Sau sáp nhập thôn, bản, khu phố, địa bàn rộng hơn, công việc nhiều hơn, vai trò của đội ngũ trưởng thôn, bản, khu phố trên địa bàn thành phố Quảng Ninh càng được thể hiện rõ. Gần dân, sát việc, nắm chắc địa bàn và biết quy tụ sức dân, những người đứng đầu ở khu dân cư đang trở thành những hạt nhân quan trọng đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống. Từ vận động hiến đất, giải phóng mặt bằng, giữ gìn an ninh trật tự đến xây dựng đời sống văn hóa, mỗi phần việc được triển khai hiệu quả ở thôn, bản, khu phố đang góp thêm những chuyển biến tích cực vào diện mạo chung của thành phố.
Đảm nhiệm từ việc lớn của thôn đến việc nhỏ của dân
Ở thôn Đông Thành (xã Quảng Tân) sau sáp nhập, diện tích lớn hơn, số hộ dân nhiều hơn và công việc chung của thôn cũng nhiều lên. Với 424 hộ, 1.500 nhân khẩu, trong đó trên 20% là đồng bào dân tộc thiểu số, để chủ trương của xã đến được từng khu dân cư, từng gia đình, người đứng đầu thôn phải thực sự hiểu địa bàn, nắm dân và biết cách tập hợp sức dân.
Đó cũng là cách đồng chí Triệu Văn Sáng, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Đông Thành, xã Quảng Tân, bắt tay vào công việc sau sáp nhập. Thay vì dàn trải nhiều nhiệm vụ cùng lúc, đồng chí cùng đội ngũ cán bộ thôn rà soát lại từng phần việc, kiện toàn tổ chức, phân công rõ người, rõ địa bàn, đồng thời lựa chọn những vấn đề thiết thực nhất với đời sống người dân để tập trung giải quyết.
Trưởng thôn Triệu Văn Sáng chia sẻ: “Địa bàn rộng, dân cư đông, nếu không phân công cụ thể thì rất khó nắm được tình hình. Chúng tôi xác định trước hết phải ổn định tổ chức, sau đó chọn những việc thiết thực để tập trung làm, làm đến đâu chắc đến đó”.
Với cách làm ấy, một trong những việc được thôn ưu tiên là vận động nhân dân chung tay cùng nhà nước làm đường thôn, mương thủy lợi. Nhiều hộ dân đã tự nguyện hiến hàng trăm mét vuông đất, góp công, góp sức cùng xã mở rộng đường giao thông, chỉnh trang các công trình dân sinh phục vụ đời sống. Để diện mạo thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp, người dân còn cùng cán bộ, các đoàn thể tích cực xây dựng cụm dân cư sáng, xanh, sạch, đẹp; gia đình 5 không, 3 sạch. Hằng tuần đều duy trì vệ sinh đường làng, ngõ xóm, trồng và chăm sóc những tuyến đường hoa.
“Không ai bảo ai, cứ chủ nhật là cả thôn lại tập trung vệ sinh đường làng, ngõ xóm, chăm sóc các luống hoa. Thấy hoa nở rực rỡ, đường làng sạch đẹp, chúng tôi vui lắm”, chị Trần Thị Lanh, thôn Đông Thành, chia sẻ.
Những tuyến đường hoa đang khoe sắc mỗi ngày. Cùng với đó, tuyến đường thảm nhựa, hệ thống kênh mương đang được triển khai, hoàn thiện tới đây sẽ tiếp tục góp phần thay đổi diện mạo thôn Đông Thành, tạo thuận lợi hơn cho sinh hoạt và sản xuất của người dân.
Không chỉ cùng người dân lo những việc chung của thôn, Trưởng thôn Triệu Văn Sáng còn là người đi đầu trong các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Từ những hoạt động do thôn tổ chức, trưởng thôn cùng các đoàn thể vận động bà con tích cực tham gia, từng bước tạo thành nền nếp sinh hoạt cộng đồng.
Ba câu lạc bộ dân vũ, văn hóa, văn nghệ dân gian và bóng chuyền đang trở thành những điểm sinh hoạt quen thuộc của người dân Đông Thành. Sau mỗi ngày lao động, bà con có thêm nơi gặp gỡ, giao lưu, rèn luyện sức khỏe; qua đó, tình làng nghĩa xóm cũng thêm gắn bó, các phong trào của thôn có thêm sức sống.
