Theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026 về cơ chế mua bán điện và năng lượng tái tạo, đa số hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện phải thông báo với UBND cấp xã trước khi lắp đặt, trừ hệ thống có công suất dưới 1kW.
Theo quy định, việc thực hiện thủ tục sẽ phụ thuộc vào quy mô công suất và hình thức đấu nối của hệ thống điện mặt trời mái nhà. Cụ thể, đối với trường hợp hệ thống không đấu nối với lưới điện quốc gia, nếu công suất từ 100kW trở lên, tổ chức hoặc cá nhân phải gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi đặt hệ thống. Thông báo này cần nêu rõ thông tin về chủ đầu tư, quy mô công suất, địa điểm lắp đặt, cũng như thời điểm bắt đầu và hoàn thành đưa vào sử dụng.
Với các tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp (dưới 1kV) có trách nhiệm gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện. Trường hợp tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện có công suất nhỏ hơn 1kW thì không bắt buộc thực hiện quy định này.
Như vậy, với hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà để tự sử dụng và đấu nối với lưới điện hạ áp, phần lớn đều phải thông báo đến UBND cấp xã trước khi lắp đặt, trừ trường hợp hệ thống có công suất dưới 1kW.
Nghị định cũng quy định, đối với các hệ thống đấu nối từ cấp điện áp trung áp từ 1kV đến 35kV trở lên và không đăng ký bán điện dư, chủ đầu tư phải gửi thông báo đến UBND cấp tỉnh. Khi đó, các cá nhân, tổ chức cần cung cấp đầy đủ thông tin như họ tên, số định danh hoặc căn cước công dân, địa chỉ, số điện thoại, mã khách hàng điện, cùng vị trí lắp đặt hệ thống.
Một điểm mới đáng chú ý là hộ gia đình và các tổ chức được phép bán phần điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Theo quy định, tỷ lệ điện dư được phép mua bán thông thường không vượt quá 50% sản lượng điện phát ra, tăng so với mức 20% trước đây.
Đến hết năm 2030, các bên có thể thỏa thuận mức cao hơn nếu hệ thống điện đủ khả năng tiếp nhận. Giá mua điện dư được xác định theo giá điện năng thị trường bình quân của năm trước, nhưng không vượt mức trần khung giá phát điện điện mặt trời mặt đất không có lưu trữ theo từng khu vực.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu lớn của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh về phát triển năng lượng tái tạo, nâng cao tính linh hoạt của hệ thống điện và xây dựng thị trường điện cạnh tranh.
