Dịch hạch, căn bệnh nhiễm khuẩn từng khiến hàng chục triệu người ở châu Âu tử vong vào thế kỷ 14, chưa bao giờ biến mất. Hiện nay, bệnh có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ những năm 1990, phần lớn các ca mắc dịch hạch ở người được ghi nhận tại châu Phi, đặc biệt là Congo và Madagascar. Tại Mỹ, trung bình mỗi năm có khoảng 7 ca mắc, chủ yếu ở các vùng nông thôn miền Tây.
Gần đây, một nhân viên tại một Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch ở Siberia tử vong do viêm phổi không rõ nguyên nhân, làm dấy lên lo ngại sau khi xuất hiện những thông tin chưa được xác nhận rằng người này có thể đã mắc dịch hạch thể phổi. Nhà chức trách Nga cho biết xét nghiệm không phát hiện bằng chứng nhiễm dịch hạch, nhưng viện nghiên cứu này đã được phong toả.
“Người ta nghĩ dịch hạch đã biến mất, rằng đó là căn bệnh xảy ra cách đây 500 năm. Nhưng không phải vậy, nó vẫn tồn tại quanh chúng ta”, ông Simon Clarke thuộc Đại học Reading ở Anh nói.
Dịch hạch có thể ảnh hưởng đến hạch bạch huyết, phổi và máu
Dịch hạch thể phổi và dịch hạch thể hạch đều do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra. Vi khuẩn này lưu hành tự nhiên trong các loài gặm nhấm như chuột và chó thảo nguyên. Bọ chét từ những động vật nhiễm bệnh có thể truyền vi khuẩn sang người.
Dịch hạch thể hạch là dạng phổ biến nhất, gây sưng đau các hạch bạch huyết, kèm sốt cao, ớn lạnh và đau đầu. Dịch hạch thể phổi xảy ra khi hít phải vi khuẩn và gây nhiễm trùng phổi, trong khi dịch hạch thể nhiễm khuẩn huyết xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu. Theo WHO, hai dạng này có thể gây tử vong nếu không được điều trị sớm.
Dịch hạch có thể lây qua bọ chét và dịch cơ thể
Con người có thể mắc dịch hạch do bị bọ chét nhiễm bệnh cắn hoặc tiếp xúc với dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh. Dịch hạch thể phổi cũng có thể lây qua các giọt bắn đường hô hấp từ người bệnh.
Tuy nhiên, nguy cơ lây truyền qua đường hô hấp không cao nếu không có tiếp xúc gần. Tiến sĩ Glenn Wortmann thuộc Trung tâm Y tế MedStar Washington cho biết các giọt bắn khi người bệnh ho không di chuyển xa, vì vậy bệnh chỉ lây nhiễm cho những người tiếp xúc trực tiếp ở khoảng cách gần.
Dịch hạch chưa bao giờ được loại trừ hoàn toàn, nhưng các biện pháp phòng ngừa và điều trị đã được cải thiện đáng kể. Nếu được điều trị sớm bằng thuốc kháng sinh, bệnh có thể được chữa khỏi.
