Giữa tháng 9/2026, Quảng Ninh cơ bản hoàn thành khám sàng lọc sức khỏe cho học sinh trên địa bàn. Kết quả khám giúp phát hiện, tư vấn và theo dõi sớm những vấn đề sức khỏe học đường, đồng thời từng bước hình thành dữ liệu phục vụ quản lý, chăm sóc sức khỏe học sinh liên tục, lâu dài. Sự phối hợp giữa ngành Y tế, Giáo dục, nhà trường và gia đình đang tạo nền tảng để công tác chăm sóc sức khỏe học đường ngày càng chủ động, toàn diện và công bằng hơn. Quan trọng hơn, chương trình góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ em hôm nay, đồng thời giúp Quảng Ninh quản lý tốt hơn sức khỏe thế hệ trẻ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện mục tiêu phát triển con người trong chặng đường phát triển mới.
Sáng 10/9 ở Trường Tiểu học và THCS Quảng Chính, xã Quảng Hà, thay vì đi thẳng vào tiết học, học sinh lần lượt theo lớp đến khu vực được bố trí để khám sức khỏe. Mỗi bàn phụ trách một nội dung, như đo chiều cao, cân nặng, kiểm tra thị lực, răng miệng, tai - mũi - họng, đánh giá thể trạng… Giáo viên đối chiếu danh sách, hướng dẫn học sinh di chuyển theo từng nhóm; nhân viên y tế ghi nhận kết quả, tư vấn những trường hợp cần theo dõi thêm. Không khí vừa khẩn trương, vừa gần gũi, giúp các em bớt e ngại khi gặp bác sĩ.
Theo bà Nguyễn Thị Nga, nhân viên nhà trường: Qua việc khám sức khỏe định kỳ lần này, các thầy, cô giáo có thể theo dõi và phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn về sức khỏe của học sinh, tạo điều kiện để các giáo viên và phụ huynh nắm rõ tình trạng phát triển của học sinh, từ đó giúp ích cho việc điều chỉnh kịp thời chế độ dinh dưỡng và chăm sóc phù hợp.
Còn tại Trường THCS Lê Hồng Phong cơ sở 2, việc khám sức khỏe cho học sinh năm học 2026-2027 đã hoàn tất trong ngày 29/8. Theo đó, đội ngũ bác sĩ Trạm y tế phường Hạ Long đã kiểm tra sức khoẻ toàn diện của học sinh thông qua khám chuyên khoa tai - mũi - họng, răng - hàm - mặt và tiến hành đo chiều cao, cân nặng, vẹo cột sống; sàng lọc các dấu hiệu liên quan đến sức khỏe tinh thần... Mọi thông tin sau đó được ghi lại cẩn thận vào hồ sơ sức khỏe điện tử của từng bạn.
Bác sĩ Nguyễn Duy Anh, Trạm y tế phường Hạ Long cho biết: Qua khám sàng lọc, chúng tôi cũng đã phát hiện một số học sinh có dấu hiệu cần lưu ý về sức khỏe tâm thần, qua đó đã tư vấn trực tiếp với các em; đồng thời liên hệ để gia đình có thêm sự quan tâm, chia sẻ với con, em mình đúng cách.
Ông Nguyễn Bá Quyền, phụ huynh học sinh ở phường Hạ Long cho biết: Đây là dịp để các gia đình nắm được tình hình sức khỏe của con, em mình để chuẩn bị cho một năm học mới; từ đó biết cách chăm sóc các cháu tốt hơn.
Không chỉ với 2 trường trên, theo kế hoạch được Quảng Ninh ban hành ngày 22/5/2026, học sinh đang theo học tại các cơ sở giáo dục được tổ chức khám trong giai đoạn từ ngày 1-30/9/2026.
Năm học 2026-2027, Quảng Ninh có 346 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên với gần 372.000 học sinh. Với mục tiêu không để trẻ em nào bị bỏ sót, công tác khám sức khỏe được triển khai hết sức đồng bộ, chủ động. Đối với học sinh, việc thăm khám được tổ chức tại các cơ sở giáo dục sau khi trẻ trở lại trường. Với trẻ nhỏ dưới sáu tuổi chưa đi học, ngành Y tế phối hợp với địa phương, linh hoạt lồng ghép trong các buổi tiêm chủng định kỳ. Những trường hợp đặc biệt, nhân viên y tế trực tiếp đến tận nhà để thực hiện thăm khám.
