Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thời gian qua, Quảng Ninh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiện đại; qua đó, từng bước tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước tiếp cận môi trường số thuận lợi hơn.
Quan tâm đầu tư đồng bộ
Hạ tầng số bao gồm hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Phát triển hạ tầng số được xác định là nền tảng quan trọng quyết định sự thành công của quá trình phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính vì vậy, tỉnh với quan điểm hạ tầng số cần được phát triển đi trước một bước, việc xây dựng hạ tầng số đã được cụ thể hóa thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ trong từng năm, từng giai đoạn, được lồng ghép vào các nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy. Các sở, ngành, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh cũng coi trọng việc phát triển hạ tầng số. Từ đó, tập trung chỉ đạo, thường xuyên kiểm đếm, đánh giá kết quả.
Hiện nay, hệ thống hạ tầng số của tỉnh tiếp tục được quan tâm đầu tư, nâng cấp, đặc biệt là hạ tầng mạng, dữ liệu, nền tảng điện toán đám mây và IoT nhằm phục vụ phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Hạ tầng mạng LAN/WAN tại các cơ quan, đơn vị, địa phương vận hành ổn định, thông suốt; hoàn thành thiết lập hệ thống mạng WAN diện rộng của các cơ quan đảng từ cấp tỉnh đến 100% xã, phường, đặc khu và kết nối với Trung ương. Tính đến nay, toàn tỉnh có 129 hệ thống thông tin được xác định, trong đó có 127 hệ thống được phê duyệt.
Hạ tầng viễn thông được tỉnh quan tâm đầu tư, phát triển đồng bộ, cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai chuyển đổi số toàn diện. Tính đến nay, toàn tỉnh có 5.827 trạm thu phát sóng thông tin di động (BTS), trong đó gồm 1.773 trạm 3G, 3.377 trạm 4G và 677 trạm 5G, bảo đảm phủ sóng mạng di động 4G cho gần 100% dân số. Hạ tầng 5G tiếp tục được mở rộng, tỷ lệ dân số được phủ sóng đạt khoảng 94%. Hạ tầng băng rộng cố định phát triển mạnh mẽ, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng Internet cáp quang FTTH đạt 97,74%, cao hơn mức trung bình cả nước (84,97%). Số thuê bao điện thoại di động đạt 128 thuê bao/100 dân, vượt mức trung bình toàn quốc (118 thuê bao/100 dân). Tỷ lệ người sử dụng có khả năng truy cập băng rộng cố định với tốc độ trên 1 Gbps/s đạt 30%; từng bước mở rộng phủ sóng wifi công cộng và cáp quang đến hộ gia đình.
Đặc biệt, tỉnh đang tập trung đầu tư dự án Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu, gắn với mô hình "Cảng dữ liệu" và Trung tâm đổi mới sáng tạo khu vực phía Bắc, mở ra không gian phát triển mới cho ngành công nghiệp số, tạo nền tảng cho kinh tế số phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh đó, vừa qua, Quảng Ninh đã tổ chức khởi động xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), mở ra bước phát triển mới trong ứng dụng công nghệ số vào quản lý cửa khẩu, logistics và thương mại biên giới.
Chất lượng hạ tầng được chú trọng, bảo đảm phục vụ hiệu quả hoạt động của hệ thống chính quyền điện tử, hội nghị truyền hình trực tuyến và các ứng dụng công nghệ số như: y tế, giáo dục số, du lịch thông minh, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo tại các khu công nghiệp, kinh tế biển, logistics và dịch vụ cảng biển, cũng như nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân.
Lan tỏa hiệu quả
Là địa phương có trên 11% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số với gần 3.000 người sinh sống, những năm qua, xã Đầm Hà được quan tâm đầu tư hạ tầng số khá đồng bộ. Các cơ quan, đơn vị đều được trang bị máy tính kết nối internet; mạng cáp quang, mạng di động 4G được phủ tới hầu hết khu dân cư và nhà văn hóa thôn bản. Sự hiện diện của hạ tầng số đã giúp đời sống người dân từng bước thay đổi, việc tiếp cận thông tin, dịch vụ công và các tiện ích số trở nên dễ dàng hơn.
Cầm chiếc điện thoại thông minh trên tay, chị Nình Thị Nồng, ở thôn Tân Hà, xã Đầm Hà, giờ đã quen với việc tra cứu thông tin trên mạng để phục vụ cuộc sống hằng ngày. “Từ khi có điện thoại thông minh và mạng Internet, tôi đã vào mạng đọc báo, đóng tiền điện, tiền nước online cho gia đình, đồng thời bán được những sản phẩm của nhà làm ra như củ cải, lá tắm qua zalo, facebook…” - chị Nồng chia sẻ.
