Quảng Ninh một thời gian dài tồn tại tình trạng khai thác quá mức dẫn đến nguy cơ cạn kiệt nguồn lợi thủy sản (NLTS). Trước tình hình này, tỉnh đã tập trung tái cơ cấu đội tàu cá, giảm tàu khai thác ven bờ, ngừng cấp đóng mới tàu cá công suất nhỏ, quy định các nghề cấm khai thác và ngư cụ cấm sử dụng trong khai thác… Đặc biệt tăng cường kiểm tra, xử lý các vi phạm trong khai thác thủy sản, lấy đây là một trong những giải pháp cốt lõi để phát triển thủy sản bền vững.
Giai đoạn 2018-2023 là giai đoạn cao điểm tỉnh tuyên truyền phòng chống khai thác thủy sản bằng những hình thức có tính tận diệt, huỷ diệt. Toàn tỉnh đã tổ chức trên 20.000 đợt tuyên truyền, phổ biến các quy định về khai thác và bảo vệ NLTS cho gần 400.000 lượt người; xây dựng trên 950 lượt phóng sự, tin bài trên các hạ tầng truyền thông, biên soạn và in ấn trên 500.000 tài liệu các loại.
Các lực lượng chức năng và địa phương tổ chức nhiều đợt ra quân, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về khai thác và bảo vệ NLTS. Trong 5 năm, toàn tỉnh phát hiện, xử phạt gần 10.000 vụ vi phạm liên quan đến việc phá huỷ các vùng đáy biển, xâm phạm các bãi đẻ của động vật biển, triệt tiêu nguồn thức ăn và tác động xấu đến môi trường sống của thuỷ sản, thu phạt nộp ngân sách nhà nước trên 50 tỷ đồng; tịch thu tiêu hủy nhiều phương tiện tàu cá, tang vật vi phạm.
Ngày 10/5/2023 TAND TP Hạ Long (hiện hợp nhất vào TAND khu vực I) đã tuyên phạt một chủ tàu (trú tại phường Liên Hoà) 12 tháng tù giam về tội danh "Hủy hoại nguồn lợi thủy sản". Chủ tàu này đã bị phát hiện có hành vi sử dụng bộ kích điện đánh bắt thủy sản tại khu vực vùng lõi của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, vốn là khu vực không được tổ chức khai thác thủy sản.
Từ năm 2024 đến nay, với hành lang pháp lý rõ ràng từ trung ương đến địa phương, công tác xử lý vi phạm trong khai thác thuỷ sản được các đơn vị chức năng tỉnh triển khai theo hướng đi vào chiều sâu, trong đó kiên quyết thực hiện tố tụng xử lý nghiêm các vụ việc khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài. Cơ quan chức năng sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi xuất cảnh đi khai thác thủy sản trái phép ở ngoài vùng biển Việt Nam; các hành vi khai thác thủy sản vi phạm quy định về bảo vệ NLTS. Ngư dân khi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng thiết bị giám sát hành trình tàu cá nhằm mục đích khai thác thủy sản trái phép sẽ bị khởi tố...
Tính trong năm 2024 các lực lượng chức năng của tỉnh đã xử lý 481 vụ việc vi phạm trong khai thác thuỷ sản, phạt 5 tỷ đồng, trong đó Công an tỉnh truy tố 4 trường hợp do phạm tội huỷ hoại NLTS, tạo tính răn đe đối với các đối tượng vi phạm.
Từ đầu năm 2025 đến nay, Sở NN&MT phối hợp với lực lượng công an, biên phòng, BQL Vịnh Hạ Long, Vườn Quốc gia Bái Tử Long và một số địa phương có biển tổ chức 35 cuộc kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác và bảo vệ NLTS trên biển; tổ chức bám biển 24/24 giờ tại các ngư trường trọng điểm. Qua đó phát hiện, xử lý trên 250 trường hợp vi phạm hành chính về thủy sản, phạt trên 2,5 tỷ đồng.
Nhằm tiếp tục thực hiện các biện pháp mạnh bảo vệ NLTS, Sở NN&MT và các địa phương bố trí cán bộ trực 24/24 giờ tại các điểm kiểm tra, kiểm soát tàu cá để hướng dẫn, làm thủ tục cập, rời cảng và giám sát sản lượng khai thác. Tính đến hết tháng 9/2025, toàn tỉnh đã tiếp nhận, làm thủ tục cho gần 15.000 lượt tàu cá cập, rời cảng; thu, phát 3.700 nhật ký và báo cáo khai thác, kiểm soát sản lượng hơn 50.000 tấn thủy sản. Hằng tuần, Sở NN&MT rà soát, lập danh sách các tàu có nguy cơ mất kết nối ngoài khơi, phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý theo quy định. Đồng thời ngành tiếp tục trích xuất dữ liệu, cảnh báo các tàu có dấu hiệu vi phạm như không có hoặc hết hạn giấy phép, ngắt tín hiệu giám sát hành trình (VMS). Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án và 13 bị can liên quan hành vi tháo thiết bị giám sát để khai thác trái phép, thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong ngăn chặn IUU.
Với sự vào cuộc mạnh mẽ của lực lượng chức năng và các địa phương, hoạt động khai thác, bảo vệ NLTS trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước xử lý, tháo gỡ những khó khăn, tồn đọng trong hoạt động khai thác thuỷ sản trên địa bàn. Kết quả này góp phần thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển kinh tế thủy sản, đưa Quảng Ninh trở thành địa phương mạnh về biển, giàu từ biển.
