Chuyến công tác tại Liên bang Nga của Đoàn đại biểu TP Quảng Ninh do đồng chí Trịnh Thị Minh Thanh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, làm Trưởng đoàn, đã khép lại với nhiều kết quả thiết thực. Từ Irkutsk, Saint Petersburg đến Moscow, các cuộc làm việc không chỉ tiếp tục vun đắp tình hữu nghị truyền thống Việt Nam - Liên bang Nga, mà quan trọng hơn đã mở ra những hướng hợp tác cụ thể về hàng không, du lịch, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp. Việc Irkutsk và Saint Petersburg dự kiến cử đoàn sang Quảng Ninh trong tháng 10 và 11/2026 cho thấy quyết tâm đưa những nội dung trao đổi trong chuyến công tác nhanh chóng chuyển thành chương trình, hoạt động hợp tác thực chất.
Từ nền tảng hữu nghị đến những chương trình hợp tác cụ thể
Điểm nổi bật xuyên suốt chuyến công tác là tinh thần không dừng ở trao đổi, tìm hiểu, mà cùng nhau xác định những việc có thể làm ngay, rõ đầu mối, rõ tiến độ và hướng tới sản phẩm hợp tác cụ thể.
Tại Irkutsk, nơi Quảng Ninh đã thiết lập quan hệ hợp tác từ năm 2018, cuộc hội đàm giữa Đoàn đại biểu TP Quảng Ninh với Hội đồng Lập pháp tỉnh Irkutsk tiếp tục khẳng định nền tảng quan hệ hữu nghị bền chặt giữa hai địa phương. Ông Alexander Viktorovich Vedernikov, Chủ tịch Hội đồng Lập pháp tỉnh Irkutsk, bày tỏ sự coi trọng quan hệ với Quảng Ninh và mong muốn chuyến thăm lần này sẽ mở rộng thêm những lĩnh vực hợp tác thiết thực giữa hai địa phương.
Điều đáng chú ý là hai bên không chỉ nhìn lại kết quả đã đạt được mà tập trung xác định ba nhóm hợp tác có khả năng tạo kết quả sớm, gồm: Du lịch, văn hóa và bảo tồn di sản; giáo dục, khoa học - công nghệ; kết nối doanh nghiệp, thương mại và đầu tư. Trong đó, vịnh Hạ Long và hồ Baikal được xem là hai biểu tượng có thể trở thành “trục nhận diện” đặc sắc cho hợp tác du lịch Quảng Ninh - Irkutsk. Hai bên cùng nghiên cứu kết nối doanh nghiệp lữ hành, tổ chức các đoàn khảo sát và đánh giá khả năng khai thác chuyến bay thuê chuyến hoặc đường bay trực tiếp Irkutsk - Vân Đồn khi đủ điều kiện.
Đây chính là một trong những hướng hợp tác có ý nghĩa chiến lược. Bởi khoảng cách địa lý chỉ thực sự được rút ngắn khi có kết nối giao thông thuận lợi. Nếu hình thành được các chuyến bay thuê chuyến, tiến tới đường bay thương mại giữa Irkutsk và Vân Đồn, hợp tác du lịch Hạ Long - Baikal sẽ có điều kiện chuyển từ ý tưởng thành sản phẩm cụ thể; đồng thời mở thêm “cửa” cho giao thương, đầu tư, giáo dục và giao lưu nhân dân.
Từ góc độ kinh tế, buổi làm việc với Phòng Thương mại và Công nghiệp Đông Siberia (tổ chức hiện quy tụ hơn 500 doanh nghiệp, tổ chức) đã mở thêm một kênh kết nối trực tiếp giữa cộng đồng doanh nghiệp hai bên. Quảng Ninh đề xuất đưa thủy sản, nông sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP đủ tiêu chuẩn vào thị trường Đông Siberia; đồng thời kết nối máy móc, thiết bị, công nghệ là thế mạnh của Irkutsk với nhu cầu của doanh nghiệp Quảng Ninh. Hai bên cũng trao đổi khả năng tổ chức đoàn doanh nghiệp Đông Siberia tới Quảng Ninh, tập trung vào du lịch - dịch vụ, công nghệ môi trường, năng lượng sạch, công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics.
