Tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) để có lương hưu được nhiều người ví như gom góp “của để dành” cho lúc về già, ốm đau, bệnh tật. Nếu như trước kia lương hưu chỉ dành cho những người làm công chức, viên chức nhà nước, công nhân, lao động có hợp đồng, việc làm ổn định, lâu dài, thì nay chế độ ưu việt này còn bao phủ đến cả những người lao động tự do, nông dân, hộ kinh doanh, tiểu thương… với chính sách BHXH tự nguyện.
Có thể nói, BHXH tự nguyện là chính sách ưu việt, nhân văn của Đảng và Nhà nước, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Tham gia BHXH tự nguyện, người dân không chỉ được Nhà nước hỗ trợ mức đóng mà còn được hưởng nhiều quyền lợi thiết thực. Như người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu hằng tháng khi đủ điều kiện, lương hưu với mức hưởng cao hơn nhiều so với mức đóng và định kỳ được điều chỉnh tăng theo chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế phù hợp với ngân sách Nhà nước và quỹ BHXH để đảm bảo cuộc sống của người tham gia; người tham gia BHXH tự nguyện được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt quá trình hưởng lương hưu, với mức hưởng bằng 95% chi phí khám bệnh, chữa bệnh; người tham gia BHXH tự nguyện có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 60 tháng trở lên hoặc người đang hưởng lương hưu khi qua đời, người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở; trường hợp người đang đóng BHXH tự nguyện, đang bảo lưu thời gian đóng, đang hưởng lương hưu mất thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần…
BHXH tự nguyện là loại hình bảo hiểm mà người lao động tự nguyện tham gia, được lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình. BHXH tự nguyện sẽ giúp người dân có thể tích lũy thời gian đóng BHXH để được hưởng lương hưu khi về già, nhất là đối với những người không có việc làm ổn định, không có hợp đồng lao động, không được đơn vị sử dụng lao động đóng BHXH định kỳ.
Một chính sách rất nhân văn đó là từ ngày 1/1/2018, Nhà nước thực hiện hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện, cụ thể mức hỗ trợ sẽ bằng 30% đối với người thuộc diện nghèo; 25% đối với người thuộc diện cận nghèo; 10% đối với các đối tượng còn lại giúp mọi đối tượng có cơ hội tham gia BHXH tốt hơn.
Theo thống kê, toàn thành phố Quảng Ninh hiện có khoảng 655.000 người trong độ tuổi lao động, trong đó khu vực có quan hệ lao động khoảng 450.000 người; còn lại là nông dân, lao động tự do, lao động làm việc khu vực phi chính thức. Theo số liệu của Bảo hiểm Xã hội Quảng Ninh, tính đến 30/6/2026, trên địa bàn có khoảng 338.600 người đang tham gia đóng BHXH; hiện còn khoảng 316.000 người, chủ yếu là lao động trong hộ kinh doanh cá thể, hợp tác xã, người nông dân, người lao động tự do, người lao động trong khu vực phi chính thức chưa tham gia BHXH.
Để khuyến khích người dân chủ động tham gia BHXH tự nguyện, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND về hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện. Theo đó, ngoài mức hỗ trợ của Trung ương, Quảng Ninh hỗ trợ thêm 30% mức đóng cho người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và 20% đối với các nhóm còn lại. Từ năm 2023 đến nay, ngân sách thành phố Quảng Ninh đã dành trên 141 tỷ đồng thực hiện chính sách này.
Hiện, các cơ quan liên quan của Quảng Ninh cũng đang xây dựng dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn thành phố giai đoạn 2027-2031, dự kiến sẽ tiếp tục nâng mức hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng đối tượng tham gia BHXH, nhất là BHXH tự nguyện. Thành phố Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030 sẽ có thêm trên 500 nghìn người tham gia BHXH, qua đó góp phần nâng cao mức sống của những người cao tuổi, đảm bảo an sinh xã hội.
