Từ phong trào tự quản đường biên, cột mốc, mỗi người dân ở xã Hoành Mô đang ngày càng gắn bó mật thiết với lực lượng BĐBP. Những việc làm bình dị như cùng tuần tra, phát quang đường biên... không chỉ góp phần giữ vững chủ quyền, mà còn thắt chặt thêm tình quân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi phên giậu vùng Đông Bắc của Tổ quốc.
Tuyến biên giới qua địa phận thôn Cửa Khẩu, xã Hoành Mô, có những đoạn đường men theo bờ sông biên giới. Trên những cung đường ấy, cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô và người dân địa phương vẫn thường xuyên cùng nhau tuần tra, kiểm tra đường biên, cột mốc.
Dọc đường tuần tra, đến những vị trí cột mốc, cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô cùng nhân dân trong tổ tự quản lại dừng chân phát quang cây cỏ, bụi rậm mọc sát khu vực mốc giới. Người dùng dao phát những bụi cây che khuất lối đi, người gom cành, cỏ sang hai bên để khoảng đất quanh cột mốc được thông thoáng. Vừa làm, cán bộ biên phòng vừa hướng dẫn bà con quan sát hiện trạng cột mốc, đường biên, nhận biết những dấu hiệu bất thường để kịp thời thông báo cho đơn vị. Với người dân thôn Cửa Khẩu, đây đã là thói quen gắn liền với trách nhiệm bảo vệ quê hương, giúp quân và dân thêm gắn kết, chung tay giữ bình yên đường biên.
Thôn Cửa Khẩu của xã Hoành Mô, là một trong những địa bàn có đường biên giới dài tiếp giáp với Trung Quốc. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, thôn có 577 hộ với hơn 2.000 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào DTTS. Địa bàn rộng, nhiều khu vực đường biên đi lại còn khó khăn. Bởi vậy, cùng với lực lượng chuyên trách, sự tham gia của người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quản lý, bảo vệ biên giới.
Anh Bùi Xuân Chiều, người dân thôn Cửa Khẩu chia sẻ: "Được tham gia cùng BĐBP tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc biên giới tôi cảm thấy tự hào và có trách nhiệm hơn”. Với nhận thức ấy, ngoài việc tích cực tham gia tuần tra, bảo vệ biên giới, anh Chiều còn thường xuyên tham gia vận động người thân không tiếp tay cho các hoạt động buôn lậu, vi phạm pháp luật... Những việc tưởng nhỏ như vậy, khi được nhiều gia đình cùng thực hiện, đã tạo thành một mạng lưới tự quản đường biên, cột mốc ngay tại cơ sở.
Để tạo được chuyển biến ấy là cả quá trình “mưa dầm thấm lâu” của lực lượng BĐBP. Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn các hộ gia đình và cá nhân tham gia phong trào tự quản. Cán bộ biên phòng còn thường xuyên xuống địa bàn, tham gia sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản; phối hợp nắm tình hình, tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân không bao che, tiếp tay cho tội phạm, tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự...
Qua đó, mối quan hệ giữa cán bộ biên phòng với cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương ngày càng gắn bó, người dân đã thực sự trở thành “tai mắt” giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện những vấn đề nảy sinh từ biên giới.
Xã Hoành Mô có khoảng 30,7km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc. Trên địa bàn sinh sống đông đồng bào các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ... Chính sự gắn bó máu thịt giữa BĐBP với người dân các thôn, bản biên giới là nền tảng vững chắc để phong trào tự quản đi vào thực chất.
Trên toàn tuyến 43,168km đường biên do Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoành Mô phụ trách hiện đang duy trì 20 tổ tự quản với 120 thành viên; 240 hộ gia đình và 235 cá nhân đăng ký tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc. Riêng năm 2025, nhân dân đã cung cấp 35 nguồn tin, trong đó 25 tin có giá trị liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, tội phạm và buôn lậu.
Không chỉ ở các con số, thành công lớn nhất của phong trào là khơi dậy ý thức tự giác trong mỗi người dân. Dù đi làm nương hay vào rừng, bà con luôn chú ý quan sát, hễ có dấu hiệu bất thường là báo ngay cho lực lượng BĐBP.
Trên những cung đường biên giới Hoành Mô, bước chân của cán bộ, chiến sĩ BĐBP hôm nay luôn có sự đồng hành của người dân. Từ mỗi tổ tự quản, mỗi hộ gia đình, mỗi nguồn tin được kịp thời cung cấp đang góp phần tạo nên thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể giữ gìn đường biên, cột mốc, sức mạnh bảo vệ chủ quyền cũng được bồi đắp từ chính từng thôn, bản nơi biên cương.