Bởi vậy, trẻ em các trường mầm non đã được khám sức khỏe sàng lọc định kỳ trong tháng 8 theo đợt khám cho trẻ dưới 6 tuổi. Trong tháng 9/2026, 238.296 học sinh tiểu học, THCS, THPT và các nhóm tương ứng được tổ chức khám tập trung. Đây là nhóm đối tượng được khám trong giai đoạn cuối của chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí quy mô toàn dân, sau các nhóm người lao động, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, xã đảo và những nhóm dân cư khác.
Việc hoàn thành khám cho học sinh vì thế mang nhiều ý nghĩa. Trước hết, đây là một nhiệm vụ cụ thể trong chương trình chăm sóc sức khỏe toàn dân lớn nhất từ trước đến nay của Quảng Ninh. Quan trọng hơn, trường học là nơi có thể tổ chức khám đồng loạt, theo dõi theo lứa tuổi và kết nối chặt chẽ với gia đình. Khi bác sĩ đến trường, dịch vụ y tế được đưa đến gần trẻ em, giảm thời gian đi lại và hạn chế tình trạng chỉ đưa trẻ đi khám khi đã xuất hiện biểu hiện rõ rệt.
Bác sĩ Vũ Thị Tuyết Mai, Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Bãi Cháy, cho biết: Trong quá trình khám sức khỏe cho học sinh, những học sinh có dấu hiệu cần kiểm tra chuyên sâu sẽ được tư vấn để phụ huynh đưa đi khám. Ngoài ra, Trạm cũng phối hợp cùng với các cơ sở giáo dục trên địa bàn phường tư vấn tình trạng dinh dưỡng cũng như các phòng bệnh cho các con một cách toàn diện nhất.
Với học sinh, buổi khám còn là một bài học trực quan về tự chăm sóc bản thân. Các em được biết chiều cao, cân nặng của mình; được nhắc cách ngồi học, giữ khoảng cách với sách vở, vệ sinh răng miệng, vận động và nghỉ ngơi hợp lý. Những lời dặn ngắn gọn từ nhân viên y tế giúp khái niệm “phòng bệnh” trở nên dễ hiểu: bắt đầu từ việc quan sát cơ thể, duy trì thói quen tốt và báo cho người lớn khi thấy bất thường.
Khám sức khỏe định kỳ cũng mở ra cơ hội nhận diện sớm các vấn đề phổ biến ở lứa tuổi học sinh. Một em nhìn bảng không rõ có thể đã giảm thị lực; một tư thế ngồi lệch kéo dài có thể ảnh hưởng cột sống; sâu răng, viêm lợi, tình trạng dinh dưỡng chưa phù hợp hoặc những dấu hiệu bất thường về tim, phổi cần được lưu ý. Kết quả khám ban đầu không thay thế chẩn đoán chuyên sâu, nhưng là “cánh cửa” để trẻ được tư vấn và chuyển khám đúng lúc.
Nếu chỉ dừng ở việc hoàn thành các bàn khám, chương trình mới đi được nửa chặng đường. Giá trị lâu dài nằm ở khâu phân loại, thông báo, tư vấn và theo dõi sau khám. Với trường hợp có dấu hiệu cần lưu ý, thông tin phải được chuyển đến phụ huynh rõ ràng, dễ hiểu; gia đình được khuyến nghị đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa khi cần thiết. Nhà trường, trong phạm vi chức năng, tiếp tục quan sát và tạo điều kiện phù hợp cho học sinh trong học tập, vận động, ăn bán trú và sinh hoạt.
Đó cũng là lý do sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trở thành mắt xích thiết thực, không thể thiếu. Cha mẹ hiểu tiền sử sức khỏe, thói quen ăn ngủ và những thay đổi nhỏ của con; giáo viên lại quan sát các em hằng ngày trong lớp học, giờ thể dục, bữa ăn và hoạt động tập thể. Khi hai phía trao đổi kịp thời, những biểu hiện bất thường nhỏ về sức khỏe của học sinh sẽ không bị xem nhẹ hoặc bỏ qua quá lâu.
