Là địa phương tiên phong trong chuyển đổi số toàn diện, Quảng Ninh đã sớm nhận diện AI không chỉ là xu hướng công nghệ, mà là chìa khóa để nâng cao chất lượng dạy và học. Việc ngành Giáo dục và Đào tạo đưa trí tuệ nhân tạo vào thiết kế và tổ chức bài giảng đang giúp thay đổi căn bản tư duy giáo dục trên địa bàn thành phố.
Tại Trường THPT Chuyên Hạ Long, cô Lê Thị Nga, giáo viên môn tiếng Anh xem AI như một “trợ lý số” đắc lực. Kết hợp linh hoạt các nền tảng như Google Gemini, ChatGPT hay Claude để cập nhật nhanh ngữ liệu thực tế, cô Nga có thể thiết kế các bài đọc hiểu chuyên sâu. Cô còn tận dụng công cụ NotebookLM để đọc và phân tích hàng loạt sách tham khảo, sách giáo khoa; từ đó dễ dàng hệ thống hóa kiến thức, tự động trích xuất thành các cẩm nang ôn tập trúng đích cho học sinh. “Tôi ứng dụng Canva AI để trực quan hóa bài giảng, dùng Quizizz tổ chức các vòng trắc nghiệm tương tác thi đấu theo thời gian thực. Tôi còn dùng công cụ Suno AI sáng tác những bài hát vui nhộn để khơi dậy niềm vui học tập – Cô Nga chia sẻ. Nhờ vậy, mỗi giờ lên lớp của cô giáo Nga trở nên có sức hút với học sinh hơn.
Cô giáo Lê Thị Nga trong một giờ giảng tiếng Anh.
Với bộ môn vật lý, nhiều hiện tượng tự nhiên như sự va chạm giữa các hạt hạ nguyên tử, sự uốn cong của không gian, thời gian, hay quá trình nhân đôi DNA và tổng hợp protein diễn ra ở quy mô vi mô hoặc vĩ mô rất khó quan sát giờ đây đã có thể hình dung được nhờ sự hỗ trợ của AI. Với các mô hình mô phỏng 3D, học sinh được quan sát hình động, xoay chuyển trong các bài giảng vật lý của thầy cô, điều mà trước kia rất “hóc” với nhiều học sinh khối C.
Ở cấp tiểu học, công nghệ cũng từng bước đi vào từng giờ học một cách tự nhiên và hiệu quả. Cô giáo Hoàng Thị Thu Hương, giáo viên chủ nhiệm lớp 3A9, Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo, là một trong những người rất yêu công nghệ: "Trong quá trình giảng dạy học sinh lớp 3, tôi từng bước ứng dụng AI theo hướng thiết thực, trực quan và phù hợp với lứa tuổi" - Cô Hương bộc bạch.
Cô giáo Hoàng Thị Thu Hương trong một giờ giảng môn khoa học tự nhiên.
Một trong những thành tựu nổi bật khi ứng dụng AI vào bài giảng tại Quảng Ninh là việc thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa khu vực đô thị và các vùng sâu, vùng xa, hải đảo.
Tại các điểm trường miền núi, nơi điều kiện cơ sở vật chất và nguồn giáo viên chất lượng cao còn hạn chế, các bài giảng tích hợp AI đã mang đến trải nghiệm học tập hoàn toàn mới. Học sinh tại Bình Liêu giờ đây có thể luyện phát âm tiếng Anh chuẩn bản ngữ thông qua các ứng dụng AI nhận diện giọng nói như ELSA Speak hay Duolingo. Giáo viên vùng cao cũng dễ dàng truy cập vào kho tài liệu số được AI tối ưu hóa để mang đến những tiết học sống động, trực quan.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng giúp hình thành tư duy số cho học sinh.
Dù vậy, việc đưa AI vào bài giảng tại Quảng Ninh cũng đối mặt với không ít thách thức. Rào cản lớn nhất không nằm ở hạ tầng công nghệ, mà ở năng lực ứng dụng của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là lực lượng giáo viên lớn tuổi. Bên cạnh đó là nguy cơ học sinh lạm dụng AI, ỷ lại vào công nghệ mà giảm bớt tư duy phản biện và khả năng tự học.
Nhận thức rõ điều này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã và đang đẩy mạnh các chương trình tập huấn "Kỹ năng ứng dụng AI trong giảng dạy" cho hàng nghìn cán bộ, giáo viên toàn thành phố, xác định rõ nguyên tắc: AI là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò định hướng, truyền cảm hứng và giáo dục đạo đức của người thầy.
Giáo dục Quảng Ninh đang từng bước xây dựng một môi trường học tập thông minh, nơi AI phục vụ con người, lấy học sinh làm trung tâm. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào từng bài giảng không chỉ giúp nâng cao chất lượng giờ học, mà quan trọng hơn là việc đặt nền móng để tạo nên một thế hệ công dân số sáng tạo, sẵn sàng hội nhập trong kỷ nguyên mới.
