Với lợi thế nổi trội về điều kiện tự nhiên, cùng định hướng quy hoạch bài bản, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm thủy sản của miền Bắc, trong đó trọng tâm là phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển theo hướng công nghiệp, hiện đại. Xoay quanh nội dung này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã phỏng vấn ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư (Sở NN&MT).
 - Xin ông cho biết, với lợi thế nổi trội về điều kiện tự nhiên và diện tích mặt nước biển lớn, Quảng Ninh có những tiềm năng như thế nào để phát triển vùng nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghiệp, hiện đại? + Quảng Ninh sở hữu hơn 6.100km² mặt nước biển, đường bờ biển dài trên 250km, cùng hàng nghìn đảo lớn nhỏ, hệ sinh thái biển đa dạng và nhiều vùng vịnh kín gió, đây là những điều kiện hết sức thuận lợi cho nuôi biển. Trên cơ sở các lợi thế về vị trí địa lý chiến lược, không gian biển rộng, điều kiện tự nhiên, thuỷ văn, khí hậu tương đối thuận lợi, cùng các chỉ tiêu môi trường biển cơ bản ổn định và quỹ mặt nước đã được định hướng, quy hoạch, Quảng Ninh có cơ sở để phát triển nuôi trồng thủy sản biển theo hướng tập trung, công nghiệp và quy mô lớn. Phát huy tiềm năng đó, tỉnh đã rà soát, quy hoạch hơn 45.000ha mặt nước biển phục vụ nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo cơ sở pháp lý minh bạch và định hướng phát triển đồng bộ với chiến lược kinh tế biển. Trong đó, 31.146ha được ưu tiên bố trí cho các tổ chức, cá nhân đang nuôi trồng thủy sản, nhằm ổn định sản xuất, từng bước chuẩn hóa theo các yêu cầu về môi trường, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; phần diện tích còn lại tập trung thu hút đầu tư, hình thành các vùng nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, gắn với liên kết chuỗi giá trị. Mục tiêu là đẩy mạnh phát triển nuôi trồng thủy sản biển theo hướng công nghiệp, hiện đại như một yêu cầu tất yếu, nhằm tạo đột phá nâng cao giá trị và bảo đảm phát triển bền vững. - Ông cho biết rõ hơn về mục tiêu và lộ trình phát triển nuôi trồng thủy sản biển theo hướng công nghiệp, hiện đại trong thời gian tới? + Hiện tỉnh đang xúc tiến xây dựng Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển tập trung theo hướng công nghiệp, hiện đại. Mục tiêu đề án hướng tới là kiến tạo không gian dư địa mới để phát triển lĩnh vực nuôi biển, đặc biệt là không gian biển xa bờ. Đề án xác định quy hoạch rõ vị trí, ranh giới và quy mô tối thiểu 5 vùng nuôi tại các khu vực có điều kiện thuận lợi, còn không gian và dư địa để phát triển nuôi biển, như: Vĩnh Thực, Cái Chiên, Đầm Hà, Cô Tô và Vân Đồn; đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng sản lượng nuôi biển bình quân 8-10%/năm, phấn đấu đến năm 2030, nuôi biển công nghiệp chiếm trên 75% tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản của tỉnh. |
Việc hình thành các vùng nuôi biển tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao với các đối tượng nuôi chủ lực như cá, tôm và nhuyễn thể để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm, đồng thời giảm chi phí nhờ đầu tư hạ tầng kỹ thuật dùng chung và liên kết chuỗi. Qua đó, đầu ra ổn định, thị trường mở rộng, góp phần thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách và thúc đẩy kinh tế ven biển. Đồng thời tạo việc làm, nâng cao thu nhập, bảo đảm an sinh xã hội, ứng dụng công nghệ hiện đại và hệ thống quan trắc giúp kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh, bảo vệ hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Về lộ trình, hiện Sở NN&MT đang hoàn thiện đề án để trình UBND tỉnh phê duyệt. Sau khi đề án được thông qua, giai đoạn từ quý II/2026 đến năm 2027, tỉnh sẽ tập trung công bố phạm vi, ranh giới các vùng nuôi tập trung; hoàn thiện thủ tục giao khu vực biển; đồng thời đầu tư, lắp đặt hạ tầng dùng chung và sắp xếp các cơ sở nuôi theo từng phân khu, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, hiện đại gắn với chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm.
- Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển bền vững, tỉnh cần tập trung những giải pháp gì, thưa ông?
+ Hiện nay, nuôi trồng thủy sản biển của tỉnh vẫn còn manh mún, thiếu hạt nhân dẫn dắt, liên kết yếu và tiềm ẩn nhiều rủi ro môi trường. Phần lớn cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hạ tầng chưa đồng bộ, chưa áp dụng công nghệ cao, dẫn đến hiệu quả chưa tương xứng với tiềm năng; trong khi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ còn lỏng lẻo. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh và suy giảm chất lượng môi trường biển tiếp tục đặt ra nhiều thách thức. Đặc biệt, các vùng nuôi theo định hướng công nghiệp chủ yếu nằm xa bờ, cách đất liền 6-15 hải lý, tiềm ẩn rủi ro cao, đòi hỏi phải có cơ chế, chính sách phù hợp để hỗ trợ phát triển ổn định, lâu dài.
Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, trong đó tham mưu Chính phủ ban hành quy định cụ thể về quản lý, vận hành và phát triển các vùng nuôi trồng thủy sản biển tập trung; đồng thời xây dựng bộ tiêu chí quốc gia theo hướng bền vững, tuần hoàn, giảm phát thải và bảo vệ môi trường sinh thái biển. Cùng với đó là đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù như giao, cho thuê khu vực biển ổn định lâu dài; khuyến khích tích tụ, tập trung mặt nước; ưu đãi về thuế, tín dụng, bảo hiểm nuôi biển và thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng dùng chung.
Song song với hoàn thiện chính sách, tỉnh đẩy mạnh chuyển giao, ứng dụng KHCN và xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật về quản lý môi trường vùng nuôi theo mô hình kinh tế tuần hoàn, như thu gom chất thải, tái sử dụng phụ phẩm, nuôi ghép đa tầng. Đồng thời, nhân rộng các mô hình nuôi biển công nghiệp ứng dụng công nghệ cao như lồng HDPE, vật liệu mới, tự động hóa cho ăn, giám sát từ xa và truy xuất nguồn gốc số, qua đó từng bước nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro và phát triển bền vững ngành nuôi biển.
- Trân trọng cảm ơn ông!
