Là đô thị biên giới, cửa khẩu có vị trí đặc thù, phường Móng Cái 1 xác định việc đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào thực tiễn là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực số, tạo động lực cho phát triển.
Từ cửa khẩu thông minh
Tháng 6/2026, Phòng thử nghiệm của Trung tâm Giám định thử nghiệm Tân Đại Dương tại cầu Bắc Luân II, phường Móng Cái 1 được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Việt Nam công nhận năng lực phân tích Cadimi và Vàng O kiềm. Đây là một trong năm phòng thử nghiệm của Việt Nam đủ điều kiện kiểm nghiệm trái cây xuất khẩu sang Trung Quốc, góp phần kiểm soát chất lượng nông sản ngay tại cửa khẩu, giảm nguy cơ hàng hóa phải quay đầu, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Cũng tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái, hệ thống cổng kiểm soát tự động tích hợp nhận diện khuôn mặt, quét vân tay, camera thông minh và barie điện tử đã chính thức vận hành. Dữ liệu được kết nối, chia sẻ theo thời gian thực giữa các lực lượng Hải quan, Biên phòng và Kiểm dịch, giúp rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao hiệu quả kiểm soát và không phát sinh thêm biên chế.
Bà Chèn Suying, du khách Trung Quốc, chia sẻ: "Hệ thống tự động rất thuận tiện, không phải xếp hàng lâu. Điều này giúp chúng tôi tiết kiệm thời gian và có thêm thời gian tham quan, mua sắm".
Phòng thử nghiệm của Trung tâm Giám định thử nghiệm Tân Đại Dương và hệ thống cổng kiểm soát tự động là những hạng mục đầu tiên của Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 164/QĐ-TTg ngày 26/01/2026. Đề án hướng tới xây dựng Móng Cái trở thành cửa khẩu kiểu mẫu, ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra hàng hóa và quản lý vận hành, qua đó giảm thời gian thông quan, tiết kiệm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại biên giới.
Không chỉ mang ý nghĩa chiến lược đối với Quảng Ninh và cả nước, Đề án cửa khẩu thông minh còn tạo động lực lan tỏa mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, thúc đẩy hình thành đô thị biên giới thông minh.
Đến đô thị thông minh
Là địa bàn cửa khẩu có hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu sôi động, Móng Cái 1 luôn chịu áp lực lớn trong quản lý hành chính, bảo đảm an ninh trật tự và phục vụ người dân, doanh nghiệp và trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu để phường nâng cao hiệu quả quản trị.
Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, phường quán triệt nguyên tắc "6 rõ"(rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền), gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện; bố trí công chức công nghệ thông tin chuyên trách; đưa trợ lý AI vào hỗ trợ điều hành và phục vụ người dân; phủ sóng wi-fi miễn phí tại 36 điểm du lịch và khu sinh hoạt cộng đồng; ứng dụng AI sản xuất các sản phẩm quảng bá du lịch; duy trì 37 tổ công nghệ số cộng đồng với 202 thành viên hướng dẫn kỹ năng số cho người dân.
Song song với đó, phường triển khai hệ thống camera thông minh ứng dụng AI phục vụ giám sát an ninh, trật tự và an toàn giao thông. Đến nay, hệ thống đã lắp đặt tại 4 điểm, kết nối với phòng điều hành đặt tại Công an phường, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đô thị.
Những giải pháp đồng bộ đã mang lại kết quả rõ nét trong thực hiện Nghị quyết 57 nói riêng và tăng trưởng kinh tế - xã hội nói chung. Móng Cái 1 hoàn thành 26/29 nhiệm vụ do Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương giao; đơn giản hóa 2.210 thủ tục hành chính; tỷ lệ xử lý hồ sơ trực tuyến đạt 96,42%; số hóa hồ sơ đầu vào và cung cấp kết quả điện tử đều đạt 99,9%; mức độ hài lòng của người dân đạt 100%. Theo Chỉ số Hiệu quả quản trị cấp xã (CGI) năm 2025, Móng Cái 1 đứng đầu trong 54 xã, phường, đặc khu của tỉnh. 7 tháng năm 2026, Trung tâm phục vụ hành chính công phường giải quyết đúng và trước hạn 92,3% hồ sơ; hoàn thành số hóa 11.515 thửa đất, cập nhật dữ liệu của 12.555 trẻ em và 1.287 đối tượng bảo trợ xã hội, tạo nền tảng cho quản trị số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Chuyển đổi số cũng từng bước hình thành kinh tế số và xã hội số tại Móng Cái 1. Toàn phường có hơn 10.000 hộ kinh doanh sử dụng thanh toán QR; chi trả trợ cấp an sinh xã hội qua tài khoản đạt 100%. Tất cả trường học áp dụng học bạ điện tử và ứng dụng AI trong quản lý học sinh; 95,6% người dân có sổ sức khỏe điện tử. Trong nông nghiệp, khoa học công nghệ được ứng dụng để chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn chất lượng GAP và VietGAP.
Hiệu quả triển khai Nghị quyết 57 góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. 7 tháng năm 2026, thu ngân sách của phường đạt trên 755 tỷ đồng, bằng 82,4% kế hoạch năm; vốn đầu tư mới đạt 3.868 tỷ đồng, vượt 10,5% kế hoạch phường cũng ghi nhận 66 doanh nghiệp mới được thành lập.
Ông Hoàng Hải Long, Phó Chủ tịch UBND phường Móng Cái 1, cho biết: "Thời gian tới, phường tiếp tục hoàn thành các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số gắn với đầu tư đồng bộ hạ tầng số, bảo đảm an toàn thông tin; đồng thời phát huy hiệu quả trợ lý AI trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, để các dịch vụ công trực tuyến ngày càng thuận tiện, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm".
