Trồng trọt giảm phát thải, chăn nuôi sinh học, nuôi trồng thuỷ sản tuần hoàn, gia tăng tỷ lệ mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (hữu cơ, VietGAP, HACCP…) là những giải pháp phát triển nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường đã và đang được Quảng Ninh tập trung triển khai trong những năm qua.
Ông Trần Văn Thực, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết: Sản xuất nông nghiệp bao gồm các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, trồng rừng vốn ít tác động đến môi trường hơn so với các ngành nghề sản xuất khác, tuy nhiên vẫn ít nhiều phát sinh những nguồn thải cần được kiểm soát và hạn chế.
Hiện quy mô sản xuất nông nghiệp của Quảng Ninh là cấy trồng trên 70.000ha trồng trọt/năm, sản lượng thuỷ sản đạt gần 180.000 tấn/năm, tổng đàn gia súc, gia cầm mỗi năm bao gồm gần 6 triệu con gia cầm, 300.000 con lợn, 50.000 con bò. Trong quá trình sản xuất, nguy cơ ô nhiễm môi trường sẽ phát sinh từ dư lượng phân, thuốc hoá học tồn dư trong đất, nước, không khí khi sử dụng trên cây trồng; lượng chế phẩm hoá học xử lý môi trường nước, kháng sinh cho thuỷ sản và thức ăn công nghiệp dư thừa sử dụng trong nuôi trồng thuỷ sản; lượng thức ăn dư thừa, phân, nước tiểu, chất độn chuồng, xác động vật trong chăn nuôi gia súc, gia cầm…
Thống kê năm 2025 của Sở NN&MT cho thấy, trong năm, toàn tỉnh sử dụng khoảng 70.000-80.000 tấn phân bón và 80-90 tấn thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) thành phẩm các loại, trong đó tỷ lệ phân, phân thuốc được cây trồng hấp thu khoảng 50%, số còn lại là tồn dư trong đất, nước, không khí, kéo theo tình trạng đất bị thoái hoá, bạc màu; nguồn nước mặt, ngầm bị nhiễm kim loại nặng và các chất hoá học có hại… Đó là chưa kể khoảng 8-10% lượng vỏ bao bì thuốc BVTV, phân bón hoá học sau sử dụng trên đồng ruộng, bao gồm một lượng không nhỏ trong đó chưa được thu gom, xử lý đúng cách, sẽ tác động trực tiếp đến môi trường. Trong chăn nuôi, lượng chất thải phát sinh được Sở NN&MT tính toán là khoảng 650 tấn/ngày đêm…
Hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường, tỉnh Quảng Ninh thực hiện nghiêm các tiêu chí môi trường trong chăn nuôi quy định trong Luật Chăn nuôi 2018, Thông tư 94/2025/TT-BNNMT hướng dẫn Luật Chăn nuôi và Quyết định 51/2025/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026-2030. Quảng Ninh khuyến khích chăn nuôi tập trung, áp dụng kỹ thuật tiên tiến nhằm giảm ô nhiễm môi trường và mùi hôi như: Áp dụng công nghệ xử lý chất thải bằng hầm biogas, công nghệ đệm lót sinh học, xử lý nước thải khép kín, ủ phân hữu cơ…, đồng thời giảm chăn nuôi nhỏ lẻ, quy mô hộ gia đình.
Năm 2024, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết 45/2024/NQ‑HĐND ngày 5/11/2024 về cấm chăn nuôi trong nội thành và khu dân cư, nhằm giảm ô nhiễm môi trường và cải thiện an toàn dịch bệnh. Từ năm 2025 đến nay, Sở NN&MT phối hợp triển khai kiểm soát ô nhiễm đối với các trang trại, gia trại sản xuất nông nghiệp, mục tiêu là đến cuối năm nay, hơn 400 trang trại có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Hiện nay, phần lớn những mô hình chăn nuôi quy mô lớn, áp dụng công nghệ chăn nuôi khép kín, trong nhà của tỉnh được đánh giá an toàn dịch bệnh và đảm bảo tiêu chí môi trường.
Cùng với đó, tỉnh cũng giám sát quản lý chặt việc phân phối, lưu hành thuốc BVTV, phân hoá học dành cho nông nghiệp; đồng thời tăng cường tuyên truyền, tập huấn để người sản xuất nâng cao kiến thức và ý thức sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường, xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm. Trên hết, tỉnh Quảng Ninh triển khai những chính sách khuyến khích, bao gồm các chính sách đặc thù thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, các mô hình sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, các vùng nông nghiệp xanh, áp dụng quy trình canh tác theo chuẩn VietGAP, hữu cơ, HACCP. Hiện toàn tỉnh đang có gần 6.400ha trồng trọt tập trung, trong đó khoảng 1.100ha đã được chứng nhận sản xuất VietGAP, hữu cơ, HACCP hoặc hoàn thành giai đoạn chuyển đổi hữu cơ. Gần đây nhất, Quảng Ninh đã thí điểm triển khai các mô hình trồng lúa giảm phát thải, hướng tới nhân rộng mô hình canh tác này, nhằm góp phần hiện thực hoá mục tiêu của tỉnh Quảng Ninh là đến năm 2030 cắt giảm 8% tổng lượng phát thải khí nhà kính.
