Kiên trì thực hiện phương châm "lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư", nhiều năm qua, Quảng Ninh đã sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách nhà nước để khơi thông các nguồn lực xã hội.
Mặc dù sở hữu nhiều tiềm năng về kinh tế biển, du lịch, công nghiệp và thương mại biên giới, nhưng hơn 10 năm trước, hạ tầng giao thông vẫn là "điểm nghẽn" lớn nhất đối với sự phát triển của Quảng Ninh. Việc kết nối với các trung tâm kinh tế lớn vẫn chủ yếu thông qua Quốc lộ 18 và quốc lộ này thường xuyên quá tải. Chi phí vận chuyển hàng hóa cao, thời gian lưu thông kéo dài khiến lợi thế cạnh tranh của địa phương chưa được phát huy đầy đủ.
Nhận diện rõ điểm nghẽn đó, năm 2013, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về đổi mới phương thức huy động nguồn lực đầu tư phát triển, mạnh dạn thí điểm các mô hình hợp tác công - tư. Trong bối cảnh khung pháp lý về hợp tác công - tư (PPP) còn chưa hoàn thiện, Quảng Ninh đã mạnh dạn thí điểm nhiều mô hình đầu tư mới, như: "Đầu tư công - quản lý tư", "đầu tư tư - sử dụng công". Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là không đầu tư dàn trải mà tập trung nguồn lực ngân sách vào những công trình hạ tầng chiến lược, có sức lan tỏa lớn, từ đó tạo "vốn mồi" để dẫn dắt đầu tư xã hội.
Với cách làm bài bản, giải pháp căn cơ, cụ thể tại từng dự án, chỉ sau thời gian ngắn, đầu tư theo hình thức PPP đã như "luồng gió mới" nhanh chóng lan rộng toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp. Hàng loạt dự án trọng điểm, lần đầu có trên địa bàn như sân bay, đường cao tốc… được các nhà đầu tư đăng ký và triển khai thực hiện.
Điển hình là tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng được khánh thành và đưa vào sử dụng ngày 01/9/2018 - đánh dấu một bước đột phá trong phát triển hạ tầng giao thông của Quảng Ninh. Tiếp đến là tuyến cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, Vân Đồn - Móng Cái, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn… Qua đó từng bước hình thành hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, kết nối liên hoàn giữa đường bộ, đường biển và đường hàng không. Những khu vực từng nằm ở vùng ven, ít lợi thế về kết nối nhờ đó đã trở thành những cửa ngõ phát triển mới, thu hút mạnh mẽ các dự án công nghiệp, đô thị và dịch vụ quy mô lớn.
Chủ tịch UBND phường Liên Hòa Lê Văn Tháp cho biết: "Trước đây, khu vực Quảng Yên chủ yếu kết nối với các địa phương thông qua Quốc lộ 18 nên dư địa phát triển còn nhiều hạn chế. Khi tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng đi vào khai thác, không gian phát triển được mở rộng rõ rệt, tạo điều kiện để kinh tế địa phương chuyển dịch mạnh từ nông nghiệp, ngư nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Giai đoạn 2026-2030, địa phương dự kiến cần khoảng 3.000ha quỹ đất để thu hút các dự án đầu tư mới vào địa bàn".
Với cơ chế tài chính linh hoạt, đặc biệt là việc ưu tiên đầu tư công để kích thích đầu tư tư nhân, từ 1 đồng ngân sách bỏ ra làm "vốn mồi", Quảng Ninh đã huy động được 8-9 đồng từ khối tư nhân đầu tư vào tỉnh. Giai đoạn 2016-2020, tổng vốn đầu tư PPP tại Quảng Ninh đạt 47.000 tỷ đồng với 44 dự án ở các lĩnh vực giao thông, hạ tầng kỹ thuật, dân dụng, văn hóa...
Tiếp nối những kết quả đạt được, Quảng Ninh tiếp tục kiên định phương châm "lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư", ưu tiên bố trí vốn ngân sách cho các công trình động lực, đồng thời tập trung đầu tư vào giáo dục, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, hạ tầng xanh, kinh tế số và bảo vệ môi trường. Mục tiêu không chỉ là hoàn thiện kết cấu hạ tầng mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong dài hạn. Trong giai đoạn 2021-2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn tỉnh đạt gần 500.000 tỷ đồng, gấp 1,4 lần giai đoạn 2016-2020, tăng bình quân 7,4%/năm; cơ cấu tổng vốn đầu tư toàn xã hội chuyển dịch tích cực; tỷ trọng vốn nhà nước giảm nhanh từ 32,8% năm 2020 xuống còn 23,2% năm 2025. Tổng vốn thu hút FDI giai đoạn 2021-2025 ước đạt 9,77 tỷ USD, cao gấp 5,1 lần so với giai đoạn 2016-2020.
Nhờ đó, hàng loạt công trình phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được khởi công. Chỉ riêng trong năm 2025, tỉnh tổ chức khởi động và khánh thành 51 dự án động lực với tổng vốn đầu tư trên 135.000 tỷ đồng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9; khởi công, khánh thành, gắn biển 31 dự án, công trình trọng điểm vào ngày 19/12/2025 với tổng mức đầu tư 390.800 tỷ đồng chào mừng Đại hội XIV của Đảng.
Bước sang năm 2026, nhiều dự án chiến lược tiếp tục được triển khai như khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, ký kết thỏa thuận hợp tác tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, khởi động dự án cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng... Tỉnh đã trao Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 18 dự án với tổng vốn đầu tư gần 45.000 tỷ đồng. Các dự án tập trung vào phát triển hạ tầng khu công nghiệp, đô thị, logistics, năng lượng, công nghiệp chế biến, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng cảng biển, góp phần tạo thêm dư địa và động lực tăng trưởng mới cho tỉnh.
Bà Darawan Plaendee, Giám đốc nhà máy Autoliv Việt Nam (KCN Sông Khoai) chia sẻ: Khi nghiên cứu địa điểm đầu tư, điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là chính sách ưu đãi, mà là khả năng kết nối hạ tầng. Đối với chúng tôi, hạ tầng giao thông đồng bộ của Quảng Ninh là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để quyết định đầu tư. Hệ thống cao tốc kết nối thuận lợi với cảng biển Hải Phòng giúp nguyên vật liệu đầu vào cũng như sản phẩm của nhà máy được vận chuyển nhanh chóng, giảm đáng kể chi phí logistics và thời gian giao hàng phục vụ xuất khẩu. Điều đó không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mà còn tạo niềm tin để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài tại Quảng Ninh.
Bước vào giai đoạn phát triển mới với vị thế là thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh tiếp tục xác định đầu tư công phải đi trước một bước, ưu tiên các công trình hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, hạ tầng xanh và hạ tầng đổi mới sáng tạo. Đó không chỉ là yêu cầu của tăng trưởng, mà còn là cách để khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực xã hội, tạo nền tảng đưa Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững và giữ vững vai trò là một cực tăng trưởng năng động của phía Bắc và cả nước.
