đổi mới sáng tạo…
Trong xây dựng, hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu và các nền tảng, ứng dụng số, các ngành, lĩnh vực trọng điểm đã đạt được kết quả số hóa nổi bật. Trong đó, toàn tỉnh cơ bản hoàn thành số hóa dữ liệu đất đai trên địa bàn; xây dựng 100% học bạ số, số hóa hơn 1 triệu dữ liệu hộ tịch, tỷ lệ lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho khoảng 97% dân số. Đồng thời, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu về công thương, thống kê, khiếu nại tố cáo, di sản – du lịch, hải quan bảo đảm nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".
Tỉnh đang nghiên cứu lập đề án xây dựng Trung tâm tích hợp dữ liệu chung trên cơ sở hợp nhất 3 Trung tâm dữ liệu hiện có (Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Sở KH&CN). Cùng với đó, các ngành, lĩnh vực cũng tích cực ứng dụng AI trong chỉ đạo, điều hành, y tế, giao thông cảng tàu và điểm tham quan trên vịnh…
Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, việc đảm bảo an toàn, an ninh thông tin luôn được Quảng Ninh xác định là điều kiện tiên quyết trong quá trình chuyển đổi số và phát triển dữ liệu. Trong đó, tập trung triển khai giải pháp bảo đảm an toàn hệ thống thông tin theo từng cấp độ; duy trì vận hành ổn định, an toàn cho các Trung tâm dữ liệu hiện có cũng như nền tảng dùng chung của tỉnh, tăng cường rà soát, đánh giá cấp độ an toàn thông tin và kiểm tra, giám sát định kỳ.
Quảng Ninh đang hoàn thiện thủ tục báo cáo trình phê duyệt chủ trương đầu tư “Trung tâm An ninh mạng tỉnh Quảng Ninh”, phối hợp với Trung tâm An ninh mạng quốc gia (Cục A05 - Bộ Công an) để lắp đặt thiết bị, triển khai kỹ thuật hỗ trợ giám sát và điều phối ứng cứu sự cố cho 5 hệ thống thông tin trọng yếu tại Tỉnh ủy và Trung tâm tích hợp dữ liệu tỉnh, chú trọng nâng cao năng lực chuyên sâu về an toàn dữ liệu và an ninh mạng dành riêng cho cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin tại các sở, ban, ngành, địa phương. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh không ghi nhận sự cố mất an toàn thông tin nghiêm trọng.
Tại hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Quyết định số 204-QĐ/TW trong quý I, ngày 2/4 vừa qua, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh, yêu cầu các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách để triển khai Nghị quyết; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, công nghệ theo hướng gắn kết với nhu cầu thực tế của địa phương, doanh nghiệp; phát triển nguồn nhân lực về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; xây dựng Trường Đại học Hạ Long trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học. Đồng thời, có cơ chế khuyến khích để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong các cơ quan Đảng, chính quyền. Đồng thời, xây dựng phương án phát động phong trào thi đua phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong toàn tỉnh. Để việc triển khai Nghị quyết 57 đạt được những kết quả rõ nét hơn nữa, đòi hỏi phải có sự chuyển biến trong cả nhận thức và hành động của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu, qua đó, tạo bước phát triển thực sự đột phá cho lĩnh vực này.