Một hướng đi khác cũng được cụ thể hóa ngay trong chuyến công tác là hợp tác về giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trường Đại học Hạ Long và Trường Đại học Nghiên cứu Tổng hợp Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk đã ký Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2031 từ ngày 22/5/2026. Tại cuộc làm việc lần này, hai bên bàn sâu hơn việc trao đổi sinh viên, giảng viên; học bổng, thực tập chuyên môn; nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, năng lượng, kỹ thuật mỏ, quản lý tài nguyên và môi trường.
Đồng chí Trịnh Thị Minh Thanh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, nhấn mạnh yêu cầu quan trọng là đưa những nội dung đã ký từ bản ghi nhớ thành chương trình, hoạt động cụ thể, lựa chọn những vấn đề gắn với nhu cầu thực tiễn của Quảng Ninh để nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng. TP Quảng Ninh sẵn sàng đồng hành, tạo điều kiện để hợp tác giữa hai trường sớm mang lại kết quả.
Tinh thần ấy cũng được thể hiện rõ trong buổi làm việc tại Saint Petersburg. Ông Alexander Nikolaevich Belsky, Chủ tịch Hội đồng Lập pháp thành phố Saint Petersburg, đề xuất tăng cường giao lưu, hiểu biết và mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa hai địa phương, đặc biệt là thúc đẩy mở chuyến bay tới Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn. Sự quan tâm trực tiếp của người đứng đầu cơ quan lập pháp Saint Petersburg đối với kết nối hàng không cho thấy phía bạn không chỉ nhìn Quảng Ninh như một đối tác giao lưu hữu nghị, mà còn thấy rõ tiềm năng phát triển quan hệ về du lịch, thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân...
Trên nền tảng đó, Quảng Ninh đề nghị HĐND thành phố và Hội đồng Lập pháp Saint Petersburg nghiên cứu ký Bản ghi nhớ hợp tác, xây dựng kế hoạch hành động; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm về quản trị đô thị thông minh, chuyển đổi xanh, bảo tồn di sản gắn với phát triển đô thị hiện đại, ứng dụng số trong hoạt động cơ quan dân cử; đồng thời đẩy mạnh hợp tác văn hóa, du lịch, giáo dục, khoa học, đổi mới sáng tạo, thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp. Hai bên cũng nghiên cứu tính khả thi của đường bay thuê chuyến hoặc đường bay thẳng giữa sân bay Pulkovo và Vân Đồn.
Không chỉ Hội đồng Lập pháp, Ủy ban Đối ngoại thành phố Saint Petersburg cũng thể hiện mong muốn mạnh mẽ trong kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy hàng không và mở rộng hợp tác với Quảng Ninh. Hai bên thống nhất trao đổi đầu mối ngay sau chuyến thăm, tiến tới xây dựng Chương trình công tác giai đoạn 2027-2028, lựa chọn ít nhất một chương trình thí điểm triển khai trong năm 2027.
Không để kết quả chuyến đi chỉ dừng ở những cuộc gặp
Thành công của một chuyến đối ngoại địa phương không chỉ được đo bằng số lượng cuộc gặp, mà quan trọng hơn là những kết nối nào được hình thành, bao nhiêu nội dung có thể tiếp tục triển khai sau khi đoàn trở về. Ở góc độ này, chuyến công tác của TP Quảng Ninh tại Liên bang Nga đã tạo được những đầu việc khá rõ.
Đoàn công tác thành phố Quảng Ninh tham quan mô hình học tập tại Trường Đại học Nghiên cứu Tổng hợp Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk.
Trước hết là kết nối hàng không. Từ Irkutsk đến Saint Petersburg, câu chuyện đường bay với Vân Đồn đều được các bên chủ động đề cập. Tại Moscow, TP Quảng Ninh tiếp tục đề nghị Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga hỗ trợ kết nối với các hãng hàng không, doanh nghiệp du lịch Nga để nghiên cứu các chuyến bay charter và tiến tới đường bay thương mại giữa Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn với một số địa phương của Nga khi đủ điều kiện.
