"Kỷ luật và Đồng tâm” – Mạch nguồn sức mạnh Vùng mỏ

Từ cuộc Tổng bãi công ngày 12/11/1936 của hơn 3 vạn thợ mỏ, tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm” đã được hun đúc trong đấu tranh, kết tinh qua những chặng đường lịch sử và trở thành giá trị truyền thống bền vững của giai cấp công nhân Vùng mỏ - ngành Than. 90 năm qua, ngọn lửa ấy không ngừng được trao truyền qua các thế hệ, trở thành sức mạnh để những người thợ mỏ đoàn kết, vượt qua gian khó, phát huy trí tuệ, làm chủ công nghệ, đóng góp vào sự phát triển của ngành Than và xây dựng thành phố Quảng Ninh ngày càng hiện đại, xanh, thông minh, giàu bản sắc; xứng đáng với lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng ngành Than trở thành ngành kinh tế "gương mẫu” của đất nước.

Ngọn cờ hồng "Kỷ luật và Đồng tâm”

Những năm 30 của thế kỷ XX, thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác than ở vùng Đông Bắc. Trong điều kiện lao động khắc nghiệt, công việc nặng nhọc, nguy hiểm, đồng lương ít ỏi, đời sống thiếu thốn, những người công nhân mỏ đứng lên đấu tranh đòi chủ mỏ tăng lương, cải thiện điều kiện làm việc. Từ những cuộc đấu tranh ban đầu còn nhỏ lẻ, phong trào lan rộng, quy tụ ngày càng đông đảo công nhân và kết tinh thành cuộc Tổng bãi công ngày 12/11/1936 của hơn 3 vạn thợ mỏ. Dưới khẩu hiệu "Kỷ luật và Đồng tâm, chúng ta nhất định thắng”, hàng vạn người thợ đã thống nhất ý chí, giữ vững đội ngũ, kiên trì đấu tranh, tạo nên sức mạnh tập thể buộc chủ mỏ phải chấp nhận những yêu sách chính đáng của công nhân.

Từ dấu mốc 12/11/1936, "Kỷ luật và Đồng tâm” không còn dừng lại ở một khẩu hiệu đấu tranh, mà từng bước trở thành giá trị tinh thần, phương châm hành động được các thế hệ công nhân Vùng mỏ gìn giữ và phát huy. Trải qua những chặng đường đấu tranh cách mạng, kháng chiến, xây dựng và phát triển đất nước, truyền thống ấy tiếp tục được bồi đắp, trở thành một nét đặc trưng trong bản lĩnh, tác phong và văn hóa của người thợ mỏ.

Sau sự kiện 12/11/1936, đội ngũ và phong trào công nhân Vùng mỏ không ngừng trưởng thành, lớn mạnh. Phát huy tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm”, giai cấp công nhân Vùng mỏ tích cực tham gia các phong trào cách mạng, vừa chiến đấu, vừa đẩy mạnh lao động sản xuất với tinh thần "Sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc”. Trong cao trào cách mạng 1936-1939 và những năm đấu tranh tiếp theo, phong trào công nhân Vùng mỏ tiếp tục được củng cố, phát triển. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân Vùng mỏ cùng nhân dân cả nước tham gia cuộc đấu tranh giành chính quyền, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục được phát huy trong điều kiện vừa sản xuất, vừa chiến đấu. Với tinh thần "Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, người thợ mỏ kiên cường bám trụ khai trường, thực hiện các phong trào, khẩu hiệu "Trận địa là nhà, Vùng mỏ là quê hương”, "Tay búa tay súng”, "Vừa sản xuất vừa chiến đấu”. Công nhân Vùng mỏ góp phần khôi phục, phát triển kinh tế, củng cố hậu phương miền Bắc; đồng thời đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Đất nước thống nhất, bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và công cuộc đổi mới, giai cấp công nhân Vùng mỏ, ngành Than tiếp tục kế thừa, phát huy truyền thống của các thế hệ đi trước. "Kỷ luật và Đồng tâm” ngày càng được thể hiện cụ thể trong ý thức tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ; trở thành điểm tựa tinh thần để người thợ mỏ vượt qua khó khăn, đẩy mạnh sản xuất, từng bước hiện đại hóa ngành Than, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Ông Đoàn Văn Kiển, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc TKV, chia sẻ: Nhờ siết chặt đội ngũ, giữ vững kỷ luật và đồng lòng trong đấu tranh, công nhân mỏ đã giành thắng lợi; từ đó tinh thần này đi vào lịch sử giai cấp công nhân Vùng mỏ. Năm 1994, khi thành lập Tổng công ty Than Việt Nam, tôi tiếp tục lấy "Kỷ luật và Đồng tâm" làm khẩu hiệu hành động. Qua quá trình phát triển, giá trị ấy không chỉ được gìn giữ ở Quảng Ninh mà còn theo những cán bộ, kỹ sư, công nhân ngành Than đến các vùng miền khác, trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp. Từ khẩu hiệu đấu tranh năm 1936, qua gần 90 năm, "Kỷ luật và Đồng tâm" đã được bồi đắp thành giá trị văn hóa, tạo sự gắn kết và sức mạnh để đội ngũ ngành Than cùng nhau vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ.

Truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm” được nhiều gia đình thợ mỏ gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ. Gia đình ông Nguyễn Đức Ứng (sinh năm 1937), bà Phạm Thị Tỉnh (sinh năm 1941) là một minh chứng. Từ những năm đầu thập niên 1960, ông bà đến vùng than Cẩm Phả lập nghiệp, gắn bó với Công ty CP Than Cọc Sáu - Vinacomin, nay là Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV. Ba thế hệ trong gia đình, từ ông bà đến các con, con dâu và vợ chồng người cháu, cùng nối tiếp hành trình gắn bó với đơn vị.

