Quảng Ninh đang từng bước mở rộng cơ hội phát triển đến mọi vùng, mọi người dân. Từ chăm lo nhà ở, y tế, giáo dục đến tạo sinh kế, các chính sách an sinh đang trở thành điểm tựa giúp người dân vùng khó ổn định cuộc sống, vươn lên và cùng thụ hưởng thành quả phát triển.
Từ điểm tựa an sinh đến sức bật vùng khó
Với quan điểm phát triển phải bắt đầu từ người dân và hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, Quảng Ninh đã dành nguồn lực lớn để tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, sinh kế và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Trong đó, Nghị quyết số 06-NQ/TU (ngày 17/5/2021) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, đã tạo bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận vùng khó.
Sau 5 năm triển khai, Quảng Ninh đã huy động hơn 120.000 tỷ đồng thực hiện Nghị quyết 06 và các chương trình mục tiêu quốc gia. Đáng chú ý, ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 16%, còn lại là nguồn lực xã hội hóa và tín dụng. Cách làm này phát huy vai trò “vốn mồi” của ngân sách, tạo sức lan tỏa, huy động thêm nguồn lực đầu tư vào những địa bàn còn khó khăn.
Nguồn lực được tập trung cho những nhu cầu thiết yếu của người dân như giao thông, điện, nước sạch, trường học, trạm y tế; đồng thời hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề, tạo việc làm và phát triển sinh kế. Khi những “điểm nghẽn” về hạ tầng từng bước được tháo gỡ, vùng khó có thêm điều kiện kết nối với trung tâm, tiếp cận thị trường và các dịch vụ xã hội.
Hiệu quả của chính sách được phản ánh qua sự cải thiện rõ nét về đời sống. Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tại vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo của Quảng Ninh đạt 84 triệu đồng/người/năm, tăng khoảng 1,9 lần so với năm 2020. Đến hết năm 2025, Quảng Ninh không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn đa chiều của địa phương.
Đơn cử như gia đình ông Chu Thắng Bình (thôn Nà Luông, xã Lục Hồn) từng sống trong căn nhà trình tường dột nát. Năm 2021, nhờ sự kết nối của Hội Chữ thập đỏ Quảng Ninh vận động Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam hỗ trợ cùng nguồn lực gia đình, ngôi nhà mới vững chãi, khang trang đã ra đời. 5 năm qua, gia đình ông Bình sống yên ổn, giờ đã có của ăn của để, đời sống không ngừng nâng lên.
Câu chuyện của gia đình ông Chu Thắng Bình cũng là hình ảnh thu nhỏ cho cách Quảng Ninh triển khai chính sách an sinh: Nhà nước hỗ trợ, cộng đồng chung tay, người dân cùng góp sức để biến sự giúp đỡ thành nền tảng lâu dài. Riêng giai đoạn 2021-2026, thông qua hệ thống Hội Chữ thập đỏ Quảng Ninh đã vận động xây mới 142 căn nhà, tổng trị giá gần 7,4 tỷ đồng, giúp nhiều gia đình khó khăn có thêm điểm tựa an cư.
Không chỉ hỗ trợ nhà ở, Quảng Ninh còn từng bước mở rộng “lưới an sinh” nhằm hạn chế nguy cơ người dân tái nghèo khi gặp rủi ro. Năm 2025, tổng chi an sinh xã hội của tỉnh đạt 2.120 tỷ đồng; trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng chi an sinh xã hội đạt 1.870 tỷ đồng.
Từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết số 91/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh có hiệu lực, quy định chính sách hỗ trợ đóng BHYT cho một số nhóm đối tượng giai đoạn 2026-2030. Chính sách tiếp tục mở rộng mức hỗ trợ cho các nhóm có nguy cơ gặp khó khăn, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và tạo “khoảng đệm” an sinh để người dân không dễ trở lại tái nghèo khi gặp biến cố. Quảng Ninh đang đẩy mạnh công tác khám sức khỏe toàn dân, lập hồ sơ quản lý sức khỏe điện tử tại cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Cùng đó, công tác giáo dục được Quảng Ninh xác định là một trong những giải pháp căn cơ để thu hẹp khoảng cách cơ hội. Từ năm học 2026-2027, hơn 290.000 học sinh, học viên trên địa bàn được mượn sách giáo khoa miễn phí theo mô hình thư viện dùng chung, với kinh phí khoảng 147 tỷ đồng. Các chính sách hỗ trợ ăn trưa, bán trú, ăn ở tập trung, đưa đón học sinh ở vùng khó tiếp tục được duy trì, góp phần bảo đảm trẻ em, nhất là trẻ em vùng đồng bào DTTS và miền núi, có điều kiện học tập tốt hơn.
Để thành quả phát triển lan tỏa trong không gian mới
Những chính sách dành cho vùng khó càng có ý nghĩa khi Quảng Ninh đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Ngày 24/8/2026, tại phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.
Trước điều kiện phát triển mới đặt ra yêu cầu cho Quảng Ninh về tổ chức nguồn lực và bảo đảm an sinh. Trong đó, vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo Quảng Ninh không chỉ được nhìn nhận là nơi cần hỗ trợ, mà còn là những không gian giàu tiềm năng về rừng, biển, văn hóa bản địa, nông nghiệp đặc sản, kinh tế sinh thái và du lịch cộng đồng. Do đó chăm lo vùng khó trong giai đoạn mới cần tiếp tục được Quảng Ninh chuyển mạnh từ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển. Cùng với duy trì các chính sách an sinh thiết yếu, cần tạo điều kiện để người dân tiếp cận vốn, khoa học kỹ thuật, thị trường; phát triển hợp tác xã, sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và các chuỗi giá trị phù hợp với lợi thế từng địa phương.
Việc chăm lo người dân vùng khó cách mà Quảng Ninh thực hiện nhằm mục tiêu nhà nước tạo nền tảng, cộng đồng chung tay, người dân chủ động vươn lên; từ đó biến nguồn lực hỗ trợ thành sinh kế, biến chính sách thành cơ hội và biến cơ hội thành kết quả cụ thể trong từng gia đình, bản làng. Trên chặng đường phát triển mới, thước đo của thành phố Quảng Ninh không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng hay quy mô kinh tế, mà còn ở khả năng để mọi người dân, mọi vùng miền, được tiếp cận thành quả phát triển.
Từ những chính sách thiết thực, Quảng Ninh đang từng bước biến an sinh thành điểm tựa để người dân vùng khó ổn định cuộc sống, vươn lên và chủ động làm chủ tương lai. Khi cơ hội phát triển được trao đến từng mái nhà, lớp học, bản làng, thành quả tăng trưởng sẽ được lan tỏa rộng hơn, tạo nền tảng cho thành phố Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và nhân văn, để mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.
