Công nghệ đang thay đổi công việc trong hầm lò, phương thức quản trị doanh nghiệp và hoạt động của bộ máy chính quyền Quảng Ninh. Để những khoản đầu tư phát huy hiệu quả, thành phố chú trọng xây dựng đội ngũ có chuyên môn, kỹ năng số và khả năng đổi mới. Từ đào tạo người thợ mỏ đến thu hút chuyên gia, hỗ trợ cán bộ chuyên trách, phát triển nhân lực đang tạo nền tảng để hiện thực hóa Nghị quyết 57.
Thành phố Quảng Ninh phát triển với diện mạo đô thị đồng bộ hiện đại
Tháng 5/2026, Công ty Than Hòn Gai - TKV đưa lò chợ cơ giới hóa hạng nhẹ vỉa 5 Thành Công vào hoạt động. Đây là lò chợ cơ giới hóa đầu tiên của đơn vị, có công suất thiết kế 300.000-350.000 tấn than/năm. Sau 3 tháng vận hành, công nghệ mới cho thấy hiệu quả: Giảm hơn 30% lao động so với phương thức trước đây, năng suất khai thác tăng hơn 80%; sản lượng đạt khoảng 40.000 tấn than/tháng.
Phía sau kết quả ấy là sự thay đổi trong yêu cầu đối với người lao động. Khi công việc thủ công giảm xuống, kỹ năng vận hành, điều khiển, giám sát và xử lý tình huống trở nên quan trọng hơn. Người thợ cần hiểu thiết bị mình sử dụng, nắm quy trình và phối hợp với các vị trí liên quan để tổ chức sản xuất an toàn, hiệu quả.
Giám đốc Công ty Than Hòn Gai - TKV phát lệnh vận hành, hoạt động Lò chợ cơ giới hóa hạng nhẹ BM 5-1 Vỉa 5 Thành Công.
Theo ông Lê Trung Toán, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty Than Hòn Gai, cùng với đổi mới công nghệ, doanh nghiệp xác định con người là nền tảng để làm chủ thiết bị và tổ chức sản xuất theo phương thức mới. Đầu tư cho con người vì thế là chiến lược lâu dài, cần được thực hiện song hành với đầu tư máy móc. Người thợ mỏ hôm nay cần biết làm việc với thiết bị thông minh, hệ thống điều khiển và dữ liệu. Cán bộ kỹ thuật cần đọc thông tin, phát hiện bất thường, tìm giải pháp tối ưu. Kiến thức nghề nghiệp tích lũy từ thực tế tiếp tục có giá trị, đồng thời cần được bổ sung bằng khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ mới.
Lò chợ cơ giới hóa góp phần hiện đại hóa sản xuất, nâng cao năng suất lao động, giảm sức người, cải thiện điều kiện làm việc theo chiến lược “3 hóa” của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Cơ giới hóa - tự động hóa - tin học hóa).
Lò chợ cơ giới hóa góp phần nâng năng suất, giảm sức người, cải thiện điều kiện làm việc theo chiến lược cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Quá trình hiện đại hóa vì vậy cũng đặt ra nhiệm vụ chuẩn bị đội ngũ phù hợp với từng bước thay đổi của sản xuất.
Tại Công ty CP Than Mông Dương - Vinacomin, chuyển đổi diễn ra đồng thời trong sản xuất và quản trị. Từ năm 2022, Công ty xây dựng phương án chuyển đổi số giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030; vận hành hệ thống tự động hóa tại 2 trạm quạt gió chính, lắp đặt hệ thống liên động điều khiển tập trung các dây chuyền vận tải.
Trong quản trị, đơn vị triển khai kho dữ liệu tập trung, hệ thống báo cáo thông minh BI kết nối với TKV; hoàn thiện quản lý văn bản điện tử và từng bước xây dựng văn phòng không giấy tờ. Những thay đổi này đòi hỏi đội ngũ hiểu quy trình sản xuất, biết sử dụng thông tin và kết nối công nghệ với công việc của mình.
Hệ thống băng tải vận chuyển than Núi Béo - Hà Tu - Trung tâm Chế biến và kho than tập trung vùng Hòn Gai - Làng Khánh được điều khiển tập trung, giám sát trực tuyến
Cùng với đào tạo kỹ năng mới, ngành Than tạo môi trường để người lao động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ. Với 28 đầu mối cơ sở Đoàn, 620 chi đoàn và hơn 10.000 đoàn viên, thanh niên, Đoàn Than Quảng Ninh đang phát huy lực lượng trẻ trong phong trào sáng tạo, hướng vào những vấn đề từ thực tiễn sản xuất.
