Giữa không gian quen thuộc của Chợ Hạ Long 1, một góc nhỏ đang trở thành điểm hẹn mới của công nghệ. Không chỉ là nơi trưng bày đặc sản địa phương, gian hàng chuyển đổi số còn là “lớp học thực hành” để tiểu thương làm quen với livestream, mã QR, chatbot AI và bán hàng trực tuyến. Từ mô hình thí điểm này, một hướng đi mới đang được kỳ vọng sẽ đưa chợ truyền thống trở nên hiện đại, minh bạch và gần hơn với du khách trong và ngoài nước.
Ngay trước màn hình điện thoại đặt trên giá đỡ, bà Bùi Song Yên, nhân viên gian hàng OCOP Chợ Hạ Long 1 tự tin giới thiệu từng chai nước mắm Đại Yên tới người xem trên mạng xã hội. Những câu chào hỏi ban đầu còn đôi chút bỡ ngỡ nhanh chóng được thay bằng giọng nói tự nhiên, mạch lạc khi bà chia sẻ về nguồn gốc sản phẩm, quy trình sản xuất và hương vị đặc trưng của đặc sản Quảng Ninh. Phía sau bà, đội ngũ hỗ trợ của gian hàng chuyển đổi số liên tục hướng dẫn cách tương tác với khách hàng, trả lời bình luận và xử lý đơn hàng trực tuyến.
Trước khi tham gia gian hàng chuyển đổi số này, bà chưa từng nghĩ mình sẽ có ngày đứng trước điện thoại để giới thiệu sản phẩm cho hàng trăm người cùng lúc. "Lúc đầu tôi rất run, chỉ sợ nói sai hoặc không biết trả lời khách. Nhưng được các bạn trẻ hướng dẫn từng bước, từ cách cầm điện thoại, giới thiệu sản phẩm đến trả lời bình luận nên chỉ sau vài buổi là tôi tự tin hơn nhiều. Bây giờ tôi thấy livestream không khó như mình nghĩ, mà còn giúp nhiều người biết đến nước mắm Đại Yên hơn" - bà Yên chia sẻ.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Thành Trung, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp phường Hồng Gai, cho biết: “Gian hàng chuyển đổi số được Hội Doanh nghiệp phường phối hợp với UBND phường Hồng Gai triển khai nhằm thực hiện chủ trương của Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nhiệm vụ của Hội là đồng hành cùng chính quyền hỗ trợ các tiểu thương tiếp cận công nghệ số, từng bước thay đổi phương thức kinh doanh”.
Tại đây, các hộ kinh doanh được hướng dẫn sử dụng phần mềm bán hàng, bán hàng trực tuyến, quản lý hàng hóa, livestream giới thiệu sản phẩm, đồng thời làm quen với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chatbot trả lời khách hàng tự động và kết nối các đơn vị giao hàng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao trải nghiệm mua sắm của du khách khi đến Hạ Long, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm của chợ.
Không chỉ hỗ trợ kỹ năng bán hàng, gian hàng chuyển đổi số còn là nơi kết nối các cơ quan chức năng với tiểu thương. Hội Doanh nghiệp phối hợp với lực lượng quản lý thị trường hướng dẫn hoàn thiện tem nhãn, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; phối hợp với cơ quan thuế hỗ trợ triển khai các quy định về thuế đối với hộ kinh doanh; đồng thời phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh tư vấn, hướng dẫn tiểu thương tiếp cận các chính sách an sinh.
Một trong những nội dung trọng tâm của mô hình là xây dựng gian hàng số. Mỗi hộ kinh doanh sẽ được tạo một mã QR riêng, cập nhật đầy đủ thông tin về sản phẩm, vị trí gian hàng và phương thức liên hệ. Khi hoàn thành, toàn bộ các gian hàng trong Chợ Hạ Long 1 sẽ được tích hợp trên một nền tảng chung. Chỉ cần quét một mã QR, khách hàng có thể tìm kiếm sản phẩm, xác định vị trí gian hàng, tra cứu thông tin hộ kinh doanh và tiếp cận nội dung bằng nhiều ngôn ngữ để phục vụ khách quốc tế.
Hiện đã có hơn 20 gian hàng được tạo mã QR trên tổng số khoảng 1.200 hộ kinh doanh tại Chợ Hạ Long 1. Giai đoạn đầu, mô hình tập trung số hóa thông tin các hộ kinh doanh; sau đó sẽ tiếp tục hoàn thiện nền tảng để hình thành chợ số, tạo điều kiện cho người dân và du khách dễ dàng tra cứu, mua sắm các sản phẩm ngay cả khi không đến trực tiếp chợ.
Theo ông Trần Thành Trung, cùng với việc xây dựng nền tảng chợ số, Hội Doanh nghiệp phường Hồng Gai sẽ tiếp tục cử cán bộ trực tiếp đến từng gian hàng hướng dẫn tiểu thương livestream, bán hàng trực tuyến và ứng dụng các công cụ số trong kinh doanh. Những hộ có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn hoặc đang trong quá trình hoàn thiện các điều kiện về chất lượng sẽ được lựa chọn tham gia gian hàng chuyển đổi số để làm mô hình điểm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm đến các hộ kinh doanh khác. Khi ngày càng nhiều tiểu thương chủ động tiếp cận công nghệ, Chợ Hạ Long 1 được kỳ vọng sẽ trở thành mô hình chợ truyền thống chuyển đổi số tiêu biểu, góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm của người dân, du khách và quảng bá hiệu quả các sản phẩm đặc trưng của Quảng Ninh.