Với hạ tầng số đồng bộ thông suốt, các TTHC hiện nay đều đã được kết nối với Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh cùng các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Nhờ đó, việc trao đổi thông tin trở nên thông suốt hơn, hạn chế tình trạng dữ liệu bị chia cắt, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ. Chỉ tính riêng trong quý I/2026, toàn tỉnh đã tiếp nhận tổng số gần 196.600 hồ sơ, trong đó, trực tuyến: 171.000 hồ sơ; 100% phí, lệ phí giải quyết thủ tục hành chính thực hiện qua hình thức thanh toán điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.
Bên cạnh đó, sở, ban ngành, địa phương đã duy trì hiệu quả các nền tảng số trong chỉ đạo, điều hành như hệ thống quản lý văn bản và điều hành, mã QR phục vụ tra cứu thông tin, trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ xử lý công việc; đẩy mạnh triển khai các nền tảng số phục vụ cung cấp thông tin và tương tác với người dân, doanh nghiệp. Tiêu biểu, các cơ quan khối đảng đã triển khai 10 nền tảng dùng chung do Văn phòng Trung ương Đảng xây dựng và chuyển giao; Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy triển khai ứng dụng “Thông tin Quảng Ninh” từ tỉnh đến cơ sở. Phường Tuần Châu triển khai ứng dụng “Smart Tuần Châu” hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến.
Đối với lĩnh vực du lịch, tỉnh đã triển khai phần mềm quản lý lưu trú ASM. Đến nay đã có trên 500 cơ sở lưu trú như khách sạn, nhà nghỉ, homestay, tàu nghỉ đêm tham gia. Với phần mềm này, lễ tân chỉ cần quét QRcode trên CCCD gắn chíp của khách, thông tin sẽ được liên kết trực tiếp với hệ thống ASM và tự động cập nhật lên hệ thống thông báo lưu trú quốc gia, giúp hạn chế sai sót. Các công nghệ số như: VR, AR, AI, 3D mapping được ứng dụng trong trưng bày, triển lãm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; tổ chức các sự kiện văn hóa – nghệ thuật quy mô lớn.
Trong y tế, giáo dục và đào tạo, đến nay 100% cơ sở giáo dục đã triển khai phần mềm quản lý trực tuyến; 100% cấp tiểu học sử dụng học bạ điện tử; tuyển sinh trực tuyến ở các cấp; triển khai phần mềm bệnh án điện tử tích hợp AI, dữ liệu khám, chữa bệnh được liên thông, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hệ thống cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0 đã được triển khai. Đến nay, trên toàn tỉnh tỷ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ và học tập nghị quyết trên ứng dụng Sổ tay Đảng viên điện tử đạt trên 92% đối với đảng viên đủ điều kiện sinh hoạt.
Nhờ hạ tầng số ngày càng hoàn thiện, người dân đã dần quen với các tiện ích số trong đời sống. Toàn tỉnh hiện có khoảng 3,5 triệu tài khoản ngân hàng của cá nhân, trong đó 2,5 triệu tài khoản đang hoạt động thường xuyên. Thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, vé điện tử ngày càng phổ biến. Ở nhiều xã miền núi, người dân cũng đã có thể kết nối internet để học tập, làm việc và giao dịch trên môi trường số.
Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, tỉnh đang tiếp tục phối hợp với các nhà mạng mở rộng phủ sóng 5G tới 100% trung tâm xã, phường, đặc khu, khu công nghiệp, trường học, bệnh viện; hết năm 2026 phủ sóng 60% dân số và đạt 99% trước năm 2030. Cùng với đó, tỉnh cũng tập trung phát triển các nền tảng công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, IoT theo hướng dùng chung, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn. Sở cũng đang phối hợp với Viễn thông Quảng Ninh và Viettel Quảng Ninh khảo sát lắp đặt trạm phát sóng di động tại một số khu vực trên vịnh Hạ Long; đồng thời triển khai thí điểm hệ thống camera giám sát tại các cảng tàu và điểm tham quan trên địa bàn tỉnh.
Việc đầu tư hạ tầng số đến tận vùng sâu, vùng xa không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, dịch vụ và công nghệ cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phương. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh từng bước thực hiện hiệu quả chuyển đổi số toàn diện theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