Ông Trần Văn Trịnh, người dân trong thôn, nhận xét: “Công việc sau sáp nhập nhiều hơn chúng tôi tưởng. Đồng chí trưởng thôn phải dành rất nhiều thời gian cho công việc, có khi phải hy sinh cả thời gian dành cho gia đình. Trên địa bàn còn những công trình vướng mắc như đường vào thôn, hệ thống kênh, mương..., đồng chí đều trực tiếp nắm tình hình, cùng người dân tìm cách tháo gỡ”.
Nếu ở Đông Thành, vai trò hạt nhân của trưởng thôn được thể hiện qua việc nhanh chóng ổn định tổ chức sau sáp nhập, tập hợp sức dân và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển địa bàn, thì tại khu phố Thành Công, phường Phong Cốc, dấu ấn của người đứng đầu khu phố lại được thể hiện rõ qua những việc khó, đòi hỏi sự kiên trì và gần dân. Điển hình là quá trình vận động người dân bàn giao mặt bằng phục vụ Dự án xây dựng cầu Sông Chanh 1. Dự án ảnh hưởng đến 19 hộ dân trên địa bàn, trong đó có những hộ phải thu hồi toàn bộ nhà, đất, có hộ bị ảnh hưởng tới khoảng 200m² đất…
Đồng chí Vũ Thị Thúy, Trưởng khu Thành Công, cùng cán bộ khu phố đã phải nhiều lần xuống từng gia đình, gặp từng hộ dân, lắng nghe những băn khoăn cụ thể và trao đổi từng nội dung liên quan đến dự án. Có những vấn đề chưa thể giải thích ngay, cán bộ khu phố tiếp tục tìm hiểu, phối hợp với chính quyền để có câu trả lời rõ ràng, từ đó trở lại tuyên truyền, vận động người dân.
“Muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải gần dân, hiểu dân và nói cho dân hiểu. Khi người dân thấy cán bộ thực sự lắng nghe, giải thích rõ ràng và cùng mình tháo gỡ những vướng mắc thì khoảng cách giữa chủ trương của Nhà nước và sự đồng thuận của người dân cũng được rút ngắn” - đồng chí Vũ Thị Thúy chia sẻ.
Cách làm bền bỉ, sát từng hộ ấy đã đem lại kết quả rõ nét. Đến cuối tháng 6/2026, cả 19 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đều đồng thuận bàn giao đất, hoàn thành sớm hơn 3 tháng so với yêu cầu.
Không chỉ trong công tác giải phóng mặt bằng, vai trò của người đứng đầu khu phố còn được thể hiện qua việc chăm lo đời sống và giữ gìn bình yên khu dân cư. Khu phố đã phối hợp tổ chức khám sức khỏe cho người dân, tỷ lệ tham gia đạt 96%; duy trì mô hình camera an ninh với 21 mắt camera, góp phần hỗ trợ công tác giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn.
Đến nay, khu phố Thành Công không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo; đời sống người dân từng bước được nâng lên, số hộ có mức sống khá, giàu chiếm tỷ lệ cao. Những kết quả ấy được tạo nên từ nhiều phần việc cụ thể, trong đó có sự góp sức của đội ngũ cán bộ khu phố và sự đồng thuận của nhân dân.
Từ thôn Đông Thành đến khu Thành Công, mỗi địa bàn có một cách làm khác nhau, nhưng điểm chung là người trưởng thôn, trưởng khu luôn là những người trực tiếp đứng mũi chịu sào ở cơ sở. Họ vừa là cầu nối đưa chủ trương đến với người dân, vừa là người tập hợp sức dân, cùng cộng đồng giải quyết những việc cụ thể của địa bàn. Sau sáp nhập, khi địa bàn rộng hơn, công việc nhiều hơn, vai trò ấy càng đòi hỏi sự sâu sát, trách nhiệm và khả năng quy tụ nhân dân. Từ những việc tưởng như rất nhỏ ở từng thôn, khu, chính sự gần dân, sát việc và biết khơi dậy đồng thuận đang góp phần làm nên diện mạo mới ở mỗi cộng đồng dân cư.
