Nhiều bang tại Mỹ đang tạm ngừng hoặc giảm thuế nhiên liệu, đồng thời nới một số quy định về dầu diesel và xăng pha trộn nhằm giảm sức ép từ giá xăng dầu tăng cao do xung đột ở Trung Đông. Theo rà soát của AP, khoảng một phần ba số bang đã triển khai một hình thức hỗ trợ về thuế nhiên liệu, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tiếp tục là mối quan tâm lớn của cử tri trước bầu cử giữa kỳ.
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình loại thường tại Mỹ ngày 30/9 ở mức 4,43 USD/gallon (khoảng 3,785 lít), tăng khoảng 50% kể từ khi xung đột ở Trung Đông bùng phát. Giá dầu diesel trung bình là 6,41 USD/gallon, chỉ thấp hơn vài cent so với mức kỷ lục thiết lập tuần trước.
Các biện pháp giữa các bang khác nhau đáng kể. Một số nơi tạm ngừng hoàn toàn thuế nhiên liệu, một số giảm thuế trong thời gian nhất định, trong khi những bang khác chỉ áp dụng hỗ trợ cho nông dân, người khai thác gỗ và các nhóm sử dụng loại dầu diesel đặc biệt.
Ohio tạm ngừng thuế nhiên liệu trong 90 ngày
Tại Ohio, cơ quan lập pháp ngày 30/9 thông qua kế hoạch tạm ngừng thuế xăng và dầu diesel trong 90 ngày với sự ủng hộ rộng rãi của cả hai đảng.
Thống đốc Mike DeWine cho biết ông dự kiến ký dự luật tạm ngừng thuế xăng 38,5 cent/gallon và thuế dầu diesel 47 cent/gallon đến hết năm. Bang sẽ sử dụng 725 triệu USD từ ngân sách chung để bù đắp nguồn thu thường được dùng xây dựng và bảo trì đường sá, cầu cống.
Vấn đề giá nhiên liệu cũng trở thành tâm điểm trong cuộc đua tranh chức thống đốc Ohio. Ứng cử viên Dân chủ Amy Acton tuần trước kêu gọi tạm ngừng thuế xăng, vài giờ trước khi đối thủ Cộng hòa Vivek Ramaswamy công bố kế hoạch tương tự. Hai ứng cử viên đang cạnh tranh để kế nhiệm Thống đốc DeWine, người không thể tiếp tục tranh cử do giới hạn nhiệm kỳ.
Thượng nghị sĩ bang Michele Reynolds thuộc đảng Cộng hòa, đồng bảo trợ dự luật, cho rằng biện pháp “sẽ mang lại sự hỗ trợ rất cần thiết cho người dân Ohio trong lúc họ chịu sức ép vì giá xăng tiếp tục tăng”.
Trong khi đó, Hạ nghị sĩ bang Allison Russo thuộc đảng Dân chủ gọi đây là một “màn trình diễn” trong năm bầu cử và cho rằng mỗi người dân Ohio trung bình chỉ tiết kiệm khoảng 55 USD trong ba tháng tới.
Một số bang đã giảm hoặc tạm ngừng thuế xăng
Georgia là bang đầu tiên tạm ngừng thuế nhiên liệu hồi tháng 3 sau khi giá cả tăng mạnh do xung đột ở Trung Đông. Thống đốc bang Georgia Brian Kemp sau đó kéo dài biện pháp đến tháng 6 và mới đây tiếp tục khôi phục kỳ miễn thuế nhiên liệu trong 30 ngày, bắt đầu từ ngày 29/9.
Thống đốc bang Indiana Mike Braun cũng nhiều lần gia hạn miễn thuế nhiên liệu kể từ mùa xuân, với đợt hiện tại kéo dài đến ngày 5/10.
Utah áp dụng mức giảm thuế nhiên liệu 6 cent/gallon trong sáu tháng, có hiệu lực đến hết năm. Illinois và Kentucky triển khai các biện pháp nhẹ hơn, chủ yếu trì hoãn những đợt tăng thuế đáng lẽ có hiệu lực từ tháng 7.
Nhiều bang nới quy định về dầu diesel cho nông nghiệp
Trong tuần qua, thống đốc các bang Alabama, Arkansas, Louisiana, Missouri, Nebraska, Bắc Carolina, Bắc Dakota, Oklahoma và Texas đã thực hiện các bước nhằm giảm chi phí nhiên liệu cho ngành nông nghiệp trong mùa thu hoạch.
Các sắc lệnh tập trung vào dầu diesel nhuộm màu, loại nhiên liệu được miễn thuế bang nhưng bình thường chỉ được sử dụng cho máy móc không lưu thông trên đường công cộng như máy kéo, thiết bị khai thác gỗ và máy bơm tưới.
Các bang tạm thời không thực thi hạn chế này, cho phép sử dụng dầu diesel miễn thuế trên các phương tiện lưu thông trên đường cao tốc. Một số thống đốc cho rằng giảm chi phí vận chuyển nông sản có thể góp phần giảm sức ép lên giá thực phẩm.
California cho phép sử dụng sớm nhiên liệu mùa đông
Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã cho phép chuyển sang sử dụng nhiên liệu pha chế theo công thức mùa đông từ ngày 1/9, sớm hơn thường lệ khoảng hai tuần. Theo Hiệp hội Quốc gia các Cửa hàng Tiện lợi, thay đổi này có thể giúp giảm tới 15 cent/gallon.
Tuy nhiên, California áp dụng tiêu chuẩn môi trường riêng nghiêm ngặt hơn và tại nhiều khu vực vẫn yêu cầu sử dụng nhiên liệu mùa hè đến ngày 31/10. Thống đốc bang Gavin Newsom ngày 28/9 quyết định kết thúc sớm yêu cầu này, viện dẫn một luật mới của bang quy định phải đánh giá lại các quy định khi giá xăng bán lẻ tăng đáng kể.
Giảm thuế không phải lúc nào cũng lập tức hạ giá tại cây xăng
Các biện pháp của chính quyền các bang nhằm giảm giá nhiên liệu không phải lúc nào cũng mang lại mức giảm ngay lập tức như người tiêu dùng kỳ vọng. Một nguyên nhân là giá nhiên liệu có thể tiếp tục biến động tăng ngay cả khi thuế giảm.
Ngoài ra, thuế nhiên liệu thường được thu ở cấp bán buôn chứ không trực tiếp tại cây xăng.
“Khách hàng thường kỳ vọng rằng ngay trong ngày chính sách miễn thuế xăng có hiệu lực, giá tại mọi cây xăng sẽ giảm đúng bằng mức thuế đó. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều” - ông Jeff Lenard, người phát ngôn Hiệp hội Quốc gia các Cửa hàng Tiện lợi, cho biết.
Theo ông, các thay đổi chi phí diễn ra ở những khâu phía trước trong chuỗi cung ứng. Các nhà bán lẻ cũng có thể vẫn còn lượng nhiên liệu đã nộp thuế trong kho và phải bán hết trước khi nhập lô hàng mới được miễn thuế, vì vậy mức giảm tại cây xăng có thể xuất hiện chậm hơn.
