Để thúc đẩy hoạt động XNK, thương mại biên giới, Hải quan CKQT Móng Cái (Chi cục Hải quan khu vực VIII) đã tập trung cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số, góp phần kiến tạo môi trường thông thoáng, minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư - logistics - thương mại, thúc đẩy phát triển bền vững KKT cửa khẩu Móng Cái.
Với phương châm “tạo thuận lợi thương mại đi đôi với quản lý chặt chẽ”, trong năm 2025, đơn vị đã chủ động xây dựng chương trình công tác trọng tâm với 7 nhóm nhiệm vụ lớn, 14 nhiệm vụ cụ thể và 19 kế hoạch triển khai chi tiết, cùng 3 phương án quản lý trọng điểm, sát thực tiễn. Tinh thần chủ động, kiến tạo, dám nghĩ, dám làm đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong điều hành, giúp đơn vị thích ứng nhanh với yêu cầu phát triển mới.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hải quan CKQT Móng Cái xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, là trụ cột nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hải quan. Không chỉ dừng ở việc áp dụng công nghệ, đơn vị đã xây dựng tư duy quản lý mới, lấy dữ liệu và nền tảng số làm trung tâm, hướng tới mô hình hải quan số, hải quan thông minh.
Đơn vị đã thành lập Tổ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) gồm 11 cán bộ nòng cốt, tổ chức tập huấn chuyển đổi số, ứng dụng AI cho 104 công chức, người lao động. Cùng với đó, phong trào sáng kiến được thúc đẩy mạnh mẽ với 13 sáng kiến của 29 cá nhân, trong đó 8 sáng kiến thuộc lĩnh vực chuyển đổi số, góp phần đưa các giải pháp công nghệ nhanh chóng đi vào thực tiễn, hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, giám sát và thông quan hàng hóa.
Trên nền tảng đó, 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền đã được triển khai trên môi trường số ở mức độ 3-4; cơ chế Một cửa quốc gia và Một cửa ASEAN được vận hành hiệu quả, công khai, minh bạch. Năm 2025, đơn vị tiếp nhận 2.259 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến; xử lý 2.580 giấy phép và 932 C/O form D trên Hệ thống một cửa, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian, chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh; tỷ lệ hài lòng của doanh nghiệp đạt 99,99%.
Đặc biệt, từ 1/7/2025, đơn vị triển khai chức năng phân công kiểm tra hồ sơ tự động trên hệ thống VNACCS/VCIS, thiết lập cơ chế giám sát, cảnh báo và phân quyền chặt chẽ, góp phần loại bỏ can thiệp chủ quan, bảo đảm khách quan, minh bạch trong xử lý nghiệp vụ. Đây là bước đi quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa, số hóa toàn diện hoạt động hải quan.
Song song với cải cách, chuyển đổi số, đơn vị đặc biệt coi trọng việc đồng hành cùng doanh nghiệp, xem doanh nghiệp là đối tác phát triển. Thực hiện tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Hải quan CKQT Móng Cái đã chủ động rà soát, kiến nghị cắt giảm, thống nhất đầu mối quản lý và thay đổi phương thức kiểm tra đối với 9 nhóm mặt hàng kiểm tra chuyên ngành, đạt 300% chỉ tiêu giao.
Với phương châm “đồng hành chiến lược, chủ động từ sớm, từ xa”, đơn vị tổ chức các đoàn công tác làm việc với 20 doanh nghiệp lớn tại Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh; duy trì kết nối với doanh nghiệp tiềm năng và tổ chức 7 hội nghị đối thoại, tháo gỡ vướng mắc ngay tại chỗ. Nhờ đó, năm 2025 có 2.125 doanh nghiệp làm thủ tục, trong đó 1.241 doanh nghiệp mới.
Việc triển khai Đề án thí điểm Cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) được coi là nhiệm vụ chiến lược. Hải quan CKQT Móng Cái duy trì kênh làm việc trực tiếp với Hải quan Đông Hưng, tổ chức 2 cuộc làm việc trong năm 2025, thống nhất tăng cường chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và phối hợp phòng, chống buôn lậu, đặc biệt với các mặt hàng nhạy cảm như thuốc lá điện tử, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.
Những nỗ lực đó đã mang lại kết quả toàn diện. Năm 2025, đơn vị làm thủ tục cho 117.506 tờ khai, kim ngạch đạt hơn 6,1 tỷ USD, tăng 27%; hành khách XNC đạt hơn 7,42 triệu lượt; phương tiện đạt 330.599 lượt; thu ngân sách đạt 3.024 tỷ đồng, vượt 20% chỉ tiêu giao.
Năm 2026, Hải quan CKQT Móng Cái tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng CNTT, xây dựng lực lượng “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”, thực hiện hải quan số, hải quan thông minh. Ngay trong 10 ngày đầu năm, đơn vị đã làm thủ tục cho 3.275 tờ khai, kim ngạch XNK đạt 302,41 triệu USD, tăng 27%; thu ngân sách đến 12/1 đạt 114 tỷ đồng.
