Cùng với tăng cường nhiệm vụ thu, hiện nay Quảng Ninh đã giao các sở, ngành liên quan chủ động xây dựng dự toán NSNN năm 2027 đảm bảo cơ cấu lại nguồn thu theo hướng bền vững, nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng ngân sách, tạo nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế và phát triển thành phố trong giai đoạn mới.
Theo phương án xây dựng dự toán NSNN năm 2027 của UBND thành phố, tổng thu ngân sách trên địa bàn dự kiến đạt 114.577 tỷ đồng, bằng 107,6% ước thực hiện năm 2026. Trong đó, thu nội địa là 96.077 tỷ đồng, gồm thu thuế, phí 56.077 tỷ đồng, thu tiền sử dụng đất 40.000 tỷ đồng; thu từ hoạt động XNK là 18.500 tỷ đồng.
Đây là mục tiêu thu ngân sách lớn, tiếp tục phản ánh kỳ vọng về quy mô, sức bật của nền kinh tế Quảng Ninh. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tổng thu tăng thêm, mà còn ở sự thay đổi trong cơ cấu nguồn thu. Theo dự báo của UBND thành phố, tổng thu ngân sách năm 2026 ước đạt 107.300 tỷ đồng, trong đó thu nội địa 89.000 tỷ đồng, thu từ hoạt động XNK là 18.300 tỷ đồng. Như vậy, dự toán năm 2027 đặt mục tiêu tăng thêm 7.277 tỷ đồng so với ước thực hiện năm 2026.
Đáng chú ý, thu thuế, phí dự kiến đạt 56.077 tỷ đồng, tăng 11.077 tỷ đồng, tương đương khoảng 24,6% so với mức 45.000 tỷ đồng ước thực hiện năm 2026. Ngược lại, thu tiền sử dụng đất dự kiến 40.000 tỷ đồng, giảm 4.000 tỷ đồng so với ước thực hiện năm 2026. Thu từ hoạt động XNK dự kiến tăng 200 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy, tỷ trọng các khoản thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tăng; từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn thu từ đất vốn có tính biến động lớn, phụ thuộc vào tiến độ dự án, xác định giá đất và thị trường bất động sản.
Nếu năm 2026, thu tiền sử dụng đất dự kiến chiếm khoảng 49,4% tổng thu nội địa, thì năm 2027, tỷ trọng này giảm xuống còn khoảng 41,6%. Thực tế, với mức thu nội địa dự kiến 96.077 tỷ đồng, nguồn thu từ đất chiếm khoảng 41,6%, trong khi thu thuế, phí chiếm 58,4%. Đây là cơ cấu cần tiếp tục được cải thiện theo hướng tăng tỷ trọng thu từ hoạt động kinh tế thường xuyên.
Tuy nhiên, mục tiêu tăng thu thuế, phí gần 25% cũng đặt ra áp lực lớn đối với công tác quản lý thu và khả năng tăng trưởng thực chất của doanh nghiệp. Bởi lẽ, nguồn thu bền vững không thể chỉ dựa vào các biện pháp đôn đốc, chống thất thu, mà quan trọng hơn là mở rộng cơ sở thu, phát triển doanh nghiệp, tăng năng suất, sản lượng và giá trị gia tăng của nền kinh tế.
Ông Hà Văn Trường, Trưởng Thuế thành phố, nhận định: Mục tiêu tăng thu thuế, phí năm 2027 đòi hỏi ngành Thuế phải quản lý chặt chẽ các nguồn thu hiện có, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn thu mới từ công nghiệp chế biến, chế tạo, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế số. Đơn vị xác định nuôi dưỡng nguồn thu, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, mở rộng cơ sở thuế là giải pháp căn cơ để bảo đảm tăng thu ngân sách bền vững.
Đối với thu từ hoạt động XNK, dự toán năm 2027 là 18.500 tỷ đồng, chỉ tăng khoảng 1,1% so với ước thực hiện năm 2026. Mức tăng tương đối thận trọng phản ánh những khó khăn, rủi ro từ chính sách thuế, biến động thị trường và hoạt động thương mại quốc tế.
Để tạo chuyển biến rõ nét, thành phố cần tiếp tục cải thiện năng lực thông quan, phát triển hạ tầng logistics, cảng biển, cửa khẩu; giảm chi phí cho doanh nghiệp, thu hút thêm doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan trên địa bàn. Quan trọng hơn, phải hình thành những nguồn thu mới có tính ổn định, thay vì phụ thuộc quá lớn vào một số mặt hàng truyền thống.
Ông Phạm Quốc Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VIII, chia sẻ: Để hoàn thành dự toán năm 2027, ngành Hải quan sẽ tạo thuận lợi về thương mại, rút ngắn thời gian thông quan, đồng thời tăng cường quản lý rủi ro, chống thất thu. Việc thu hút doanh nghiệp, mở rộng nguồn hàng qua hệ thống cảng biển, cửa khẩu Quảng Ninh là giải pháp quan trọng để tạo nguồn thu ổn định, lâu dài.
Cùng với mục tiêu tăng thu, bài toán phân bổ, sử dụng ngân sách năm 2027 cũng đặt ra yêu cầu rất cao. Theo phương án dự kiến, tổng chi ngân sách địa phương là 67.008 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển 37.700 tỷ đồng, còn lại chi thường xuyên. Như vậy, chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 56,3% tổng chi ngân sách địa phương, cao hơn đáng kể so với tỷ trọng chi thường xuyên. Đây là cơ cấu chi thể hiện định hướng ưu tiên nguồn lực cho đầu tư kết cấu hạ tầng, tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư lớn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được phân bổ tập trung, đúng trọng tâm, trọng điểm và có khả năng giải ngân. Bài học từ thực tiễn năm 2026 cho thấy, dù nguồn vốn được bổ sung lớn, một số dự án vẫn chậm tiến độ do vướng mắc thủ tục, giải phóng mặt bằng và năng lực tổ chức thực hiện. Vì vậy, xây dựng dự toán năm 2027 phải gắn chặt với khả năng triển khai thực tế, tránh tình trạng bố trí vốn dàn trải, kéo dài thời gian thực hiện dự án.
Đặc biệt, trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách thành phố và ngân sách xã, phường, đặc khu cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện. Cơ chế phân bổ ngân sách phải bảo đảm công bằng, hợp lý, phù hợp đặc điểm từng địa bàn, đồng thời tạo động lực để chính quyền cơ sở chủ động khai thác nguồn thu, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chi.