Thông qua phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo”, các diễn đàn, câu lạc bộ khoa học kỹ thuật, tập huấn Gen AI và hội thi sáng tạo, đoàn viên được khuyến khích tìm giải pháp cải tiến công việc. Trong 2 năm qua, tuổi trẻ ngành Than thực hiện 62 đề tài, 950 sáng kiến, làm lợi khoảng 20 tỷ đồng; nội dung ngày càng tập trung vào tự động hóa, số hóa dữ liệu và ứng dụng AI.
Sáng kiến từ nơi làm việc giúp người lao động rèn khả năng nhận diện vấn đề, thử nghiệm và đánh giá hiệu quả. Đây cũng là cách kết nối kinh nghiệm nghề với kiến thức mới, để người thợ tham gia sâu hơn vào quá trình cải tiến. Môi trường sáng tạo tạo thêm động lực học tập và phát huy năng lực của đội ngũ trẻ.
Tác giả trình bày đề tài tại Hội thi Tuổi trẻ sáng tạo năm 2026 - Đoàn Than Quảng Ninh.
Giai đoạn 2026-2030, TKV tiếp tục xác định rõ việc phát triển nhân lực số gắn với chuẩn hóa dữ liệu, kho dữ liệu lớn, ứng dụng BI, AI, các hệ thống quản trị, điều hành sản xuất, mô hình mỏ và nhà máy thông minh. Đội ngũ có khả năng học hỏi, thích ứng sẽ là điều kiện để những định hướng ấy đi vào vận hành.
Chuyên viên Trung tâm phục vụ hành chính công xã Quảng Hà giải quyết TTHC trên hệ thống máy tính.
Thực tiễn ngành Than cho thấy nhân lực số cần kiến thức chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ vào từng lĩnh vực. Với Quảng Ninh, nhu cầu ấy ngày càng lớn trong công nghệ thông tin, AI, dữ liệu lớn, an toàn thông tin, tự động hóa. Phát triển đội ngũ phù hợp là yêu cầu để đáp ứng phương thức quản trị và mô hình tăng trưởng mới.
Ngày 17/7/2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND về chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị giai đoạn 2025-2030. Chính sách tạo cơ chế bổ sung người có trình độ, đồng thời hỗ trợ, nâng cao năng lực đội ngũ đang công tác.
Các lĩnh vực được quan tâm gồm: Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, khoa học kỹ thuật, công nghệ môi trường, kỹ thuật đo lường, vật liệu và vật lý hạt nhân. Việc xác định lĩnh vực thu hút giúp gắn chính sách với nhu cầu chuyên môn, tạo cơ sở lựa chọn nhân lực cho những vị trí cần kiến thức chuyên sâu.
Công nhân vận hành dây chuyền sản xuất tự động tại Công ty TNHH Kỹ thuật điện tử Tonly Việt Nam (KCN Đông Mai).
Theo Nghị quyết, người có trình độ tiến sĩ thuộc diện thu hút được hỗ trợ một lần 1 tỷ đồng; người có bằng thạc sĩ hoặc sinh viên tốt nghiệp xuất sắc được hỗ trợ 700 triệu đồng. Các nhóm tốt nghiệp đại học chính quy thuộc diện thu hút có mức hỗ trợ từ 200-500 triệu đồng, tùy trường hợp và điều kiện quy định.
Người được thu hút còn được hỗ trợ tiền thuê nhà từ 4-5 triệu đồng/người/tháng tùy địa bàn công tác. Cùng với hỗ trợ vật chất là cơ hội được xem xét quy hoạch, bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, quản lý khi đủ điều kiện, tiêu chuẩn; ưu tiên cử đi đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
UBND thành phố Quảng Ninh và Trường Đại học FPT ký thoả thuận hợp tác về việc đưa sinh viên thực tập tại các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh (ngày 6/1/2026).
Sau hơn một năm triển khai, chính sách đã bước đầu tạo chuyển biến trong bổ sung nhân lực cho các lĩnh vực mới. Đến tháng 7/2026, có 4 trường hợp được hưởng chính sách thu hút; 62 trường hợp thuộc 37 cơ quan, đơn vị, địa phương hưởng chính sách hỗ trợ cán bộ chuyên trách chuyển đổi số. Riêng năm 2025, Quảng Ninh tuyển dụng bổ sung 18 công chức có trình độ công nghệ thông tin, tăng cường nhân lực phục vụ chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.
Nếu chính sách thu hút tạo “nguồn bổ sung” thì chính sách hỗ trợ ctác động trực tiếp đến lực lượng đang đảm nhiệm công việc hằng ngày. Ngoài mức hỗ trợ theo quy định của Trung ương, cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách chuyển đổi số tại Văn phòng Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh và Sở Khoa học và Công nghệ được hỗ trợ thêm 3 triệu đồng/người/tháng.
Tại các cơ quan Đảng, MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh, mức hỗ trợ là 2 triệu đồng/người/tháng; cấp xã là 1 triệu đồng/người/tháng. Các mức hỗ trợ gắn với vị trí công tác, tạo thêm điều kiện để đội ngũ chuyên trách thực hiện nhiệm vụ được giao.
