Phong trào đọc sách ở Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh (xã Thống Nhất) như một "liều thuốc" tinh thần khơi dậy khát vọng hoàn lương và thắp sáng nẻo về cho những cuộc đời từng lầm lỡ.
Tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh, không gian phòng đọc và thư viện sách được xây dựng sạch sẽ và thoáng mát. Nơi đây sở hữu hàng trăm đầu sách phong phú, từ sách văn học, hạt giống tâm hồn, kỹ năng sống, sách khoa học thường thức đến sách pháp luật. Đối với các học viên sau thời gian cắt cơn, giải độc và tham gia lao động trị liệu, thư viện chính là điểm đến bình yên nhất để họ tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn.
Ban đầu, việc tiếp cận sách được ban quản lý cơ sở hướng dẫn một cách khoa học. Học viên được khuyến khích làm quen từ những cuốn sách mỏng, tập truyện ngắn hoặc những tập thơ nhẹ nhàng. Sau khi đã hình thành thói quen và sự hứng thú, họ chủ động tìm đến những cuốn sách dày hơn, có chiều sâu hơn. Không chỉ phục vụ đọc tại chỗ, học viên còn được phép mượn sách về phòng ở cá nhân. Mô hình này đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, biến việc đọc sách trở thành nhu cầu tự thân của phần lớn học viên tại đây.
Một trong những điểm nhấn nhân văn nhất tại cơ sở là những lớp học đặc biệt xóa mù chữ do các cán bộ quản lý phối hợp tổ chức. Sau khi tiếp nhận và tiến hành phân loại học viên, nhận thấy có không ít trường hợp chưa biết đọc, biết viết hoặc tái mù chữ, cơ sở đã mở các lớp học vỡ lòng để dạy bảng chữ cái và cách đánh vần. Từ chỗ không biết chữ, nhiều học viên đã có thể tự đọc được báo, đọc truyện. Chính những lớp học xóa mù này đã đặt nền móng vững chắc, giúp những học viên yếu thế nhất cũng có cơ hội tiếp cận và lan tỏa văn hóa đọc tại cơ sở.
Song song với các đầu sách bồi dưỡng tâm hồn, công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật cũng được Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đặc biệt chú trọng. Thông qua việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an tỉnh và các tổ chức Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Thư viện tỉnh, các nhà văn trong tỉnh, mô hình “Tủ sách pháp luật” đã được đưa vào vận hành một cách hiệu quả tại các khu quản lý học viên. Việc trang bị các đầu sách pháp luật tại thư viện giúp học viên dễ dàng tra cứu, nâng cao nhận thức, hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của bản thân. Từ đó, họ không chỉ nhận thức sâu sắc về sai lầm trong quá khứ mà còn trang bị cho mình nền tảng kiến thức cần thiết để tự bảo vệ mình, tránh xa các cạm bẫy pháp lý khi trở về với xã hội.
Văn hóa đọc lan tỏa tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đã và đang mang lại những chuyển biến rõ rệt trong tư tưởng của các học viên. Sách không chỉ là công cụ giải trí mà đã thực sự trở thành người bạn đồng hành, giúp họ vơi đi nỗi nhớ nhà, kiềm chế những cảm xúc tiêu cực và nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực.
Chính những câu chuyện về nghị lực sống, những bài học đạo đức từ sách đã giúp họ tìm lại bản ngã, hiểu được giá trị của gia đình và cuộc sống tự do. Sự thay đổi tích cực trong nhận thức của học viên chính là minh chứng rõ nét nhất cho tính nhân văn của các mô hình giáo dục, trị liệu tại cơ sở. Nhà văn Dương Hướng, Chủ tịch Hội đồng Văn xuôi, Hội Nhà văn Việt Nam, đánh giá: “Chúng tôi nghĩ rằng văn chương giúp cổ vũ, động viên tinh thần, giúp học viên nhìn lại chính mình và quyết tâm làm lại cuộc đời. Do đó, chúng tôi đã tích cực vận động tài trợ, quyên góp sách ủng hộ cho thư viện của Cơ sở cai nghiện ma tuý tỉnh Quảng Ninh”.
Trung tá Phạm Văn Trọng, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma tuý tỉnh Quảng Ninh, cho biết: “Cơ sở hiện có hơn 600 học viên. Ngoài thời gian cắt cơn, lao động trị liệu, học viên được tham gia vào các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao. Đặc biệt, chúng tôi đang xây dựng một thư viện để cho các học viên đọc sách với các đầu sách pháp luật, văn học nghệ thuật. Bên cạnh việc khuyến khích các học viên đọc sách, tới đây chúng tôi sẽ nghiên cứu quy chế khoán cho mỗi học viên một năm phải đọc được bao nhiêu cuốn sách, để có thể luân chuyển sách sao cho số lượng người được tiếp cận sách nhiều nhất”.
Có thể nói, phong trào đọc sách tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một hoạt động phong trào thông thường, là hành trình bền bỉ của niềm tin, nơi những trang sách mở ra không chỉ để đọc, mà là để đánh thức những mầm thiện, chuẩn bị hành trang vững vàng cho ngày trở về tươi sáng của những con người từng lầm đường lạc lối.
