Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế nhiều biến động, Chi cục Hải quan khu vực VIII đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và đồng hành cùng doanh nghiệp. Qua đó, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy hoạt động XNK và tăng thu NSNN.
Tại Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả - một trong những đầu mối quan trọng về XNK hàng hóa của tỉnh, hoạt động logistics ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Năm 2025, có 141 doanh nghiệp làm thủ tục qua cảng, tăng 26% so với năm 2024; kim ngạch đạt trên 3 tỷ USD, thu ngân sách hơn 6.800 tỷ đồng. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý I/2026 với 82 doanh nghiệp làm thủ tục, tăng gần 37%; kim ngạch đạt hơn 626 triệu USD, thu ngân sách trên 1.300 tỷ đồng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp, hoạt động vận tải biển và logistics đang chịu tác động đa chiều từ nhiều phương diện khác nhau. Chi phí vận chuyển tăng cao do thay đổi hành trình, kéo dài thời gian giao nhận hàng; giá cước và phí bảo hiểm tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động XNK của nhiều doanh nghiệp, nhất là các lĩnh vực than và vật liệu xây dựng...
Trước những khó khăn đó, Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả đã tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng nhằm đảm bảo thông suốt quy trình thủ tục đối với tàu biển và hàng hóa; duy trì cơ chế nắm bắt tình hình hoạt động của doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Đồng thời, ưu tiên giải quyết thủ tục đối với các lô hàng chịu ảnh hưởng bởi biến động quốc tế, đảm bảo thông quan nhanh chóng, kịp thời 24/7; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai hải quan điện tử, duy trì tổ giải đáp vướng mắc thường xuyên... Qua đó, đã góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Không riêng tại Cẩm Phả, những giải pháp này đang được triển khai đồng bộ trong toàn Chi cục Hải quan khu vực VIII. Đầu năm 2026, đơn vị xác định rõ trọng tâm là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thông qua cải cách hành chính và hiện đại hóa hải quan. Chi cục đã ban hành chương trình công tác với 5 nhóm nhiệm vụ lớn và 54 nhiệm vụ cụ thể, trong đó tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp. Việc triển khai thử nghiệm chatbot AI, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, xây dựng các công cụ hỗ trợ tra cứu tờ khai… đã từng bước hình thành môi trường làm việc hiện đại, minh bạch.
Đặc biệt, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động XNK, từ đầu tháng 3/2026, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã thí điểm tổ chức thông quan vào thứ bảy, chủ nhật tại một số khu vực trọng điểm, góp phần giảm áp lực thời gian cho doanh nghiệp. Đơn vị cũng phối hợp triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), mở ra hướng đi mới trong hiện đại hóa quản lý, nâng cao năng lực thông quan và kết nối thương mại biên giới.
Trong quý I, chi cục cũng đã tổ chức gặp gỡ, làm việc với 198 doanh nghiệp, tổ chức 4 hội nghị tham vấn hải quan - doanh nghiệp; giải đáp nhiều vướng mắc phát sinh và phổ biến hàng trăm văn bản pháp luật mới, giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với biến động thị trường.
Nhờ các giải pháp đồng bộ, hoạt động XNK trên địa bàn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Quý I/2026, toàn chi cục đã thực hiện thủ tục cho gần 60.000 tờ khai của 1.705 doanh nghiệp, tăng trên 32% so cùng kỳ; kim ngạch XNK đạt 9,2 tỷ USD. Công tác thu ngân sách đạt kết quả tích cực với 4.434 tỷ đồng, tăng 3,57% so cùng kỳ, đạt hơn 25% chỉ tiêu Chính phủ giao. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa tăng cường quản lý, chống thất thu.
Bên cạnh đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII tiếp tục đẩy mạnh công tác kiểm soát, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, góp phần giữ vững môi trường kinh doanh lành mạnh. Việc phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng và hợp tác quốc tế đã nâng cao hiệu quả đấu tranh, xử lý vi phạm.
Trong thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực VIII xác định tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp cải cách, hiện đại hóa, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, trọng tâm là rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, minh bạch và cạnh tranh.