Bác sĩ Đào Thị Thu Hải, Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Cẩm Phả, cho biết: Khám sức khỏe định kỳ giúp nhận diện yếu tố chung ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh, qua đó hỗ trợ các trường đưa ra biện pháp chăm sóc toàn diện cho học sinh, nhất là với những trường tổ chức ăn, ngủ bán trú. Đồng thời, qua khám sàng lọc cũng giúp các gia đình biết tình trạng sức khỏe của con em mình, từ đó bố trí thời gian học, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, phù hợp với tình trạng sức khỏe của trẻ.
Với giáo viên, chăm sóc sức khỏe không tách rời nhiệm vụ giáo dục. Cô giáo Ngô Thị Viền, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoành Mô, cho biết: Thành phố rất quan tâm đến trẻ em, học sinh. Chương trình sữa học đường được triển khai tạo nguồn năng lượng tích cực, giúp trẻ khỏe mạnh, vui tươi hơn để học tập, khám phá thế giới và đến lớp đều đặn hơn. Còn thông qua khám sức khỏe định kỳ, nhà trường nắm được tình trạng sức khỏe từng em, việc tổ chức dạy học và chăm sóc sẽ sát thực tế hơn. Trẻ cần theo dõi thể trạng phải được quan tâm trong bữa ăn, giờ vận động; những em có chỉ định chuyên môn cần được nhắc nhở tái khám.
Khám sức khỏe còn giúp nhà trường nhìn thấy những vấn đề ở cấp độ tập thể. Nếu một lớp có tỷ lệ học sinh giảm thị lực cao, nhà trường có thể rà soát điều kiện ánh sáng, bàn ghế, thói quen học tập và việc sử dụng thiết bị điện tử. Nếu tỷ lệ sâu răng cao, hoạt động truyền thông vệ sinh răng miệng phải được tăng cường. Nếu xuất hiện vấn đề dinh dưỡng, thực đơn bán trú, giáo dục dinh dưỡng và phối hợp với phụ huynh cần được điều chỉnh. Dữ liệu đúng và đủ sẽ giúp giải pháp đi trúng nguyên nhân, thay vì chỉ tuyên truyền chung chung.
Điểm mới có ý nghĩa nền tảng của chương trình năm 2026 là kết quả khám không chỉ được ghi trên giấy. Các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện được kết nối với hệ thống dữ liệu khám sức khỏe điện tử; thông tin được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe, từng bước liên thông với Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Với học sinh, điều này mở ra khả năng theo dõi liên tục qua các năm học, thay vì mỗi đợt khám là một tập dữ liệu rời rạc.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, bác sĩ có thể tham khảo lịch sử sức khỏe; gia đình dễ theo dõi những thay đổi; ngành Giáo dục và Y tế có cơ sở đánh giá xu hướng theo lứa tuổi, địa bàn. Sự thay đổi về thị lực, thể trạng hay một vấn đề cần giám sát sẽ được nhìn trong cả quá trình.
Tuy nhiên, dữ liệu sức khỏe trẻ em là thông tin nhạy cảm, vì vậy việc cập nhật, khai thác phải đúng thẩm quyền, bảo đảm chính xác, an toàn và chỉ phục vụ mục tiêu chăm sóc sức khỏe.
Để bảo đảm hiệu quả trong khám sàng lọc sức khỏe cho học sinh, Sở Y tế cũng đã phân công các bệnh viện ưu tiên hỗ trợ địa phương; hướng dẫn xã, phường, đặc khu rà soát đối tượng, truyền thông và vận động người dân tham gia, phấn đấu hoàn thành chương trình trước ngày 30/9. Riêng học sinh được bố trí thành một giai đoạn rõ ràng trong tháng 9, phù hợp thời điểm bắt đầu năm học mới.
