Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được các đơn vị ngành Than đẩy mạnh ứng dụng từ những công việc gần gũi với người lao động, đặc biệt là tuyên truyền an toàn sản xuất. Với vai trò xung kích của lực lượng thanh niên, AI đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực, góp phần đổi mới phương thức làm việc và thúc đẩy chuyển đổi số trong các doanh nghiệp.
Tại Công ty CP Than Hà Tu, những video ngắn mô phỏng các tình huống mất an toàn trong khai thác lộ thiên đang mang đến cách tiếp cận mới trong tuyên truyền an toàn lao động. Thay vì chỉ tiếp nhận những quy định qua văn bản, bảng nội quy, người lao động có thể trực tiếp quan sát các tình huống nguy hiểm được tái hiện bằng hình ảnh sinh động, dễ hiểu. Đây là sản phẩm do đoàn viên, thanh niên công ty chủ động ứng dụng AI xây dựng.
Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty Than Hà Tu Phạm Văn Hạnh cho biết: "Với đặc thù đơn vị khai thác trên diện rộng, nhiều thiết bị cơ giới công suất lớn hoạt động liên tục, nguy cơ mất an toàn có thể phát sinh từ địa hình, thời tiết và quá trình vận hành thiết bị. Từ thực tiễn đó, tuổi trẻ Than Hà Tu đã khai thác các công cụ AI để mô phỏng nguy cơ sạt lở tầng, va chạm thiết bị, những lỗi thao tác thường gặp trong sản xuất. Các video được xây dựng ngắn gọn, trực quan, giúp người lao động dễ tiếp cận và nhận diện nguy cơ để chủ động phòng tránh".
Ở các mỏ hầm lò, Al cũng đang phát huy ưu thế trong mô phỏng những thao tác kỹ thuật và xử lý sự cố. Trong điều kiện khai thác ngày càng xuống sâu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về khí mỏ, cháy nổ, bục nước, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng ngừa rủi ro cho người lao động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thông qua AI, những quy trình như kiểm tra khí mỏ, vận hành thiết bị, xử lý tình huống khẩn cấp được chuyển tải thành các video mô phỏng cụ thể. Qua đó, những nội dung kỹ thuật vốn khó hình dung trở nên gần gũi, dễ ghi nhớ hơn đối với người thợ mỏ.
Điểm đáng chú ý là việc ứng dụng AI không thay thế các phương thức tuyên truyền truyền thống, mà tạo thêm công cụ hỗ trợ. Tại các đơn vị như Than Vàng Danh, việc phổ biến quy trình kỹ thuật, giao ca nhật lệnh, sinh hoạt an toàn và huấn luyện trực tiếp vẫn được duy trì.
Các sản phẩm ứng dụng AI góp phần bổ sung hình ảnh minh họa, giúp người lao động hiểu rõ hơn những nguy cơ có thể xảy ra trong thực tế. Đặc biệt, nội dung mô phỏng phải được kiểm tra, đối chiếu với quy trình kỹ thuật trước khi sử dụng, bảo đảm tính chính xác trong tuyên truyền an toàn.
Theo Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh Hoàng Việt Phương, đến nay 100% cơ sở Đoàn đã ứng dụng AI trong hoạt động tuyên truyền, đặc biệt là lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động; 100% cán bộ Đoàn đã hoàn thành chương trình phổ cập AI, tạo nền tảng để tiếp tục đưa công nghệ vào các hoạt động chuyên môn.
Để thúc đẩy phong trào, Ban Thường vụ Đoàn Than Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 07-KH/ĐTQN (ngày 5/3/2026) triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” trong cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Các lớp học được tổ chức nhằm hướng dẫn đoàn viên, người lao động sử dụng công nghệ số, ứng dụng AI trong xây dựng sản phẩm truyền thông và giải quyết những công việc cụ thể.
Hoạt động này gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”. Qua đó, chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc tiếp cận công nghệ, mà từng bước trở thành kỹ năng làm việc của lực lượng lao động trẻ.
Song song với phổ cập AI, phong trào sáng tạo tiếp tục được đẩy mạnh. Năm 2026, Hội thi Tuổi trẻ sáng tạo do Đoàn Than Quảng Ninh tổ chức thu hút 18 đề tài, sáng kiến của 11 đơn vị tham gia. Trước đó, năm 2025, toàn Đoàn có 62 đề tài, 950 sáng kiến, làm lợi khoảng 20 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy tiềm năng sáng tạo của lực lượng lao động trẻ trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn sản xuất.
Từ những video tuyên truyền an toàn đến việc sử dụng AI trong truyền thông, xử lý công việc, tuổi trẻ ngành Than đang từng bước hình thành thói quen làm việc trên nền tảng số. Đây cũng là tiền đề để các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, mở rộng ứng dụng AI vào quản lý, điều hành, phân tích dữ liệu và nhận diện nguy cơ trong sản xuất.
