Phát triển doanh nghiệp KHCN tại Quảng Ninh đang gắn với yêu cầu làm chủ công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng sức cạnh tranh. Các chính sách hỗ trợ cùng sự chủ động đầu tư của doanh nghiệp là cơ sở để thành phố hướng tới mục tiêu có 70 doanh nghiệp KHCN vào năm 2030.
Mỗi lần chuyển hướng tàu tại các ngã rẽ đường sắt trong hầm lò, người lái tàu phải dừng phương tiện, xuống bẻ ghi thủ công, mất khoảng 3-5 phút. Yêu cầu rút ngắn thời gian thao tác, bảo đảm an toàn đã trở thành bài toán để Công ty Thiết bị điện công nghiệp Quảng Ninh nghiên cứu hệ thống điều khiển ghi đường sắt tự động sử dụng khí nén.
Sau 4 năm nghiên cứu và phát triển, năm 2023, doanh nghiệp hoàn thành sản phẩm. Hệ thống kết hợp cơ cấu bẻ ghi bằng khí nén, điều khiển từ xa và đèn báo chỉ hướng, giúp người lái tàu theo dõi trạng thái chuyển ghi ngay trên phương tiện.
Theo ông Bùi Văn Đàm, Phó Giám đốc Công ty Thiết bị điện công nghiệp Quảng Ninh, doanh nghiệp đã chủ động thiết kế mạch điện, viết chương trình điều khiển phù hợp với yêu cầu vận hành. Người lái tàu chỉ cần sử dụng điều khiển từ xa để chuyển ghi, giảm thao tác trực tiếp trong hầm lò.
Sản phẩm đã được thương mại hóa, sử dụng tại một số đơn vị ngành Than như Uông Bí, Mông Dương, Hà Lầm, Thống Nhất... Đây cũng là sản phẩm chính làm cơ sở để Công ty Thiết bị điện công nghiệp Quảng Ninh được công nhận là doanh nghiệp KHCN. Doanh nghiệp đang tiếp tục nghiên cứu đèn, còi cảnh báo trong lò và hệ thống điều khiển băng tải tự động.
Ở lĩnh vực chế biến nông sản OCOP, Trà Việt Tú lựa chọn nâng cao giá trị sản phẩm bằng hoạt động nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện kỹ thuật chế biến. Doanh nghiệp chú trọng đa dạng hóa các dòng trà, hợp tác với nghệ nhân quốc tế, khai thác đặc trưng của trà Đường Hoa để mở rộng thị trường.
Đại diện Trà Việt Tú cho biết, doanh nghiệp duy trì nghiên cứu sản phẩm mới, coi chất lượng là điều kiện để cạnh tranh. Các sản phẩm của doanh nghiệp đã giành 6 giải thưởng tại cuộc thi trà quốc tế. Hiện thương hiệu trà Đường Hoa - “Tinh hoa trà biển” cũng đã tiếp cận thị trường trà lớn nhất thế giới là Trung Quốc.
Còn với Công ty CP Chế tạo máy - Vinacomin, doanh nghiệp tập trung đầu tư công nghệ gắn với nhu cầu cơ giới hóa, tự động hóa khai thác than. Ông Phạm Xuân Phi, Giám đốc Công ty CP Chế tạo máy - Vinacomin, cho biết: "Việc được công nhận là doanh nghiệp KHCN mở thêm cơ hội để đơn vị nghiên cứu sản phẩm, đầu tư công nghệ chế tạo, từng bước thay thế thiết bị nhập khẩu".
Những cách làm của các đơn vị, doanh nghiệp trên cho thấy, nghiên cứu có thể bắt đầu ngay ở yêu cầu giảm thời gian thao tác, cải thiện chất lượng hoặc thay thế thiết bị trong sản xuất. Khi giải quyết được nhu cầu cụ thể, sản phẩm có cơ hội được khách hàng lựa chọn, tạo nguồn thu để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư.
Đầu tháng 10/2026, Quảng Ninh có thêm 6 doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp KHCN, nâng tổng số lên 41 doanh nghiệp KHCN. Các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, như: Nông nghiệp công nghệ cao, cơ khí chính xác, vật liệu mới, dược phẩm, công nghệ môi trường.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Quảng Ninh tăng cường kết nối nghiên cứu với ứng dụng. Tại Tech Cafe Quảng Ninh 2026, Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam ký 4 bản ghi nhớ với doanh nghiệp địa phương về nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả KHCN. Cổng hỗ trợ doanh nghiệp techhub.quangninh.gov.vn cũng được ra mắt, tạo thêm kênh kết nối doanh nghiệp với nguồn lực nghiên cứu.
Cùng với đó, Quảng Ninh đã ban hành các nghị quyết hỗ trợ khởi nghiệp công nghiệp công nghệ số, thu hút dự án công nghệ số, bán dẫn và hoàn thiện định mức chi cho hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo. Các chính sách được thiết kế theo từng nhóm đối tượng, lĩnh vực, tạo thêm điều kiện huy động nguồn lực cho nghiên cứu và đầu tư công nghệ. Hướng tới mục tiêu có 70 doanh nghiệp KHCN vào năm 2030, Quảng Ninh sẽ tiếp tục gắn hỗ trợ với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