"Cầu nối" vững chắc giữa chính quyền và nhân dân
Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động ổn định, cấp xã đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn trước, thì vai trò của đội ngũ trưởng thôn, bản, khu phố càng trở nên quan trọng. Toàn thành phố hiện có 624 thôn, bản, khu phố, với 624 trưởng thôn, bản, khu phố vừa được nhân dân tín nhiệm bầu trong tháng 8/2026.
Đây đều là những người được lựa chọn từ sự tín nhiệm của nhân dân, được thực tiễn công việc kiểm chứng về tinh thần trách nhiệm, sự sâu sát và khả năng quy tụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đây cũng là lực lượng quan trọng góp phần đưa chủ trương của cấp ủy, chính quyền đến gần hơn với người dân, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, tăng cường đồng thuận và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, phát triển.
Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Tân Đặng Trung Hòa, cho biết: Trên địa bàn xã Quảng Tân có 14 thôn, bản. Sau khi thực hiện sáp nhập, diện tích các thôn, bản rất rộng nên đội ngũ trưởng thôn, bản giữ vai trò rất quan trọng trong việc là cầu nối giữa chính quyền với người dân trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Thời gian qua, các đồng chí trưởng thôn, bản trên địa bàn xã đã thể hiện được vai trò hạt nhân trong huy động sức mạnh của người dân vào cuộc để thực hiện các nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, thực hiện phát triển kinh tế của các hộ gia đình. Đặc biệt, các đồng chí này đã phát huy vai trò tinh thần đoàn kết trong dân, là cầu nối phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân đến Đảng ủy, chính quyền địa phương.
Nhìn từ thực tiễn cơ sở, để đảm đương vai trò “giữ nhịp” ở cộng đồng dân cư, trưởng thôn, bản, khu phố không chỉ cần sự trách nhiệm, nhiệt tình mà còn phải có năng lực tổ chức công việc, khả năng nắm bắt tình hình và thích ứng với những yêu cầu mới. Đặc biệt, sau sáp nhập, khi địa bàn rộng hơn, dân cư đông hơn, nhiệm vụ nhiều hơn, yêu cầu ấy càng trở nên rõ nét.
Trong 624 trưởng thôn, bản, khu phố trên toàn thành phố, chất lượng đội ngũ được chú trọng với 41,79% có trình độ đại học trở lên, 32,7% có trình độ trung cấp, cao đẳng; 32,22% có trình độ lý luận chính trị trung cấp và 56,62% có trình độ sơ cấp. Lực lượng trẻ cũng được quan tâm với 24,88% trưởng thôn, bản, khu phố dưới 40 tuổi; 98,72% là đảng viên. Đây là những yếu tố quan trọng để đội ngũ người đứng đầu ở khu dân cư vừa có sự am hiểu thực tiễn, vừa có kiến thức, bản lĩnh và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Đặc biệt, trong điều kiện chuyển đổi số đang ngày càng đi sâu vào hoạt động của chính quyền và đời sống xã hội, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin cũng trở thành một yêu cầu thiết thực đối với cán bộ ở khu dân cư. Toàn thành phố có 407 trưởng thôn, bản, khu phố có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chiếm 64,91%; 176 người có chứng chỉ công nghệ thông tin. Những con số này cho thấy đội ngũ trưởng thôn, bản, khu phố đang từng bước đáp ứng yêu cầu mới, không chỉ bằng sự tận tâm, trách nhiệm mà còn bằng kiến thức và phương thức làm việc phù hợp với thực tiễn.
Sự chuyển biến về chất lượng đội ngũ đang được thể hiện bằng những phần việc cụ thể ở từng địa bàn dân cư. Từ vận động nhân dân đồng thuận trong giải phóng mặt bằng, hiến đất làm đường, xây dựng và chỉnh trang khu dân cư, đến giữ gìn an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, chăm lo đời sống và xây dựng đời sống văn hóa, ở mỗi thôn, bản, khu phố đều có sự góp sức của những người trưởng thôn, bản, khu phố. Chính sự sâu sát và khả năng quy tụ của đội ngũ này đã giúp nhiều chủ trương, nhiệm vụ được triển khai thuận lợi hơn, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở. Qua đó, góp phần để thành phố Quảng Ninh thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển trong chặng đường mới.
