Chính phủ Pháp hôm 26/10 cam kết thay thế Parcoursup, nền tảng trực tuyến phục vụ đăng ký và xét tuyển vào các cơ sở giáo dục đại học tại nước này, vào năm 2028. Động thái nhằm xoa dịu làn sóng bất bình của học sinh, sinh viên sau nhiều tuần biểu tình phản đối chi phí giáo dục và sinh hoạt tăng cao, trong đó nhiều cuộc biểu tình dẫn đến bạo lực.
Bộ trưởng Giáo dục Đại học Philippe Baptiste cho biết nền tảng này sẽ được điều chỉnh đáng kể ngay từ năm 2027. Các cơ sở giáo dục phải công bố tiêu chí tuyển sinh chi tiết hơn, giải thích lý do từ chối và cung cấp lý do cụ thể khi ứng viên yêu cầu.
Chính phủ cũng cam kết bổ sung 15.000 chỉ tiêu giáo dục đại học trong hai năm 2027 và 2028, chủ yếu ở các chương trình đào tạo nghề và kỹ thuật; tăng trợ cấp sinh viên theo lạm phát từ năm học 2027; đồng thời cải thiện điều kiện học tập. Một số lớp năm đầu trung học phổ thông sẽ được giới hạn ở mức 28 học sinh từ năm 2027. Chính phủ cũng hủy kế hoạch cắt giảm vị trí giáo viên trung học và bổ sung 500 việc làm.
Ngoài ra, chính phủ đề xuất các khoản vay lãi suất thấp trị giá tối đa 4 tỷ euro (4,5 tỷ USD) để chính quyền địa phương cải tạo trường học đến năm 2030, cùng chương trình trị giá 1 tỷ euro (1,1 tỷ USD) để cải tạo các trường đại học đến năm 2029.
Biểu tình lan rộng, gây sức ép lên Chính phủ
Làn sóng bất ổn nghiêm trọng nhất tại Pháp trong nhiều năm bùng phát ngày 17/10, khi các cuộc biểu tình về ngân sách giáo dục và chi phí sinh hoạt biến thành bạo loạn, cướp phá. Người biểu tình phóng hỏa, đụng độ với cảnh sát và tấn công các công trình công cộng. Khoảng 2.400 người bị bắt giữ liên quan đến các cuộc biểu tình, dù hàng trăm nghìn người khác tuần hành ôn hòa.
Phong trào sau đó mở rộng, thu hút cả người lao động yêu cầu hỗ trợ trước chi phí sinh hoạt tăng cao. Hai nhóm đại diện học sinh trung học hoan nghênh một số nhượng bộ của chính phủ nhưng cho rằng các biện pháp này chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu và kêu gọi tiếp tục biểu tình. Trong khi đó, sinh viên yêu cầu bổ sung 250.000 chỉ tiêu đại học, cao hơn nhiều so với mức 15.000 chỉ tiêu mà chính phủ cam kết.
Trong đợt biểu tình toàn quốc hôm 24/10, giới chức ước tính có 410.000 người tham gia, trong khi ban tổ chức đưa ra con số gần 800.000. Chính quyền triển khai 70.000 cảnh sát và hiến binh để ngăn tái diễn tình trạng bạo lực. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết 1.435 người bị bắt giữ liên quan đến các cuộc biểu tình cuối tuần này.
Tổng thống Emmanuel Macron yêu cầu chính phủ đưa ra các biện pháp cụ thể để đáp ứng những yêu cầu chính đáng của học sinh, sinh viên. Chính phủ của ông bị chỉ trích vì chưa giải quyết thỏa đáng những bất bình của nhóm này kể từ khi các cuộc phong tỏa trường trung học bắt đầu vào giữa tháng 9. Việc cảnh sát sử dụng vũ khí trấn áp bạo loạn cũng gây tranh cãi, sau khi một số thanh thiếu niên bị thương với những di chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống.
Việc thay thế Parcoursup vào năm 2028 sẽ diễn ra sau khi ông Macron kết thúc nhiệm kỳ, do ông không thể tranh cử nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp vào năm 2027. Trong khi đó, đảng Tập hợp Quốc gia của lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen đang tìm cách tận dụng tình trạng bất ổn để thu hút cử tri trước cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.
Trong bối cảnh tỷ lệ nghèo đói và nợ công tại Pháp đều ở mức kỷ lục, yêu cầu tăng cường nguồn lực cho giáo dục, đặc biệt tại các khu vực khó khăn, ngày càng trở nên cấp thiết.
