Từ những ngôi trường nội trú khang trang mọc lên giữa núi rừng biên giới, đến những bộ sách giáo khoa, trang phục mới, bữa ăn đủ đầy và hộp sữa học đường được trao tận tay từng học sinh, ở thành phố Quảng Ninh hôm nay, mỗi ngày đến trường của các em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới đều là một ngày vui. Bằng hệ thống chính sách giáo dục đặc thù và toàn diện, Quảng Ninh đang từng ngày chắp cánh cho những ước mơ của trẻ em vùng còn khó khăn được học tập, nuôi dưỡng trong những điều kiện tốt nhất, không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình hướng tới tương lai.
Mỗi ngày đến trường là một ngày vui
Năm nay, Chìu Thanh Hằng, cô bé người Dao ở thôn Pắc Liềng, xã Bình Liêu bước vào lớp 1. Sinh ra trong gia đình có 4 anh em, điều kiện kinh tế còn khó khăn, nhà ở cách xa trung tâm, đi lại không dễ dàng, nhưng hành trang đến trường của Hằng trong năm học đầu tiên đã đủ đầy khi những vật dụng cần thiết cho việc học đã được thành phố hỗ trợ, nhà trường trang bị đầy đủ. Sách giáo khoa, đồng phục, đồ dùng cá nhân và học phẩm được cấp miễn phí. Em cũng không phải đóng học phí, được hỗ trợ tiền ăn và uống sữa miễn phí.
Những hỗ trợ thiết thực ấy giúp gia đình giảm bớt chi phí đầu năm học, đồng thời tạo điều kiện để Hằng yên tâm đến lớp. Với một cô bé lần đầu cắp sách đi học, bộ quần áo mới, những cuốn sách giáo khoa và bữa ăn tại trường không chỉ là hành trang cho việc học, mà còn là những điều khiến ngày đầu đến lớp trở nên gần gũi, vui vẻ hơn.
Đặc biệt, năm học 2026-2027 để lại với Hằng một dấu ấn đáng nhớ khi ngôi trường em theo học - Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Bình Liêu đã được khánh thành đúng dịp khai giảng. Càng đáng nhớ hơn khi giữa không khí trang trọng và rộn ràng của ngày đầu năm học, cô học trò nhỏ còn có một kỷ niệm đặc biệt khi được đồng chí Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường trò chuyện, ân cần hỏi han và động viên. Với cô học trò nhỏ vừa bắt đầu hành trình đến lớp, sự quan tâm ấy sẽ trở thành một ký ức đẹp trong những ngày đầu tiên của tuổi học trò, góp thêm động lực để em tự tin hơn trong những ngày đầu đi học.
“Em thích đi học lắm! Ở trường có cô giáo, có các bạn. Em được học chữ, được mặc quần áo mới, uống sữa và ăn cơm ngon. Em rất thích trường mới” - Hằng hồn nhiên chia sẻ.
Niềm vui đến trường của Hằng cũng là niềm vui của gia đình em. Hai anh chị của em hiện cũng đang học lớp 7 và lớp 9 tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Bình Liêu. Việc được học tập, ăn ở nội trú trong trường giúp các em có điều kiện sinh hoạt ổn định, thuận lợi cho việc học tập, nhất là với những gia đình ở xa trường, điều kiện đi lại còn khó khăn.
Hiện, Hằng đang được hỗ trợ 450.000 đồng tiền ăn và 8kg gạo mỗi tháng; hai anh chị học nội trú được hỗ trợ 1.170.000 đồng và 15kg gạo mỗi tháng. Mỗi năm học, các em còn được hỗ trợ hỗ trợ 2.050.000 đồng để mua hai bộ quần áo và học phẩm; anh chị Hằng mỗi cấp học được trang cấp chăn, màn và đồ dùng cá nhân với mức 2.050.000 đồng. Những hỗ trợ thiết thực ấy đang góp phần chăm lo tốt hơn điều kiện ăn, ở, học tập, để anh chị em và Hằng yên tâm đến trường, gắn bó với lớp học.
Với chị Chíu Tài Múi - mẹ Hằng, mỗi ngày các con đến trường đầy đủ cũng là thêm một phần lo toan được san sẻ.
“Nhà đông con, nếu mình phải lo hết thì khó khăn lắm. Bây giờ các con đi học được Nhà nước và thành phố hỗ trợ, gia đình đỡ được nhiều khoản. Các con ở trường được ăn uống đầy đủ, có thầy cô chăm sóc nên mình cũng yên tâm hơn” - chị Chíu Tài Múi, mẹ Hằng phấn khởi.
Và với cô con gái nhỏ lần đầu cắp sách đến trường, niềm vui của chị Múi còn đến từ việc Hằng được học trong ngôi trường mới, có thầy cô, bạn bè và được chăm lo đầy đủ, chu đáo. “Con còn nhỏ nên những ngày đầu đi học chắc chắn sẽ có nhiều bỡ ngỡ, nhưng gia đình rất vui vì con được học trong ngôi trường mới, có thầy cô, có bạn bè. Con lại được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ nên gia đình cũng yên tâm hơn. Đặc biệt, trong ngày khai giảng, con còn được gặp đồng chí Bí thư Thành ủy, được động viên, hỏi han. Đó là niềm vui của gia đình và cũng là động lực để cháu cố gắng học tập tốt hơn” - mẹ Hằng chia sẻ.
Mở rộng cơ hội học tập cho học sinh vùng khó
Niềm vui đến trường của anh em Hằng cũng là niềm vui chung của học sinh vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo của Quảng Ninh. Bên cạnh các chính sách của Chính phủ dành cho học sinh nội trú về tiền ăn, gạo, trang phục, học phẩm, các em còn được hưởng những chính sách riêng của thành phố như miễn học phí, cấp sách giáo khoa miễn phí, uống sữa học đường.
Đáng chú ý, Quảng Ninh còn mở rộng địa bàn và đối tượng thụ hưởng để không học sinh nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển. Trẻ em tại 24 xã vùng đồng bào DTTS, miền núi, xã đảo; 49 thôn thuộc 8 xã khác và trẻ thuộc diện chính sách được hỗ trợ tiền ăn trưa 360.000 đồng/tháng với trẻ mầm non, 400.000 đồng/tháng với học sinh tiểu học. Các trường cũng được hỗ trợ kinh phí cho nhân viên nấu ăn, điện, nước phục vụ bữa ăn. Mỗi năm học, khoảng 36.900 trẻ em, học sinh tại 116 cơ sở giáo dục được thụ hưởng, với tổng kinh phí khoảng 188,1 tỷ đồng.
Cùng với hỗ trợ bữa ăn, học sinh ở vùng đồng bào DTTS, miền núi, xã đảo, ở xa trường hoặc địa bàn giao thông khó khăn được hỗ trợ ăn, ở tập trung hoặc tổ chức đưa đón hằng ngày. Trường hợp ăn, ở tập trung được hỗ trợ 936.000 đồng/người học/tháng. Với những địa bàn không đủ điều kiện tổ chức ăn, ở tập trung, mức hỗ trợ đưa đón tối đa từ 510.000-730.000 đồng/người học/tháng, tùy cấp học. Tổng kinh phí thực hiện chính sách khoảng 92 tỷ đồng/năm học.
Từ những chính sách này, điều kiện học tập, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh vùng DTTS, miền núi ngày càng được cải thiện, góp phần duy trì việc học 2 buổi/ngày, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Quảng Ninh là một trong những địa phương quan tâm xây dựng và ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù trong lĩnh vực giáo dục, trong đó dành sự quan tâm lớn cho học sinh vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo và các nhóm yếu thế. Hiện tỉnh đã ban hành 10 chính sách giáo dục đặc thù, với quy mô hỗ trợ trên 539.000 lượt người học và nhà giáo, tổng kinh phí gần 800 tỷ đồng mỗi năm học. Hệ thống chính sách bao quát từ mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp đến đại học; đồng thời quan tâm giáo dục mũi nhọn, bồi dưỡng năng khiếu.
Đặc biệt, sự hỗ trợ được nối dài đến cả giảng đường đại học. Học sinh là người DTTS hoặc thuộc gia đình chính sách, khi học văn bằng đại học thứ nhất, tiếp tục được hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí, với mức khoảng 5-6 triệu đồng/người/tháng. Qua đó, cơ hội học tập được mở rộng, để hoàn cảnh và khoảng cách địa lý không trở thành rào cản trên con đường học tập của mỗi em.
Cùng với chính sách hỗ trợ người học, nguồn lực đầu tư cho trường lớp tiếp tục được ưu tiên, nhất là ở khu vực biên giới. 5 trường nội trú biên giới và 1 trường liên cấp tiểu học - THCS khu vực biên giới được đầu tư trên 377 tỷ đồng; 91,8% trường học đạt chuẩn quốc gia; gần 12.000 điều hòa được trang bị cho các trường công lập, tạo thêm nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục trên toàn thành phố; tổ chức đưa đón học sinh đến trường bằng xe buýt điện miễn phí.
Theo chị Ngô Thị Thanh Ninh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Bình Liêu, năm học mới được bắt đầu trong điều kiện thuận lợi khi nhà trường được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, đồng bộ, với các phòng chức năng, sân chơi, bãi tập phục vụ việc dạy và học. Cùng với đó, học sinh được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ về tiền ăn, gạo, quần áo, học phẩm và đồ dùng sinh hoạt cá nhân; được uống sữa miễn phí, cấp miễn phí sách giáo khoa và học tập trong các phòng học có điều hòa.
“Các chính sách hỗ trợ thiết thực đã tạo thêm điều kiện để học sinh yên tâm học tập, nhất là những em ở xa nhà, hoàn cảnh gia đình còn khó khăn. Khi điều kiện ăn, ở, học tập được bảo đảm, các em có thêm động lực đến trường, tích cực tham gia các hoạt động và gắn bó hơn với trường lớp. Đây cũng là điều kiện quan trọng để nhà trường nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục học sinh trong những năm học tới” - chị Ninh chia sẻ.
Ở những thôn, bản vùng cao, miền núi, biên giới, hải đảo của thành phố Quảng Ninh, niềm vui đến lớp, đến trường đang hiện hữu trong mỗi ngày học của học sinh. Các em được học tập, chăm sóc trong điều kiện ngày càng tốt hơn; cha mẹ cũng thêm yên tâm lao động, sản xuất, xây dựng cuộc sống. Từ những điều giản dị ấy, chính sách giáo dục đang từng bước trở thành điểm tựa để trẻ em vùng miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào DTTS có thêm cơ hội học tập, vươn lên và mở rộng tương lai.
