Quảng Ninh đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với những dây chuyền hiện đại, đội ngũ công nhân, kỹ sư ngày càng làm chủ công nghệ, tạo nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp theo chiều sâu.
Công nghệ lan tỏa trong nhiều lĩnh vực
Tỉnh xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng, ưu tiên thu hút dự án công nghệ cao. 6 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh bố trí 1.089 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời đẩy mạnh thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.
Trong ngành Than, TKV đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa và chuyển đổi số. Hiện Tập đoàn vận hành 13 dây chuyền cơ giới hóa đồng bộ, 18 dây chuyền giàn mềm ZRY; đưa máy đào lò combai, băng tải, tời chở người và hệ thống vận tải monoray vào sản xuất. Các đơn vị cũng xây dựng phòng điều hành tập trung, số hóa dữ liệu, ứng dụng phần mềm giao ca và điều khiển tự động nhiều hệ thống trong mỏ.
Từ năm 2022, Công ty Than Uông Bí đưa dây chuyền khai thác cơ giới hóa đồng bộ vào vận hành tại khu Hồng Thái, mỏ Tràng Bạch với máy khấu combai, giàn chống tự hành, hệ thống monoray và đầu tàu diesel, công suất thiết kế 250.000 tấn than/năm. Nhờ đó, sản lượng lò chợ đạt khoảng 25.000 tấn/tháng, năng suất lao động tăng 1,5-2 lần, giảm lao động trực tiếp và cải thiện điều kiện làm việc. Công ty cũng duy trì đào lò bằng máy combai EBH-45 và các dây chuyền bán cơ giới hóa, đáp ứng yêu cầu khai thác ngày càng xuống sâu.
Còn ở mỏ lộ thiên, Công ty CP Than Hà Tu, hiện đại hóa tập trung vào quản lý khai trường. Doanh nghiệp sử dụng 141 thiết bị GPS trên phương tiện, máy móc; 210 camera cố định, 16 camera 360 độ và 5 hệ thống đếm chuyến tự động. 11 hệ thống phun sương cao áp hỗ trợ dập bụi. Phần mềm giao ca trực tuyến và quản lý nhiên liệu giúp công ty theo dõi thiết bị, kiểm soát chi phí, môi trường và nguy cơ mất an toàn.
Trong công nghiệp chế biến, chế tạo, Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng cho thấy bước chuyển của sản xuất công nghệ cao tại Quảng Ninh. Nhà máy rộng 36,5ha, công suất thiết kế 120.000 xe/năm, vận hành theo tiêu chuẩn của Skoda Auto thuộc Tập đoàn Volkswagen. Từ tháng 3/2025, nhà máy đưa ra thị trường hai mẫu xe Skoda Kushaq và Skoda Slavia. Robot hỗ trợ nhiều công đoạn, nhất là tại xưởng hàn và các vị trí đòi hỏi độ chính xác cao.
Người lao động theo kịp dây chuyền mới
Công nghệ hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi người lao động đủ năng lực vận hành. Vì vậy, cùng với đầu tư thiết bị, các doanh nghiệp chú trọng đào tạo, chuyển giao công nghệ, rèn kỹ năng thực hành và xây dựng đội ngũ kỹ thuật có khả năng xử lý sự cố, bảo dưỡng máy móc, cải tiến quy trình.
Như ở Than Uông Bí, trước khi đưa lò chợ cơ giới hóa và máy đào lò combai vào sản xuất, công ty tổ chức đào tạo lý thuyết, huấn luyện trực tiếp trên thiết bị, cử công nhân tham gia chuyển giao công nghệ và bố trí làm việc cùng thợ có kinh nghiệm. Sau đào tạo, các tổ đội tiếp tục tự học, cập nhật quy trình, rèn kỹ năng vận hành và xử lý tình huống trong hầm lò.
Anh Trần Văn Quang, Phân xưởng Khai thác 18, chia sẻ: “Khi chuyển sang máy đào lò combai và thiết bị cơ giới hóa, ai cũng phải học lại từ đầu. Bản thân tôi cũng chủ động đọc tài liệu, học đồng nghiệp và rèn kỹ năng mỗi ngày. Khi sử dụng thành thạo máy móc, công việc nhẹ hơn, an toàn hơn và năng suất cũng cao hơn”.
Tại Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng, công nhân, kỹ sư phải trải qua đào tạo về quy trình sản xuất, thao tác thiết bị, an toàn lao động và tiêu chuẩn chất lượng trước khi làm việc trên dây chuyền. Anh Phùng Quang Sơn, Phó Phòng Kỹ thuật nhà máy, cho biết: Đội ngũ công nhân, kỹ thuật hiện đã làm chủ việc vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa robot và kiểm tra chất lượng sản phẩm bằng thiết bị đo tự động. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ số để kiểm soát chất lượng, tiến độ và các khâu quản trị sản xuất.
Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, Quảng Ninh chú trọng nâng chất lượng nguồn nhân lực. 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tạo thêm 14.650 việc làm; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 87,8%. Tỉnh định hướng thu hút dự án FDI gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước, qua đó mở rộng cơ hội việc làm có chất lượng cho lao động địa phương.
Những dây chuyền hiện đại đang thay đổi diện mạo sản xuất tại Quảng Ninh. Quan trọng hơn, quá trình ấy hình thành lực lượng lao động có tri thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Khi chủ trương của tỉnh đi cùng đầu tư của doanh nghiệp và sự chủ động học tập của người lao động, công nghệ sẽ thực sự trở thành động lực nâng năng suất, sức cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng công nghiệp.