Nếu những kết nối này thành hiện thực, tác động sẽ không chỉ nằm ở số lượng khách du lịch Nga đến Quảng Ninh mà một đường bay trực tiếp có thể trở thành “hạ tầng mềm” mở đường cho giao thương hàng hóa, đầu tư, hợp tác đào tạo và giao lưu nhân dân. Đặc biệt, với lợi thế Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Quảng Ninh có điều kiện chủ động hình thành những luồng khách quốc tế mới thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các trung tâm trung chuyển truyền thống.
Cùng với đó là kết nối doanh nghiệp hai bên. Qua các buổi làm việc cho thấy, yêu cầu chung đều là xác định doanh nghiệp có nhu cầu thực, kết nối đúng đối tác và lựa chọn lĩnh vực có khả năng tạo sản phẩm hợp tác sớm. Đây là hướng đi rất thực tế. Với Quảng Ninh, thị trường Nga có thể mở thêm cơ hội cho thủy sản, nông sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP, du lịch; ngược lại, doanh nghiệp Quảng Ninh cũng có thể tiếp cận công nghệ, thiết bị, kinh nghiệm trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, môi trường mà phía Nga có thế mạnh.
Đồng thời, việc cụ thể hóa hợp tác giữa Trường Đại học Hạ Long với Trường Đại học Nghiên cứu Tổng hợp Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk cho thấy, Quảng Ninh không chỉ tìm kiếm nguồn lực tài chính hay thị trường, mà còn hướng tới nguồn lực tri thức. Trong bối cảnh thành phố xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực phát triển mới, việc kết nối với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu có thế mạnh của Nga mang ý nghĩa lâu dài.
Đặc biệt, những kết quả đạt được trong chuyến công tác đang có cơ hội được tiếp nối rất nhanh. Theo chương trình dự kiến, Đoàn tỉnh Irkutsk sẽ sang thăm, làm việc tại Quảng Ninh trong tháng 10/2026; Đoàn Saint Petersburg dự kiến sang Quảng Ninh trong tháng 11/2026. Khoảng thời gian nối tiếp chỉ một đến hai tháng sau chuyến công tác của Quảng Ninh tại Nga cho thấy thiện chí và quyết tâm cao của các địa phương phía bạn trong việc đưa các nội dung đã trao đổi sang bước triển khai cụ thể.
Đây cũng sẽ là cơ hội để hai bên đi sâu bàn bạc về bản ghi nhớ, cơ chế phối hợp, danh mục chương trình ưu tiên, kết nối hãng hàng không, doanh nghiệp, trường đại học và các đơn vị lữ hành. Nếu chuẩn bị tốt ngay từ bây giờ, các chuyến thăm sắp tới có thể tạo thêm những dấu mốc mới trong quan hệ Quảng Ninh - Irkutsk và Quảng Ninh - Saint Petersburg.
Đoàn công tác TP Quảng Ninh tặng quà lưu niệm Trường Đại học Nghiên cứu Tổng hợp Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk.
Trong vị thế mới của TP Quảng Ninh, yêu cầu hội nhập cũng được đặt ở tầm cao hơn. Cùng với khai thác tốt những thị trường, đối tác truyền thống, thành phố cần chủ động xây dựng những mạng lưới hợp tác mới về đầu tư, thương mại, khoa học, giáo dục và du lịch. Liên bang Nga với nền tảng quan hệ hữu nghị lâu đời với Việt Nam cùng những thế mạnh bổ trợ rõ nét cho Quảng Ninh, là một trong những đối tác có nhiều dư địa.
Chuyến công tác tại Liên bang Nga có thể xem là một bước đi mở rộng không gian đối ngoại của TP Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới; vừa làm sâu sắc hơn tình hữu nghị truyền thống Việt Nam - Liên bang Nga, vừa mở thêm những cơ hội cụ thể để thu hút nguồn lực, thị trường, tri thức và động lực phát triển cho Quảng Ninh trong những năm tới.
