Là địa bàn biên giới có cả đất liền và đường biển giáp Trung Quốc, phường Móng Cái 2 luôn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hoạt động XNC trái phép. Xác định rõ đặc điểm địa bàn, hơn 1 năm qua, mô hình “Biên giới bình yên, phường Móng Cái 2 không XNC trái phép” được địa phương triển khai đồng bộ, huy động sự tham gia của các lực lượng chức năng và người dân.
Tại khu vực cảng Vạn Ninh, tàu thuyền ra vào, hoạt động đánh bắt hải sản, vận chuyển hàng hóa diễn ra cả ngày lẫn đêm. Vì thế, lực lượng chức năng thường xuyên tuyên truyền, vận động ngư dân và người lao động không tham gia, tiếp tay, bao che, hoặc vận chuyển người XNC trái phép. Những người thường xuyên làm việc tại cảng được khuyến khích chủ động quan sát, kịp thời thông tin khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Là người có thời gian làm việc liên tục tại khu vực cảng, ông Nguyễn Văn Lành (khu Vạn Ninh, phường Móng Cái 2) hiểu khá rõ yêu cầu này. “Tôi được tuyên truyền đầy đủ, nên nếu thấy có đối tượng nghi vấn sẽ báo ngay cho lực lượng chức năng” - ông Lành chia sẻ.
Từ thực tế địa bàn cho thấy, sự tham gia của người dân có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện những dấu hiệu ban đầu, giúp lực lượng chức năng có thêm cơ sở để xác minh, xử lý kịp thời, không để những hoạt động vi phạm hình thành đường dây, điểm nóng.
Cùng với kiểm soát trên các tuyến, quản lý cư trú đối với người nước ngoài được xác định là một khâu quan trọng trong phòng ngừa XNC trái phép. Trong 9 tháng năm 2026, phường Móng Cái 2 có hơn 82.000 lượt người nước ngoài lưu trú, trong đó hơn 97% là người Trung Quốc. Lượng người lưu trú lớn, biến động thường xuyên, đòi hỏi công tác quản lý phải được thực hiện chặt chẽ, nhất là tại các cơ sở kinh doanh lưu trú.
Công an phường thường xuyên kiểm tra việc khai báo tạm trú, hướng dẫn, nhắc nhở chủ cơ sở thực hiện đúng quy định; đồng thời yêu cầu các cơ sở nâng cao trách nhiệm trong quản lý khách lưu trú.
Khách sạn Phương Đông, quy mô 45 phòng, hoạt động từ năm 2003, hiện có cả khách Việt Nam và người nước ngoài lưu trú. Ông Nguyễn Văn Toái, chủ khách sạn cho biết, cơ sở thực hiện việc khai báo khách lưu trú theo quy định và thường xuyên được lực lượng Công an hướng dẫn, kiểm tra. “Tôi thực hiện nghiêm và cũng không tiếp tay cho các đối tượng tổ chức XNC trái phép” - ông Toái khẳng định.
Theo Trung tá Nguyễn Thành Quang, Phó Trưởng Công an phường Móng Cái 2, sau khi khảo sát, đánh giá tình hình, Công an phường xác định 10 vị trí trọng điểm có nguy cơ phát sinh hoạt động XNC trái phép để tham mưu UBND phường lắp đặt camera giám sát trong quý IV/2026.
Việc đưa camera vào hỗ trợ quản lý địa bàn giúp lực lượng chức năng có thêm phương tiện theo dõi tại những khu vực khó bố trí lực lượng thường xuyên. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần trong hệ thống kiểm soát. Cùng với hệ thống camera giám sát, Công an phường duy trì phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái và Ban CHQS phường tổ chức tuần tra, tuyên truyền, nắm tình hình tại các địa bàn trọng điểm.
Trong hơn 1 năm, các lực lượng tổ chức 156 lượt tuần tra, 18 buổi tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư; đồng thời duy trì tuyên truyền, trao đổi thông tin qua các nhóm Zalo cộng đồng để mở rộng kênh thông tin. Nội dung tuyên truyền tập trung vào quy định pháp luật về XNC, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng tổ chức đưa người qua biên giới trái phép và trách nhiệm của người dân khi phát hiện vụ việc. Cách làm này giúp công tác phòng ngừa được duy trì thường xuyên, thay vì chỉ tập trung xử lý vụ việc.
Kết quả, lực lượng chức năng đã phát hiện, lập hồ sơ xử lý 33 vụ việc vi phạm pháp luật trong lĩnh vực XNC; đồng thời ngăn chặn nhiều trường hợp có dấu hiệu tìm cách xuất cảnh trái phép; góp phần giữ gìn an ninh, an toàn tuyến biên giới.