Ông Ứng chia sẻ: “Mỗi thành viên trong gia đình tôi đảm nhận một công việc khác nhau, nhưng đều có chung tình yêu, sự gắn bó và trách nhiệm với ngành Than. Suốt những năm gắn bó với đơn vị, tôi thấy tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm" hiện diện trong từng công việc hằng ngày: chấp hành nghiêm quy trình, đặt an toàn lên hàng đầu, người thợ có kinh nghiệm kèm cặp người mới, đồng nghiệp hỗ trợ nhau hoàn thành nhiệm vụ. Qua năm tháng, những điều ấy trở thành nếp nghề, được thế hệ trước làm gương và thế hệ sau tiếp nối".

Với gia đình ông Ứng, những tầng than, cung đường khai trường đã ghi dấu hành trình lao động của nhiều thế hệ. Tình yêu nghề, ý thức kỷ luật và sự gắn bó với tập thể được trao truyền qua từng thế hệ, góp phần giữ gìn và bồi đắp truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm” của người thợ mỏ.

Nhân lên sức mạnh nội sinh

Qua mỗi chặng đường lịch sử, "Kỷ luật và Đồng tâm” trở thành sợi dây gắn kết quân với dân, tạo nên sức mạnh để Quảng Ninh vượt qua những thời điểm khó khăn, góp sức cùng cả nước làm nên những thắng lợi quan trọng.

Truyền thống ấy tiếp tục được bồi đắp trong lao động, sản xuất. Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, Quảng Ninh và ngành Than luôn gắn bó mật thiết, "tuy hai mà một, tuy một mà hai”. Trên các khai trường, hầm lò, những thế hệ thợ mỏ giữ vững kỷ luật lao động, đoàn kết trong sản xuất, chủ động đổi mới kỹ thuật, nâng cao năng suất, từng bước hiện đại hóa ngành Than. Từ sức mạnh được hun đúc qua lịch sử, "Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục trở thành động lực để ngành Than phát triển, giữ vững vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh Hoàng Việt Phương chia sẻ: "Kỷ luật và Đồng tâm" là giá trị cốt lõi làm nên bản lĩnh, sức mạnh và cốt cách người thợ mỏ, được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với tuổi trẻ ngành Than, truyền thống ấy phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: chấp hành nghiêm kỷ luật, bảo đảm an toàn, đoàn kết, sẻ chia, chung sức hoàn thành nhiệm vụ và tiên phong đổi mới. Trong 9 tháng năm 2026, với hơn 10.000 đoàn viên tại 28 cơ sở Đoàn, tuổi trẻ Đoàn Than Quảng Ninh duy trì hơn 100 tổ, đội, mô hình thanh niên quản lý; triển khai 350 công trình, hàng trăm sáng kiến cải tiến kỹ thuật, mang lại giá trị làm lợi hàng chục tỷ đồng; hiến 688 đơn vị máu và triển khai nhiều hoạt động an sinh, bảo vệ môi trường. Cùng với đó, đoàn viên, thanh niên tích cực ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào công việc, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả...

Hơn 40 năm qua, kết quả của ngành Than đã chứng minh văn hóa truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” luôn đồng hành với việc xây dựng, phát triển và trưởng thành của thành phố Quảng Ninh. Riêng 9 tháng năm 2026, TKV sản xuất 28,29 triệu tấn than sạch, tiêu thụ gần 39 triệu tấn; doanh thu đạt trên 139.000 tỷ đồng, nộp NSNN trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đạt hơn 14.000 tỷ đồng. Những kết quả ấy không chỉ khẳng định vai trò đầu tàu của ngành Than trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh, tạo nền tảng để Quảng Ninh phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13% trong năm 2026.

Giá trị truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm” theo thời gian đã vượt ra khỏi phạm vi một ngành nghề để trở thành bản sắc văn hóa của Vùng mỏ, thấm sâu vào nếp nghĩ, cách làm và cốt cách của con người Quảng Ninh. Đó cũng là mạch nguồn sức mạnh tinh thần được các thế hệ gìn giữ, bồi đắp và tiếp tục phát huy trong hành trình xây dựng, phát triển quê hương hôm nay.

Ông Nguyễn Huy Nam, Bí thư Đảng ủy Than Quảng Ninh, Phó Tổng Giám đốc TKV khẳng định: "Mọi thành công của ngành Than đều bắt nguồn từ bài học truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" - sợi chỉ đỏ kết nối tinh thần đoàn kết; giúp người thợ vượt qua khó khăn, thách thức. Phát huy truyền thống đó, thời gian tới, TKV tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu, hướng tới xây dựng Tập đoàn công nghiệp - năng lượng - vật liệu hiện đại, giữ vai trò nòng cốt, tiên phong trong công nghiệp khai khoáng và an ninh năng lượng; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị hiện đại làm động lực phát triển".

Từ giá trị văn hóa tinh thần được hun đúc gần một thế kỷ, từ bản lĩnh được tôi luyện qua đấu tranh, thiên tai, dịch bệnh và hành trình đổi mới, Quảng Ninh tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới. "Kỷ luật và Đồng tâm” trở thành giá trị văn hóa sống động, sức mạnh nội sinh và niềm tin để Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Vùng mỏ tiếp tục viết nên những trang phát triển mới, xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố tiêu biểu của cả nước về mọi mặt, kiểu mẫu, giàu đẹp, văn minh, hiện đại, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.