Xác định xây dựng cửa khẩu thông minh là khâu đột phá, BĐBP Quảng Ninh đang tích cực triển khai các giải pháp thực hiện. Qua đó, không chỉ từng bước hiện đại hóa thủ tục XNC, mà còn nâng cao rõ rệt hiệu quả đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại (BLGLTM).
Quảng Ninh là địa bàn trọng yếu, sở hữu cả đường biên giới trên bộ và trên biển dài, phức tạp. Với hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển nước sâu sôi động, tỉnh có lợi thế lớn phát triển kinh tế. Tuy nhiên, điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ, thách thức về ANTT, đặc biệt là hoạt động BLGLTM, đòi hỏi công tác quản lý phải được hiện đại hóa.
Theo đó, quán triệt chủ trương về việc chuyển đổi số, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, khâu đột phá. Việc ứng dụng công nghệ được xem là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực quản lý và hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm.
Điểm sáng trong hoạt động chuyển đổi số của BĐBP tỉnh là Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Móng Cái. Là đơn vị quản lý cửa khẩu đường bộ lớn bậc nhất cả nước, áp lực kiểm soát XNC, XNK tại đây là rất lớn. Để công tác chuyển đổi số đi vào thực chất, Đồn Biên phòng CKQT Móng Cái đã tiên phong ứng dụng hàng loạt giải pháp công nghệ hiện đại để triển khai mô hình cửa khẩu thông minh.
Trong đó, nổi bật là hệ thống kiểm soát XNC tự động. Hệ thống tích hợp công nghệ nhận dạng sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt). Nhờ đó, thời gian làm thủ tục cho mỗi hành khách được rút ngắn từ vài phút xuống còn 7-12 giây. Toàn bộ dữ liệu được mã hóa, kết nối với trung tâm dữ liệu của BĐBP, giúp phát hiện nhanh các đối tượng vi phạm, bị cấm XNC. Giải pháp này vừa tạo hình ảnh cửa khẩu văn minh, vừa giải phóng nhân lực cho các nhiệm vụ nghiệp vụ sâu hơn.
Để phòng chống BLGLTM, Đồn Biên phòng CKQT Móng Cái vận hành hệ thống camera giám sát thông minh. Các camera độ phân giải cao tại khu vực trọng điểm giúp phát hiện sớm hành vi vi phạm. Cùng với đó, việc chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng đã giúp phát hiện, ngăn chặn kịp thời nhiều vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Song song với đó, việc đẩy mạnh cải cách TTHC qua khai báo biên phòng điện tử giúp dữ liệu được đồng bộ, minh bạch. Khi mọi thông tin đã được số hóa, việc làm giả hồ sơ, khai sai, khai thiếu trở nên khó khăn hơn.
Không chỉ trên đất liền, tại khu vực cảng biển Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Gai cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý, kiểm soát XNC tàu thuyền, phương tiện thủy ra vào các cửa khẩu cảng.
Nổi bật, tại các trạm kiểm soát cửa khẩu cảng, toàn bộ 37 TTHC được công khai minh bạch theo quy định; đồng thời, niêm yết công khai các loại biển bảng hướng dẫn, các loại phí, lệ phí và số điện thoại đường dây nóng. Đặc biệt, đơn vị duy trì hiệu quả mô hình “một cửa, một cửa liên thông”, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp và thuyền viên quốc tế khi làm thủ tục tại cảng.
Song song với đó, hệ thống quản lý, giám sát tàu thuyền ra vào được số hóa, kết nối trực tiếp với các cơ quan chức năng liên quan, giúp ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận thương mại, khai báo sai hàng hóa, trốn thuế, góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên vùng biển đơn vị quản lý.
Có thể thấy, công tác chuyển đổi số của BĐBP Quảng Ninh đã và đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại cửa khẩu đường bộ, các đơn vị đã kiểm soát, đăng ký XNC cho gần 6,3 triệu lượt người và trên 308.000 lượt phương tiện. Tại cửa khẩu cảng, đã làm thủ tục cho 3.299 lượt tàu (nhập cảnh 1.594 tàu; xuất cảnh 1.705 tàu) với hàng chục ngàn lượt thuyền viên và hành khách quốc tế.
Đặc biệt, từ công tác chuyển đổi số đã giúp BĐBP nâng cao hiệu quả đấu tranh chống BLGLTM. Trong năm 2025, BĐBP tỉnh đã bắt giữ, xử lý 253 vụ/338 đối tượng/217 phương tiện. Tang vật thu giữ gồm nhiều mặt hàng như 4kg vàng, 14kg bạc; 432,5kg pháo, 439 điện thoại di động, 9.558,96kg khí N2O (khí cười), cùng hàng chục ngàn kg sản phẩm động vật đông lạnh, gia cầm giống...
Với định hướng xây dựng cửa khẩu thông minh, BĐBP Quảng Ninh đang tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng lực lượng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền biên giới, cửa khẩu quốc gia trong tình hình mới.
