Những năm qua, cùng với việc bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn, xã Hải Lạng đặc biệt quan tâm gìn giữ và phát huy nghệ thuật hát Soọng Cô của đồng bào Sán Dìu. Giữa nhịp sống hiện đại, những câu hát Soọng Cô vẫn được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần và lan tỏa giá trị truyền thống trong cộng đồng.
Từ bao đời nay, Soọng Cô đã trở thành món ăn tinh thần quen thuộc của người Sán Dìu. Năm 2023, nghệ thuật trình diễn dân gian hát Soọng Cô của người Sán Dìu Quảng Ninh được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tuy nhiên, trước tác động của đời sống hiện đại, nhiều làn điệu cổ đứng trước nguy cơ mai một, nhất là khi lớp trẻ biết tiếng Sán Dìu ngày càng ít.
Trước thực tế đó, xã Hải Lạng duy trì các CLB văn hóa, văn nghệ, tạo không gian để người yêu thích Soọng Cô giao lưu, sưu tầm, lưu giữ và truyền dạy các làn điệu truyền thống cho thế hệ trẻ. Bà Sềnh Thị Mùi, Phó Chủ nhiệm CLB hát Soọng Cô thôn Hà Dong, chia sẻ: “Hiện xã Hải Lạng có 3 CLB hát Soọng Cô. Qua các buổi sinh hoạt, chúng tôi cùng nhau sưu tầm, lưu giữ những làn điệu, bài hát cổ và truyền dạy cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ tiếng hát và bản sắc văn hóa của đồng bào Sán Dìu”.
Để di sản được tiếp nối, xã Hải Lạng chú trọng khuyến khích người trẻ tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống, tạo điều kiện để nghệ nhân truyền dạy Soọng Cô trong cộng đồng. Mỗi buổi học không chỉ hướng dẫn cách hát, phát âm, nhả chữ, lấy hơi, mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu ý nghĩa của từng câu ca. Bởi Soọng Cô không đơn thuần là dân ca, mà còn lưu giữ tiếng nói, phong tục, tập quán và tâm hồn của người Sán Dìu. Em Trần Thị Thuận, học sinh Trường TH-THCS Hải Lạng, chia sẻ: “Lúc đầu em thấy hát Soọng Cô khá khó, nhất là nhớ lời và phát âm tiếng Sán Dìu. Nhưng được các cô, các bác nghệ nhân tận tình hướng dẫn nên em dần biết hát và tự tin hơn. Qua những buổi học, em hiểu thêm về văn hóa dân tộc mình và càng yêu, tự hào hơn về những làn điệu Soọng Cô truyền thống”.
Không chỉ được duy trì trong các CLB, Soọng Cô còn được đưa vào các hoạt động văn hóa, lễ hội và phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Những câu hát truyền thống xuất hiện trong Ngày hội Đại đoàn kết, các chương trình văn nghệ, lễ hội đầu xuân. Đặc biệt, tại Lễ hội đền Đức Ông Hoàng Cần và Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc xã Hải Lạng, Soọng Cô trở thành một nội dung văn hóa đặc sắc. Những câu hát vang lên không chỉ phục vụ đời sống tinh thần của nhân dân, mà còn giúp du khách tìm hiểu thêm về văn hóa, phong tục và đời sống của đồng bào Sán Dìu.
Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lạng Đào Thị Mai Thịnh cho biết: “Thời gian tới, xã tiếp tục duy trì những giải pháp hiệu quả, đồng thời đổi mới công tác tuyên truyền. Đặc biệt, xã sẽ đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong bảo tồn và quảng bá di sản, như số hóa các bài hát cổ, ghi âm, ghi hình, xây dựng kho dữ liệu và giới thiệu nét đẹp Soọng Cô trên các nền tảng số. Qua đó, góp phần đưa di sản đến gần hơn với người dân, du khách và thế hệ trẻ”.
Từ CLB đến lễ hội, từ nghệ nhân cao tuổi đến các em nhỏ, Soọng Cô đang được trao truyền và lan tỏa qua các thế hệ. Với sự chung tay của chính quyền xã Hải Lạng và cộng đồng, những làn điệu truyền thống sẽ tiếp tục được gìn giữ, để tiếng hát Soọng Cô có sức sống lâu dài trong cộng đồng.
