Theo bảng kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương (DDCI) năm 2025, với chỉ số 91,13 điểm (ở mức rất tốt và tăng 9,54 điểm so với năm 2024), Chi cục Hải quan khu vực VIII đứng ở vị trí cao nhất trong khối các cơ quan Trung ương trên địa bàn tỉnh. Không chỉ đứng đầu DDCI mà đơn vị còn đồng thời đứng đầu Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) với tỷ lệ hài lòng 97,97%, là đơn vị duy nhất dẫn đầu cả hai chỉ số trong khối cơ quan Trung ương trên địa bàn tỉnh.
Theo bảng phân tích, các chỉ tiêu DDCI năm 2025 của Chi cục Hải quan khu vực VIII đều tăng cao so với năm 2024 và cao hơn nhiều so với điểm trung bình toàn khối. Nổi bật: Chỉ số tiếp cận, minh bạch thông tin và chuyển đổi số đạt 8,83 điểm; chỉ số chi phí không chính thức đạt 9,3 điểm; chỉ số chi phí thời gian đạt 9,24 điểm; chỉ số tính năng động, sáng tạo và hiệu quả hoạt động đạt 9,27 điểm…
Nhận xét về kết quả DDCI và SIPAS của Hải quan khu vực VIII, bà Trần Thị Mai Quyên, Trưởng phòng XNK Công ty TNHH Sợi hóa học Thế Kỷ Mới Việt Nam (KCN Cái Lân, phường Bãi Cháy), cho biết: Nếu phải chỉ ra một điểm khác biệt trong cách làm của Hải quan khu vực VIII, đó là tinh thần chủ động. Trong khi nhiều nơi vẫn duy trì cách tiếp cận truyền thống là tiếp nhận và xử lý kiến nghị khi phát sinh, Hải quan khu vực VIII và các đơn vị lựa chọn cách làm khác, đó là chủ động đi tìm những vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải. Nhờ đó mà đảm bảo cho hoạt động XNK của các doanh nghiệp được diễn ra thông suốt. Như với chúng tôi, hiện trung bình một tháng, Công ty xuất khẩu trên 200 container hàng, chưa đầy 5 phút các tờ khai đã được Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai thông quan nhanh chóng. Đặc biệt, sau khi bão Yagi gây ảnh hưởng đến nhà xưởng, ngay ngày hôm sau, lãnh đạo Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai đã trực tiếp gọi điện thăm hỏi, nắm bắt thiệt hại và trao đổi các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục khó khăn.
Sự đồng hành thiết thực đó đã góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với cơ quan hải quan. Thống kê trong 5 tháng đầu năm 2026, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai đã thu hút 610 doanh nghiệp làm thủ tục XNK với gần 57.000 tờ khai, kim ngạch đạt trên 7,1 tỷ USD (tăng 33,4% về doanh nghiệp, tăng 57% về tờ khai, tăng 34,7% về kim ngạch so cùng kỳ năm 2025).
Tinh thần “không chờ doanh nghiệp phản ánh mới xử lý" cũng được Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả thường xuyên tổ chức các đoàn công tác đến làm việc trực tiếp với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu để nắm bắt tình hình và hỗ trợ kịp thời. Nội dung hỗ trợ tập trung vào những vấn đề doanh nghiệp thường gặp như thực hiện quy định mới về số hóa hồ sơ, sử dụng dữ liệu điện tử, xây dựng định mức sản xuất, quản lý nguyên vật liệu, xử lý phế liệu, phế phẩm, cũng như các quy định về trị giá hải quan và chính sách thuế.
Đối với các doanh nghiệp mới đi vào hoạt động, sự đồng hành từ sớm của cơ quan Hải quan càng có ý nghĩa quan trọng. Đại diện Công ty TNHH Công nghệ vật liệu năng lượng mới HUACHI (Việt Nam), doanh nghiệp bắt đầu hoạt động sản xuất từ đầu năm 2026, cho biết: Loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu phát sinh khối lượng lớn chứng từ và tờ khai xuất nhập khẩu. Nhờ được cơ quan hải quan hướng dẫn ngay từ đầu, doanh nghiệp nhanh chóng nắm bắt quy định, hạn chế sai sót và giảm đáng kể chi phí tuân thủ.
Tương tự, Công ty TNHH May mặc Hoa Lợi Đạt đang mở rộng đồng thời hai loại hình sản xuất xuất khẩu và gia công xuất khẩu. Sự hỗ trợ kịp thời của Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả thời gian qua đã giúp tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quản lý hàng hóa và lựa chọn loại hình tờ khai phù hợp. Những vướng mắc được giải quyết ngay từ đầu đã giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình hoạt động.
Còn Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái cũng triển khai mô hình hỗ trợ doanh nghiệp theo phương châm: “Một doanh nghiệp - một công chức đầu mối - một lãnh đạo phụ trách”. Ông Lương Gia Minh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Ngân Long, cho biết: Dự kiến năm 2026, Công ty xuất khẩu khoảng 100.000 tấn hàng (tăng khoảng 10% so với năm 2025). Việc hải quan Móng Cái tổ chức hỗ trợ đã giúp đơn vị không phải mất thời gian tìm kiếm nhiều đầu mối để giải quyết công việc. Mọi phản ánh, kiến nghị đều có địa chỉ tiếp nhận cụ thể, có người chịu trách nhiệm theo dõi và có lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo giải quyết. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu thường xuyên, khối lượng đơn hàng lớn, cần xử lý nhanh những tình huống phát sinh liên quan đến thủ tục, logistics hoặc chính sách quản lý chuyên ngành.
Hải quan khu vực VIII xác định cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Trong năm 2025, đơn vị đã chủ động rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 7 thủ tục hành chính; bãi bỏ, hợp nhất 6 thủ tục; kiến nghị cắt giảm, thống nhất đầu mối quản lý và thay đổi phương thức kiểm tra chuyên ngành đối với 8 nhóm mặt hàng nhập khẩu; đồng thời đề xuất triển khai thêm các chứng từ điện tử trên Hệ thống một cửa quốc gia. Nhờ đó, thời gian giải quyết thủ tục và thông quan hàng hóa tiếp tục được rút ngắn, tỷ lệ phân luồng đỏ chỉ còn khoảng 3%, cho thấy mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp ngày càng được nâng cao.
Ông Bùi Ngọc Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VIII, chia sẻ: Đơn vị luôn xác định doanh nghiệp vừa là đối tượng quản lý, vừa là đối tác đồng hành trong quá trình phát triển. Trên cơ sở đó, chủ động nắm bắt nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp để có giải pháp hỗ trợ phù hợp; thiết lập cơ chế phản hồi nhanh, xử lý ngay và theo dõi đến cùng đối với các kiến nghị phát sinh. Kết quả DDCI và SIPAS năm 2025 là sự ghi nhận đáng quý nhưng cũng là động lực để đơn vị tiếp tục đổi mới, cải cách mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Từ những bài học và kinh nghiệm đã có, đơn vị tiếp tục nỗ lực tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng quản lý rủi ro, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và tăng cường xử lý thủ tục trên môi trường điện tử. Từ đó, tiếp tục rút ngắn thời gian thông quan, giảm tiếp xúc trực tiếp và nâng cao tính minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục.
