Bám sát chủ trương chuyển đổi số quốc gia, Đồn Biên phòng Cửa khẩu (BPCK) quốc tế Móng Cái đang từng bước làm chủ công nghệ, tích cực phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh.
Đồn BPCK quốc tế Móng Cái thực hiện nhiệm vụ trên một địa bàn đặc biệt, nơi vừa là tuyến đầu bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, vừa là cửa ngõ giao thương quốc tế lớn của khu vực phía Bắc. Mỗi ngày, hàng chục nghìn lượt người, phương tiện và hàng hóa qua lại tạo nên nhịp phát triển sôi động, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, kiểm soát cửa khẩu.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh theo Quyết định số 164/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ không chỉ là bước quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa công tác quản lý cửa khẩu mà còn mở ra phương thức quản lý mới, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào hoạt động kiểm soát biên giới.
Trung tá Nguyễn Thế Quang, Phó Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Móng Cái cho biết: Đơn vị đã chủ động tham mưu với Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng của hai bên biên giới triển khai đồng bộ nhiều giải pháp xây dựng cửa khẩu thông minh. Trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa quy trình kiểm soát và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng nhằm giải quyết nhanh thủ tục thông quan nhưng vẫn bảo đảm giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới.
Một trong những điểm nhấn nổi bật là hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh tự động ứng dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt và vân tay. Việc đưa vào vận hành 14 cổng kiểm soát tự động cùng 4 cổng thu thập sinh trắc học và nhận diện khuôn mặt đã giúp thay đổi căn bản quy trình làm thủ tục. Nếu như trước đây mỗi hành khách mất khoảng một phút để hoàn thành kiểm tra thì nay thời gian được rút ngắn chỉ còn vài giây. Điều đó không chỉ nâng cao năng lực thông quan mà còn giảm áp lực cho lực lượng làm nhiệm vụ trong những thời điểm cao điểm.
Cùng với đó, đơn vị cũng mới xây dựng và đưa vào ứng dụng hai phần mềm quản lý người và phương tiện ra vào khu vực cửa khẩu, tạo thêm một bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng cửa khẩu thông minh. Anh Trần Văn Dũng, Công ty XNK và Du lịch Minh Anh nhận xét: Quy trình mới thuận tiện và nhanh hơn rất nhiều. Thay vì kiểm tra thủ công như trước, nay chỉ với một thẻ ra vào tích hợp mã QR Code, toàn bộ thông tin về người và phương tiện được nhận diện, cập nhật và lưu trữ trên hệ thống trong khoảng một giây.
Hiện nay, Đồn BPCK quốc tế Móng Cái cũng đang ứng dụng phần mềm quản lý, kiểm soát XNC theo mô hình dữ liệu tập trung, kết nối từ cửa khẩu về Bộ Tư lệnh BĐBP và đồng bộ với dữ liệu của Cục quản lý XNC (Bộ Công an) qua đường truyền kết nối trực tiếp. Đồng thời, việc thực hiện thủ tục biên phòng điện tử theo cơ chế một cửa quốc gia đã góp phần cải cách thủ tục hành chính trong công tác quản lý và kiểm soát XNC, đáp ứng yêu cầu chính phủ điện tử, tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.
Hiệu quả công tác chuyển đổi số gắn với lộ trình xây dựng cửa khẩu thông minh được thể hiện rõ bằng những con số cụ thể. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Đồn BPCK quốc tế Móng Cái cùng các lực lượng chức năng đã làm thủ tục cho gần 500.000 lượt người XNC bằng hộ chiếu, hơn 2 triệu lượt người sử dụng giấy thông hành và bảo đảm thông quan cho hơn 47.000 lượt xe hàng hóa với tổng khối lượng trên 613.000 tấn. Đằng sau mỗi quy trình và thủ tục được rút ngắn là tinh thần trách nhiệm, những nỗ lực bền bỉ của CBCS biên phòng. Đơn vị đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Với quyết tâm đổi mới, sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng số và nguồn nhân lực, Đồn BPCK quốc tế Móng Cái đang từng bước góp phần xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh, thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia trong thời kỳ chuyển đổi số.
