Nhờ phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, mô hình “Biên giới bình yên - Xã không xuất nhập cảnh trái phép” tại xã Hải Sơn sau hơn 1 năm triển khai đã mang lại hiệu quả thiết thực.
Xã Hải Sơn có trên 34,7km đường biên giới. Toàn xã có 1.513 hộ với 4.523 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 86%, chủ yếu là dân tộc Dao và Sán Chỉ. Bên cạnh sản xuất nông, lâm nghiệp, một bộ phận người dân tham gia hoạt động thương mại, dịch vụ biên giới, thường xuyên qua lại trao đổi hàng hóa. Địa hình đồi núi rộng lớn cùng đường biên giới dài nên luôn tiềm ẩn nhiều phức tạp. Trong đó, nổi lên là tình trạng cư dân biên giới qua lại không đúng quy định; các đối tượng lợi dụng đường mòn, lối mở để tổ chức xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép.
Trước thực tế đó, Công an xã Hải Sơn đã chủ động tham mưu UBND xã ban hành Kế hoạch số 18/KH-UBND ngày 10/7/2025 về xây dựng mô hình “Biên giới bình yên - Xã không xuất nhập cảnh trái phép”. Ban Chỉ đạo mô hình được thành lập do Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban; Trưởng Công an xã và Đồn trưởng các Đồn Biên phòng Pò Hèn, Đồn Biên phòng Bắc Sơn làm Phó Trưởng ban. Ban Chỉ đạo đã xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, biên phòng, quân sự, các ban, ngành, đoàn thể và các thôn. Các tổ tự quản đường biên cột mốc được thành lập theo nguyên tắc “tự nguyện, tự quản, tự phòng, tự bảo vệ”. Mô hình tập trung vận động nhân dân không tham gia, tiếp tay, chứa chấp xuất nhập cảnh trái phép; chủ động tố giác tội phạm và chấp hành nghiêm quy định cư trú.
Sau hơn 1 năm đi vào hoạt động, mô hình đã tạo chuyển biến rõ nét trên các mặt công tác. Xã đã tổ chức 16 hội nghị sinh hoạt chuyên đề tại các thôn; phát 305 lượt trên loa truyền thanh; treo 84 băng rôn, khẩu hiệu. Lực lượng chức năng đã khảo sát nhận thức pháp luật của người dân và tổ chức các lớp tập huấn kiến thức cho 100% bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín. 100% hộ gia đình (1.513/1.513 hộ) đã ký cam kết “Không tham gia, không tiếp tay cho xuất nhập cảnh trái phép”. Đặc biệt, 18 hộ dân có đường mòn, lối mở qua đất gia đình, bờ sông biên giới đã tự nguyện ký cam kết không buôn lậu và không tiếp tay cho đối tượng xấu.
Trên tuyến biên giới, các lực lượng đã phối hợp tổ chức 112 buổi tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, tập trung vào các đường mòn, lối mở, khu vực rừng giáp biên. Qua đó, lực lượng chức năng đã phát hiện 3 trường hợp vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc, bắt giữ 2 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép. Quần chúng nhân dân cũng cung cấp 16 nguồn tin có giá trị liên quan đến người lạ xuất hiện và các biểu hiện nghi vấn. Bên cạnh đó, người dân đã tự nguyện giao nộp 16 vũ khí, công cụ hỗ trợ và 8,5kg pháo nổ. Công tác quản lý, cảm hóa 16 người chấp hành xong án phạt tù, 7 đối tượng án treo và 20 thanh thiếu niên vi phạm pháp luật đạt hiệu quả tích cực.
Ông Lê Văn Cường, Chủ tịch UBND xã Hải Sơn, Trưởng ban Chỉ đạo mô hình, cho biết: “Xác định nhân dân là chủ thể trung tâm trong bảo vệ an ninh biên giới, xã không làm hình thức mà tập trung tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến từng gia đình, mỗi người dân. Khi người dân hiểu rõ việc chấp hành pháp luật là bảo vệ bình yên cho chính mình và quê hương, họ sẽ tự nguyện trở thành những ‘cột mốc sống’ tin cậy cùng lực lượng chức năng giữ gìn phên giậu Tổ quốc. Từ hiệu quả thiết thực đó, Công an TP Quảng Ninh đã khen thưởng 2 cá nhân; UBND xã Hải Sơn tặng giấy khen cho 7 tập thể và 21 cá nhân. Mô hình “Biên giới bình yên - Xã không xuất nhập cảnh trái phép” tại Hải Sơn đã được Công an TP Quảng Ninh nhân rộng ra 4 xã, phường biên giới có đặc điểm tương đồng”.
Mô hình “Biên giới bình yên - Xã không xuất nhập cảnh trái phép” tại Hải Sơn đã phát huy hiệu quả thiết thực trong việc thực hiện phong trào Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Qua đó, tạo môi trường ổn định để địa phương phát triển kinh tế - xã hội và hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới.