Quảng Ninh đang đẩy mạnh NTTS công nghệ cao, hướng ra biển, hạn chế khai thác thuỷ sản gần bờ và tăng cường xây dựng các khu bảo tồn biển để bảo vệ, bảo tồn nguồn lợi biển, tạo thành thế “ba chân” cho thuỷ sản phát triển bền vững.
Theo Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1352/QĐ-TTg (ngày 8/11/2024), Quảng Ninh có 3 khu bảo tồn biển, bao gồm: Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần, khu bảo tồn biển vịnh Hạ Long, khu bảo tồn biển vịnh Bái Tử Long. Riêng đối với khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần, đến thời điểm này đã được UBND tỉnh bỏ phiếu và nhất trí thông qua dự án thành lập, đồng thời phê duyệt quy hoạch chi tiết.
Theo quy hoạch, khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần có tổng diện tích trên 18.400ha, bao gồm khu bảo tồn hơn 13.230ha và vùng đệm trên 5.184ha. Sở NN&MT dự kiến đầu tư cho khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần chia làm 2 giai đoạn 2023-2024 và 2025-2027. Việc thành lập khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần góp phần đánh giá được hiện trạng tài nguyên sinh vật biển, tình hình khai thác, quản lý các nguồn lợi thủy sản để có hướng đề xuất, xây dựng các giải pháp quản lý, góp phần bảo vệ và phát triển đa dạng sinh thái, các nguồn lợi thủy sản lâu dài.
Cùng với hình thành các khu bảo tồn biển, Quảng Ninh cũng cấm khai thác thuỷ sản trong vùng lõi vịnh Hạ Long (trừ số ít nghề gắn với dịch vụ du lịch), cấm khai thác ở các vùng ngư trường được khoanh vùng để bảo tồn dài hạn, theo giai đoạn, hoặc trong mùa sinh sản; cấm khai thác thuỷ sản bằng những ngư cụ cấm, có tính huỷ diệt.
Kể từ năm 2010 đến nay, việc tái cơ cấu đội tàu khai thác thuỷ sản theo hướng phù hợp với khả năng khai thác bền vững rất được Quảng Ninh quan tâm. Bởi từng có thời điểm đội tàu khai thác thuỷ sản của tỉnh lên đến cả chục ngàn chiếc, trong đó chủ yếu là tàu cá nhỏ, khai thác ven bờ, tình trạng này vô hình chung đặt áp lực lên biển, nhất là vùng biển ven bờ.
Xác định mục tiêu vươn khơi, Quảng Ninh từng bước tái cơ cấu đội tàu cá theo hướng phù hợp với khả năng sức tải của biển và phù hợp với khả năng khai thác bền vững tối đa trữ lượng nguồn lợi. Bắt đầu từ năm 2010, Quảng Ninh ngừng cấp phép đóng mới, đăng ký, đăng kiểm đối với tàu cá có công suất nhỏ dưới 30CV (chỉ có khả năng hoạt động ven bờ và các vùng lõi vịnh Hạ Long), chỉ cấp phép đóng mới tàu cá theo đúng hạn ngạch đã được quy định. Tỉnh cũng siết chặt các cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá, tránh tình trạng phát sinh tàu cá được đóng mới, cải hoán ở những cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá trái phép, dẫn đến ra đời những tàu cá không đủ điều kiện vận hành an toàn.
Từ đầu năm 2025 đến nay, các đơn vị chức năng của tỉnh đã đẩy mạnh tiến độ thực hiện đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thuỷ sản cho tàu cá, quyết tâm không để những tàu cá “3 không”, “2 không” (không đăng ký, đăng kiểm, không giấy phép khai thác thuỷ sản) hành nghề khai thác thuỷ sản trên vùng biển Quảng Ninh.
Tính đến hết tháng 9/2025, toàn tỉnh đang còn hơn 6.200 tàu cá các loại, bao gồm 3.570 tàu cá có chiều dài từ 6m đến dưới 12m, 749 tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên, còn lại là tàu cá có chiều dài dưới 6m. Quảng Ninh cũng được ghi nhận không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Hiện nay, đẩy mạnh sản xuất NTTS, Quảng Ninh đã quy hoạch không gian biển. Toàn tỉnh đã dành hơn 45.000ha biển để nuôi biển và tích hợp vào Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050. Trong đó vùng biển trong 3 hải lý là 23.975ha (53%); vùng biển từ ngoài 3 hải lý đến 6 hải lý là 13.031ha (28,8%); vùng biển ngoài 6 hải lý là 8.240ha (18,2%). Qua tổng hợp từ các địa phương, diện tích khu vực biển định hướng để nuôi nhuyễn thể là khoảng 13.000/45.146ha (tương đương khoảng 30%) và khoảng 5.000/45.146ha nuôi cá biển (tương đương khoảng 11%). Phần diện tích còn lại là giao thông nội vùng, khoảng đệm để môi trường tự phục hồi…
Đến thời điểm hiện tại Sở NN&MT đã cấp 41 giấy phép NTTS trên biển cho các tổ chức với tổng diện tích khu vực biển đã cấp phép là trên 4.150ha. Ngoài ra, các xã, phường, đặc khu đã giao khu vực biển cho 817 cá nhân để thực hiện NTTS với diện tích trên 503ha. Ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, hải đảo và thuỷ sản, kiểm ngư (Sở NN&MT) cho biết: Đến nay, diện tích NTTS trên toàn tỉnh đã tăng hơn 150% so với năm 2020, sản lượng nuôi biển chiếm 65% tổng sản lượng nuôi trồng toàn tỉnh, giá trị sản xuất năm 2024 ước đạt 7.000 tỷ đồng, dự báo đến năm 2030 đạt trên 16.600 tỷ đồng.
