Trải qua 63 năm xây dựng và phát triển, Quảng Ninh luôn biết tạo nên những giá trị mới từ chính lợi thế của mình. Từ vùng than làm giàu cho đất nước bằng tài nguyên, Quảng Ninh hôm nay đang kiến tạo một nguồn lực bền vững hơn - nguồn lực con người. Thông qua những chủ trương phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Quảng Ninh từng bước hình thành đội ngũ trí thức mang khát vọng, bản lĩnh, tiếp nối truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", góp sức xây dựng quê hương và đất nước.
Gieo những hạt mầm của tương lai
Quảng Ninh luôn xác định con người là nguồn lực quan trọng trong chiến lược phát triển và kiên trì đầu tư cho giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh". Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, Quảng Ninh sớm cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND với nhiều cơ chế thu hút, hỗ trợ nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Những chủ trương ấy không chỉ thu hút người tài, mà còn tạo điều kiện để chính những người con của Vùng mỏ trưởng thành, cống hiến và tạo ra những giá trị mới cho quê hương.
3 giờ 20 phút ngày 29/11/2017, tiếng khóc của bé gái Nguyễn Ngọc Anh vang lên trong phòng mổ Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh. Đó là em bé đầu tiên chào đời bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm do Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh thực hiện, đánh dấu bước phát triển mới của y học chuyên sâu trên quê hương đất mỏ.
Trong kíp bác sĩ hôm ấy có bác sĩ Đỗ Duy Long, Phó Giám đốc Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh. Gần một thập kỷ sau, hỗ trợ sinh sản trở thành lĩnh vực mũi nhọn của bệnh viện. Cùng đồng nghiệp, bác sĩ Long làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, trong đó có chẩn đoán di truyền trước chuyển phôi, đưa nhiều kỹ thuật trước đây chỉ có ở các bệnh viện tuyến Trung ương đến với người dân Quảng Ninh. Thành quả ấy không chỉ đến từ nỗ lực của đội ngũ y, bác sĩ, mà còn từ chủ trương đầu tư phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, tạo điều kiện để bác sĩ học tập, nghiên cứu và làm chủ công nghệ hiện đại.
Bác sĩ Đỗ Duy Long chia sẻ: “Điều tôi nhớ nhất không phải là những kỹ thuật mà là niềm hạnh phúc của người bệnh, của những gia đình sau những chặng đường dài tìm con tưởng chừng không có hy vọng. Chính những niềm hạnh phúc vỡ òa ấy đã thôi thúc chúng tôi tiếp tục đồng hành cùng họ”.
Sau 10 năm mong con, vợ chồng chị Phạm Thị Tranh Cúc (Cẩm Phả) đón tin vui đúng dịp kỷ niệm 10 năm ngày cưới. Chị xúc động: “Con ra đời chính là kết tinh của tình yêu, của sự kiên trì và là minh chứng cho tài năng cùng trái tim nhân hậu của bác sĩ Đỗ Duy Long cùng đội ngũ IVF Quảng Ninh”.
Sau nhiều lần hẹn tôi mới gặp được cô giáo Khổng Thị Thu Trang, Tổ trưởng chuyên môn Trường THPT Chuyên Hạ Long. Dù nghỉ hè song lịch hoạt động của cô dày đặc với các chương trình như tập huấn, tham gia nghiên cứu khoa học, biên soạn tài liệu, xuất bản sách phục vụ bồi dưỡng học sinh giỏi. Nghiên cứu lịch sử, lại có cách giảng dạy đổi mới, vì thế những tiết học sử của cô luôn hấp dẫn và được học sinh ghi nhớ rất lâu. Một trong những phương pháp đó là lớp học của cô không chỉ diễn ra trong bốn bức tường.
Cô Trang kể: “Có những giờ học bắt đầu bên bãi cọc Bạch Đằng, dưới mái ngói cổ Khu di tích nhà Trần ở Đông Triều, trên non thiêng Yên Tử hay trong các bảo tàng, di tích lịch sử. Mỗi chuyến đi trở thành một "lớp học mở", nơi học sinh quan sát hiện vật, đọc tư liệu, tranh luận và tự tìm lời giải cho những vấn đề lịch sử”.
Chính cách dạy ấy đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh. Nhiều năm trở lại đây, đội tuyển do cô phụ trách liên tục giành giải cao ở cấp quốc gia. Những đóng góp ấy mang về cho cô danh hiệu Nhà giáo Ưu tú, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Những hạt mầm được vun đắp từ giáo dục ấy đang từng bước mang trí tuệ Quảng Ninh ra những sân chơi lớn của khu vực và thế giới.
Mỗi sáng, khi nhiều người còn chưa thức giấc, mẹ của Ninh Quang Thắng đã đẩy xe bánh mì ra trước cửa nhà ở Mạo Khê. Những đồng tiền chắt chiu từ gánh hàng nhỏ ấy nuôi dưỡng ước mơ học tập của cậu con trai say mê Tin học: Thắng từng bước chinh phục những đấu trường trí tuệ lớn nhất dành cho học sinh phổ thông.
Đầu tháng 8/2025, sau gần 30 giờ bay từ Bolivia trở về Việt Nam với tấm Huy chương Đồng Olympic Tin học quốc tế lần thứ 37, Thắng mang về niềm tự hào không chỉ cho gia đình, thầy cô, mà còn cho Quảng Ninh, khi trở thành học sinh Quảng Ninh thứ ba giành huy chương tại một kỳ Olympic học thuật quốc tế.
