Du lịch mùa thu đông hiện không còn là khoảng lặng sau cao điểm hè. Từ những sản phẩm đủ sức hút làm hạt nhân, Quảng Ninh đang kết nối lưu trú, ẩm thực, văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe thành những hành trình trọn vẹn hơn, từng bước biến mùa thấp điểm thành một mùa trải nghiệm riêng.
Cách tiếp cận ấy thể hiện khá rõ ở Yên Tử. Nếu mùa xuân ở đây gắn với hành hương, lễ hội, thì chương trình “Yên Tử - Sắc thu thiền định” được xây dựng thành chuỗi hoạt động từ tháng 8 đến tháng 12, hướng tới tạo sản phẩm riêng cho du lịch mùa thu đông, kéo dài thời gian lưu trú. Du khách có thể săn mây, thiền, yoga, khám phá di sản, thưởng thức “Diệu âm Yên Tử”, ẩm thực chay, văn hóa Dao Thanh Y; xen giữa là Ultra Trail và Yên Tử Heritage Marathon.
Theo ông Phạm Xuân Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Tử, mục tiêu của địa phương không chỉ là tăng số sự kiện, mà từng bước định hình một mùa trải nghiệm riêng, trong đó di sản là hạt nhân, còn thể thao, nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe bổ trợ cho nhau. Bởi vậy, việc duy trì hoạt động cuối tuần từ tháng 9 đến hết tháng 11 cũng nhằm giữ nhịp hút khách, thay vì dồn vào vài ngày cao điểm.
Từ Yên Tử, câu chuyện tạo sản phẩm mới tiếp tục được nhìn thấy ở Hạ Long. Thuyền ba vách được khai thác từ ngày 29/6, là một thử nghiệm như vậy. Ông Ngô Duy Ninh, đại diện Công ty CP Ngắm cảnh Việt tại Quảng Ninh cho hay, đến nay sản phẩm đã phục vụ khoảng 1.500-1.600 lượt khách, trong đó có một lượng nhất định là khách quốc tế. Để tăng sức hút, sản phẩm cần được kết nối với bảo tàng, điểm check-in ven biển, ẩm thực, xe buýt du lịch, phố đêm... thay vì tồn tại đơn lẻ.
Từ những sản phẩm cụ thể ấy, chương trình kích cầu du lịch thu đông của Quảng Ninh mở ra một hệ trải nghiệm rộng hơn. Kế hoạch xác định thời gian từ tháng 10 đến hết năm là giai đoạn cao điểm thứ hai của chương trình, gắn với ngày thành lập thành phố, mùa lễ hội cuối năm, Giáng sinh và Tết Dương lịch. Cùng các gói lưu trú, tham quan, ẩm thực, vận chuyển là chương trình “Hộ chiếu Di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử” kết nối các sản phẩm, điểm đến gắn với Di sản thế giới vịnh Hạ Long, Yên Tử, Bạch Đằng, Bảo tàng Quảng Ninh, các làng nghề truyền thống triển khai từ thu đông tới hết năm 2026.
Trên nền sản phẩm đó, các sự kiện được bố trí theo nhiều “mạch” để tạo thêm lý do đến và ở lại cho du khách. Văn hóa, lễ hội có Lễ hội mùa thu Yên Tử, Bình Liêu Then Festival, Liên hoan Ẩm thực Quảng Ninh; thể thao có Marathon quốc tế Di sản Hạ Long, Global Gate Halong ESG++ Marathon; thương mại, trải nghiệm có Triển lãm Đặc sản vùng miền Sắc thu Quảng Ninh.
Tại khu vực trung tâm của thành phố, Halo Bay Show, VuiFest, pháo hoa định kỳ, cùng giao lưu Việt Nam - Quảng Tây, Countdown cuối năm tạo thêm nhịp hoạt động. Nhờ đó, khách du lịch thu đông không chỉ tìm đến với biển, mà có thể đến vì giải chạy, lễ hội, ẩm thực, di sản hay trải nghiệm đêm.
Tuy nhiên, nhiều sự kiện chưa đồng nghĩa với một mùa du lịch hấp dẫn nếu thiếu sự liên kết. Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, sự kiện cần gắn với tour tuyến, chuỗi dịch vụ để tạo giá trị cho điểm đến. Một giải marathon có thể diễn ra trong một ngày, một lễ hội vài ngày; nếu khách đến rồi rời đi, tác động vẫn ngắn. Ngược lại, khi sự kiện được đóng thành tour, combo và chuỗi dịch vụ, VĐV có thể trở thành khách nghỉ dưỡng, người đi lễ hội tiếp tục khám phá ẩm thực, di sản, mua sắm. Khi đó, sự kiện mới thực sự trở thành “cửa vào” của một hành trình.
Chính vì vậy, những tín hiệu ban đầu từ các sản phẩm mới cần tiếp tục được nối thành một hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ. Quảng Ninh cần tăng liên kết về lịch trình, giao thông, thông tin, ưu đãi và chất lượng phục vụ giữa các điểm đến. Kinh tế đêm cũng phải có thêm trải nghiệm đặc trưng, thay vì chỉ kéo dài giờ hoạt động. Hiệu quả kích cầu vì thế không chỉ nằm ở lượng khách, mà còn ở thời gian lưu trú, mức chi tiêu và khả năng quay lại.
Từ những sản phẩm hạt nhân, hướng đi đang dần rõ hơn: Tạo lý do đến, rồi nối tiếp trải nghiệm để tạo lý do ở lại. Khi các điểm đến cùng tham gia một chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh, thu đông sẽ không còn là mùa nối tiếp sau hè, mà trở thành một mùa du lịch riêng, giàu sức hút.
