Từ những bản làng heo hút nơi tuyến biên giới Đông Bắc, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Ninh đã bền bỉ bám dân, bám địa bàn, cùng nhân dân cải tạo vườn đồi và các công trình dân sinh, góp phần khơi dậy sức mạnh “thế trận lòng dân” nơi biên cương trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.
Hiệu quả từ mô hình gắn với dân
Quản lý địa bàn biên phòng gồm 33 xã, phường, đặc khu, nơi có 22 dân tộc anh em cùng sinh sống, lực lượng BĐBP tỉnh luôn xác định rõ: Bảo vệ biên giới không chỉ là tuần tra, kiểm soát, mà còn là đồng hành cùng nhân dân, hỗ trợ nhân dân phát triển sản xuất, giảm nghèo, ổn định cuộc sống. Từ nhận thức “dựa vào dân, lấy dân làm gốc”, các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Nhà nước và của tỉnh đã được BĐBP tỉnh cụ thể hóa thành những chương trình, mô hình gần dân, sát dân, phù hợp với từng địa bàn.
Giai đoạn 2015-2025, BĐBP tỉnh Quảng Ninh đã triển khai 23 mô hình, chương trình giúp nhân dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Nhiều cách làm xuất phát từ thực tiễn địa phương, đáp ứng đúng nhu cầu của người dân, qua đó mang lại hiệu quả rõ rệt.
“Bò giống giúp người nghèo biên giới” là một trong những mô hình nổi bật. Trong 10 năm qua, lực lượng biên phòng đã rà soát, lựa chọn đúng đối tượng để trao tặng 534 con bò giống cho 534 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, với tổng trị giá hơn 8 tỷ đồng. Không chỉ trao sinh kế, CBCS còn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, giúp người dân từng bước làm chủ mô hình. Đến nay, nhiều đàn bò đã sinh trưởng, phát triển tốt, trở thành nguồn vốn sản xuất quan trọng, tạo thu nhập ổn định, góp phần giúp hàng trăm hộ vươn lên thoát nghèo bền vững.
Cùng với đó, BĐBP tỉnh cũng tích cực triển khai mô hình tuyên truyền, vận động người dân di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa nhà ở tại nhiều địa bàn như: Quảng Đức, Lục Hồn, Bình Liêu, Hoành Mô, Hải Sơn. Bằng sự kiên trì trong công tác dân vận và hàng nghìn ngày công lao động, CBCS đã phối hợp xây dựng 402 nhà tiêu hợp vệ sinh, di dời 125 chuồng trại, với tổng kinh phí hỗ trợ trên 5 tỷ đồng. Riêng tại thôn Phình Hồ, địa bàn Hải Sơn, lực lượng biên phòng đã vận động quy tụ 18 chuồng gia súc thành một khu chăn nuôi tập trung, từng bước thay đổi tập quán sản xuất, chăn nuôi lạc hậu, cải thiện môi trường sống cho người dân.
Một kết quả nổi bật khác là mô hình “Vườn cây kiểu mẫu” với quy mô hơn 30.000m² tại 6 địa bàn biên giới. Từ những khu vườn tạp hiệu quả thấp, người dân được hướng dẫn cải tạo, trồng các loại cây có giá trị kinh tế như mít, ổi, cam, bưởi da xanh, trà hoa vàng. Mô hình không chỉ góp phần tăng thu nhập cho hộ dân, mà còn mở ra hướng phát triển sản xuất nông nghiệp phù hợp điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tập quán canh tác ở khu vực biên giới.
Sinh kế bền hơn, biên cương thêm vững
Sức lan tỏa của 10 năm thực hiện các mô hình, phong trào giúp dân không chỉ nằm ở giá trị vật chất được trao, mà còn ở việc nâng chất đời sống xã hội và nâng sức dân nơi biên cương.
Thông qua các chương trình “Mái ấm biên cương”, “Xây dựng nhà đại đoàn kết”, lực lượng BĐBP đã trao tặng 201 căn nhà và công trình dân sinh, với tổng trị giá trên 10 tỷ đồng. Cùng với đó là hơn 5.000 suất quà được trao tận tay các gia đình khó khăn; hàng nghìn lượt người dân được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, trong đó có trên 4.200 người dân được chăm sóc sức khỏe trực tiếp. Những việc làm ấy không chỉ giúp người dân giảm bớt khó khăn trước mắt, mà còn tiếp thêm niềm tin để bà con yên tâm bám đất, bám biển, bám bản làng.
Sự quan tâm của BĐBP còn dành cả cho những đối tượng đặc biệt khó khăn qua chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” và “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn biên phòng”. Trong những năm qua, lực lượng biên phòng đã hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ các xã vùng sâu, tiếp sức cho 159 lượt học sinh nghèo với mức hỗ trợ 500.000 đồng/cháu/tháng. Trái ngọt sau 10 năm gieo hạt là 8 em học sinh do BĐBP đỡ đầu đã xuất sắc bước chân vào giảng đường đại học, cao đẳng. Đó không chỉ là sự thay đổi số phận của một con người, mà còn là nguồn nhân lực chất lượng cao được ươm mầm cho tương lai của vùng biên giới.
Song hành với công tác an sinh xã hội, BĐBP tỉnh Quảng Ninh cũng kiên trì đẩy mạnh tuyên truyền, vận động quần chúng. Trong 10 năm, các đơn vị đã phối hợp tổ chức 6.230 buổi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho 21.000 lượt CBCS và 218.558 lượt quần chúng nhân dân. Hình thức tuyên truyền ngày càng đa dạng, từ chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh biên giới”, “Tiết học biên cương”, các hoạt động trải nghiệm tại khu di tích lịch sử đến việc ứng dụng mã QR trong tuyên truyền quy định về biên giới, cột mốc… Khi người dân hiểu pháp luật, hiểu rõ trách nhiệm công dân, thì ý thức tham gia bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn đường biên, cột mốc, bến bãi, ngư trường cũng được nâng lên rõ rệt.
Chính từ nền tảng ấy, các mô hình tự quản ở khu vực biên giới ngày càng phát huy hiệu quả. Đến nay, trên địa bàn biên phòng tỉnh đã thành lập 497 tổ, với 5.597 thành viên tham gia quản lý, bảo vệ 98 mốc quốc giới; 118,825km đường biên giới cùng các bến cảng, bến bãi. Khi dân tin, dân hiểu, dân cùng làm, biên giới được giữ từ sớm, từ xa, từ cơ sở; nhiều vụ việc được phát hiện kịp thời, nhiều nguy cơ được hóa giải ngay tại địa bàn.
Thượng tá Lê Quang Chiểu, Phó Chính ủy BĐBP tỉnh, chia sẻ: “Các mô hình, chương trình, phong trào giúp dân đang được BĐBP Quảng Ninh triển khai là sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế, văn hóa với củng cố quốc phòng, an ninh. Mỗi mô hình thành công trực tiếp củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Đó chính là nền tảng quan trọng để xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững”.