Thành tích ấy là kết quả của nhiều năm kiên trì theo đuổi đam mê. Từ khi thầy giáo phát hiện năng khiếu Tin học của Thắng năm lớp 8 đến những năm học tại Trường THPT Chuyên Hạ Long, em không ngừng chinh phục các cột mốc: Giải Nhất học sinh giỏi Tin của Quảng Ninh, giải Nhì học sinh giỏi quốc gia, Huy chương Đồng Olympic Tin học châu Á - Thái Bình Dương và Huy chương Đồng Olympic Tin học quốc tế.
Nhìn lại hành trình ấy, Thắng chia sẻ: “Để có được kết quả hôm nay, em đã trải qua rất nhiều áp lực. Điều giúp em đi tiếp là sự tin tưởng của bố mẹ, sự tận tâm của thầy cô và niềm tin rằng chỉ cần cố gắng hơn mỗi ngày thì mình sẽ tiến bộ”.
Hiện Thắng theo học ngành Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, em mong muốn tích lũy tri thức, làm chủ công nghệ để sau này trở về đóng góp cho quê hương Quảng Ninh.
Biến tri thức thành giá trị
Nếu trong bệnh viện và lớp học, tri thức mở ra những cơ hội mới cho con người, thì ở doanh nghiệp và hầm lò, tri thức lại thể hiện rõ qua năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.
Trong xưởng cải hoán của Công ty CP Vận tải ô tô Quảng Ninh, đội ngũ kỹ thuật tính toán lại kết cấu, lần lượt tháo dỡ những chiếc xe tải thùng cũ, rồi "lột xác" thành xe bồn si téc chuyên dụng. Đằng sau những bản vẽ kỹ thuật ấy là ông Trần Văn Thuyết, Giám đốc Công ty CP Vận tải ô tô Quảng Ninh, người nhiều năm trăn trở với bài toán đổi mới công nghệ ngay từ thực tiễn sản xuất.
Khi doanh nghiệp đứng trước lựa chọn đầu tư xe chuyên dụng mới với chi phí lớn hoặc tiếp tục sử dụng phương tiện cũ kém hiệu quả, ông Thuyết cùng cộng sự nghiên cứu quy định về cải tạo xe cơ giới, thiết kế phương án chuyển đổi xe tải thùng đã qua sử dụng thành xe bồn si téc chuyên dụng phục vụ vận chuyển thực phẩm. Giải pháp ấy giúp doanh nghiệp cải hoán thành công 18 phương tiện, tiết kiệm từ 700 triệu đến 1 tỷ đồng mỗi xe, tổng giá trị làm lợi khoảng 16,3 tỷ đồng, đồng thời tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.
Cùng với sự điều hành của Giám đốc Thuyết, Công ty CP vận tải ô tô Quảng Ninh trở thành đơn vị nhiều lần đạt giải thưởng “Vô lăng vàng” do Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia trao tặng nhờ thành tích xuất sắc về an toàn giao thông và chất lượng dịch vụ vận tải; bản thân ông nhiều lần được nhận Bằng Lao động sáng tạo của Tổng LĐLĐ Việt Nam, danh hiệu Điển hình lao động sáng tạo tỉnh Quảng Ninh.
Dưới những đường lò của Công ty CP Than Mông Dương, hơn 30 năm qua, anh Phan Xuân Hải, Quản đốc Phân xưởng Vận tải lò 1, cùng cán bộ kỹ thuật và công nhân kiên trì khảo sát hiện trường, tìm lời giải cho từng điểm nghẽn trong dây chuyền vận tải. Anh cùng đơn vị đã đưa nhiều sáng kiến vào sản xuất, trong đó có giải pháp cải tiến máy cấp liệu kiểu lắc -264 giúp tăng năng suất vận tải than thêm khoảng 1.000 tấn mỗi ngày, làm lợi khoảng 820 triệu đồng; giải pháp thay đổi ga manơ đầu trục ngầm T1 giúp nâng năng lực vận tải, giảm thời gian chờ đợi và bảo đảm an toàn sản xuất… Nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ, anh cũng trở thành một trong những điển hình lao động sáng tạo của tỉnh.
Ở hai lĩnh vực khác nhau, ông Trần Văn Thuyết và anh Phan Xuân Hải cùng gặp nhau ở tinh thần đổi mới, luôn bắt đầu từ những vấn đề của thực tiễn để tìm lời giải bằng tri thức. Họ đã biến tri thức chuyên môn thành những giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí, bảo đảm việc làm và cải thiện điều kiện lao động.
Những con người mang trí tuệ và khát vọng Vùng mỏ đang góp phần tạo nên diện mạo mới của quê hương bằng chính tri thức và sức sáng tạo. Đó cũng là kết quả của hành trình nhiều năm Quảng Ninh dành nguồn lực đầu tư cho con người, coi phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nền tảng của tăng trưởng bền vững. Cùng với việc cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng những cơ chế, chính sách phù hợp, Quảng Ninh không chỉ thu hút nhân tài mà còn tạo điều kiện để chính những người con của Vùng mỏ học tập, trưởng thành và cống hiến trên quê hương.
Mỗi thế hệ đều có một cách viết tiếp truyền thống của Vùng mỏ. Hôm nay, những trí thức Quảng Ninh đang viết tiếp truyền thống ấy không chỉ bằng ý chí và tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm", mà còn bằng tri thức, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Đó chính là nguồn lực bền vững nhất để Quảng Ninh tiếp tục vươn lên trong giai đoạn phát triển mới.