Đến thời điểm này, Quảng Ninh cơ bản hoàn thành việc khám sàng lọc sức khỏe cho học sinh các trường tiểu học, THCS, THPT trên địa bàn. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành các đợt khám, địa phương tiếp tục chú trọng chất lượng quản lý và theo dõi sức khỏe học sinh. Thành phố yêu cầu các đơn vị rà soát, làm sạch dữ liệu, tránh trùng lặp hoặc thiếu thông tin. Những trường hợp cần kiểm tra thêm phải được lập danh sách theo dõi. Khuyến nghị chuyên môn cần đến đúng phụ huynh. Nhà trường cần nhận được thông tin vừa đủ để hỗ trợ học sinh nhưng vẫn giữ kín đời tư. Cơ sở y tế tuyến xã phải phát huy vai trò đầu mối quản lý, tư vấn và kết nối khi trẻ cần khám chuyên sâu.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho rằng: Chương trình khám sức khỏe sàng lọc định kỳ cho học sinh sẽ giúp theo dõi các cháu liên tục đến khi các cháu mười tám tuổi. Chuỗi hoạt động thời gian như vậy sẽ giúp nhà trường, xã hội và gia đình theo dõi toàn diện sự phát triển của trẻ; lập những mô hình bệnh tật, cải thiện các tình trạng dinh dưỡng, tình trạng sức khỏe học đường, tình trạng sức khỏe tâm thần để giúp cho trẻ trở thành một người công dân phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội.
Sau khám sức khỏe cho học sinh cũng giúp các trường, phụ huynh nhìn nhận đúng vấn đề: Mỗi quyết định về cơ sở vật chất, thời khóa biểu, bữa ăn, hoạt động thể chất, tư vấn tâm lý hay môi trường số… đều tác động đến sức khỏe và khả năng học tập của các em.
Sau chiến dịch, Quảng Ninh cần tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên giữa ngành Y tế và ngành Giáo dục. Các báo cáo nên đi sâu vào nhóm vấn đề nổi bật theo cấp học và khu vực; từ đó xây dựng chương trình can thiệp phù hợp về mắt học đường, răng miệng, dinh dưỡng, tư thế, vận động, sức khỏe tinh thần và phòng, chống dịch bệnh. Đội ngũ phụ trách y tế trường học cần tiếp tục được tập huấn để nhận biết dấu hiệu sớm, xử trí ban đầu và truyền thông đúng cách. Những trường xa trung tâm cần có lịch hỗ trợ chuyên môn ổn định, không để khó khăn về địa bàn làm gián đoạn theo dõi.
Học sinh, thay vì chỉ là người “được khám”, các em có thể tự theo dõi thói quen ngủ, vận động, vệ sinh răng miệng, sử dụng thiết bị điện tử; biết chia sẻ với cha mẹ, giáo viên khi nhận thấy những bất thường về sức khỏe hoặc tâm lý.
Học sinh Nguyễn Thanh Tú, lớp 9, Trường THCS Cẩm Phả, cho biết: Qua khám sức khỏe định kỳ, bản thân em cũng biết cách sắp xếp sinh hoạt, học tập phù hợp hơn cho cá nhân mình.
Với phụ huynh, qua khám sức khỏe định kỳ cho học sinh cũng giúp gia đình có thể điều chỉnh cho con em về giấc ngủ, cân đối bữa ăn, tăng vận động, giữ tư thế học tập, nghỉ mắt hợp lý và khám chuyên khoa theo khuyến nghị có thể tạo ra khác biệt lớn. Sự chăm sóc không cần bắt đầu từ những điều quá xa xôi, mà từ việc lắng nghe và đồng hành mỗi ngày.
Hoàn thành khám sức khỏe học sinh năm 2026 là một dấu mốc cho thấy chính sách an sinh của Quảng Ninh đang đi sâu vào nhu cầu thiết yếu của từng gia đình. Những dữ liệu sức khỏe được ghi nhận, những vấn đề được phát hiện và can thiệp kịp thời hôm nay sẽ tạo nền tảng để trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện, góp phần hình thành thế hệ tương lai có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương và đất nước.
Thực hiện: THU NGUYỆT
Trình bày: ĐỖ QUANG