Người hưởng hỗ trợ phải được cấp có thẩm quyền phân công thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số và hằng tháng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Điều kiện này gắn chế độ với trách nhiệm, kết quả công việc, giúp việc hỗ trợ hướng vào lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị.
Thực tế triển khai cho thấy việc bố trí nhân lực chuyển đổi số đang được các địa phương quan tâm. Đến tháng 7/2026, 100% địa phương hoàn thành bố trí nhân lực thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số. Trong đó, 44/54 địa phương bố trí công chức có chuyên môn công nghệ thông tin đảm nhiệm vị trí chuyên trách thuộc khối Đảng, đoàn thể và chính quyền; 10 địa phương bố trí công chức có kinh nghiệm phù hợp.
Việc có đầu mối chuyên trách tạo điều kiện duy trì hoạt động của hệ thống, hỗ trợ cán bộ sử dụng nền tảng số và triển khai nhiệm vụ tại cơ sở. Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ cần tiếp tục được nâng lên qua đào tạo, thực hành và đánh giá khả năng giải quyết công việc trong mô hình chính quyền địa phương mới.
Sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin – Trường Đại học Hạ Long tham gia hỗ trợ UBND xã Hoành Mô trong công tác rà soát, chuẩn hóa và nhập liệu cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Cùng với thu hút, Quảng Ninh chú trọng nâng trình độ đội ngũ hiện có thông qua đào tạo sau đại học. Nghị quyết quy định công chức, viên chức được cử đi đào tạo ngành, chuyên ngành thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin có thể được hỗ trợ 400 triệu đồng/người đối với trình độ tiến sĩ, 200 triệu đồng/người đối với trình độ thạc sĩ.
Công chức, viên chức là nữ hoặc người dân tộc thiểu số được hưởng mức hỗ trợ bằng 1,5 lần định mức quy định. Chính sách mở thêm điều kiện tiếp cận đào tạo chuyên sâu, đồng thời gắn việc nâng trình độ với nhu cầu nhân lực trong cơ quan, đơn vị, tạo nguồn bổ sung từ chính đội ngũ đang công tác.
Người được hỗ trợ phải cam kết tiếp tục công tác tại vị trí phù hợp trình độ chuyên môn được đào tạo; hoàn thành chương trình, được cấp bằng đúng thời hạn và thực hiện đầy đủ trách nhiệm đã cam kết. Những yêu cầu này giúp kết nối đào tạo với sử dụng, để kiến thức được đưa trở lại phục vụ công việc.
Thanh niên xã Ba Chẽ hường dẫn người dân trên địa bàn sử dụng ứng dụng VNeID.
Không chỉ dừng ở việc bổ sung nhân lực chuyên sâu, thành phố còn triển khai rộng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số. Theo thống kê, 98% cán bộ, công chức, viên chức có kỹ năng số; trên 71% người lao động trong doanh nghiệp có kỹ năng số. Đây là nền tảng để tiếp tục phát triển năng lực theo từng vị trí, lĩnh vực.
Năm 2025, Quảng Ninh tổ chức 257 lớp đào tạo, bồi dưỡng với trên 24.565 lượt học viên; 100% cán bộ, công chức, viên chức được cập nhật kiến thức, kỹ năng số phục vụ công việc. Năm 2026, kế hoạch đào tạo gồm 122 lớp với hơn 10.700 học viên, trong đó có nội dung chuyên sâu về quản trị hệ thống thông tin, an toàn dữ liệu, chuyển đổi số trong giáo dục và ứng dụng AI.
Đáng chú ý, nội dung đào tạo chú trọng hơn đến thực hành. Khóa “Trí tuệ nhân tạo: Từ dữ liệu đến quyết định” do Văn phòng Tỉnh ủy phối hợp tổ chức tháng 7/2026 kết nối tới 55 điểm cầu, với hơn 1.500 học viên. Chương trình gắn kiến thức công nghệ với những yêu cầu xử lý công việc của đội ngũ cán bộ.
Nội dung tập trung vào khung pháp lý, quản trị rủi ro, đạo đức sử dụng AI; thực hành ChatGPT, Gemini, Microsoft Copilot để tổng hợp thông tin, xây dựng báo cáo, thiết kế bài trình chiếu và hỗ trợ công việc. Việc tiếp cận công cụ đi cùng hiểu biết về cách sử dụng giúp người học lựa chọn ứng dụng phù hợp nhiệm vụ.
Hiệu quả đào tạo cần được thể hiện sau mỗi khóa học, khi cán bộ vận dụng kiến thức vào công việc, người lao động sử dụng thiết bị và dữ liệu để cải tiến sản xuất. Theo dõi khả năng ứng dụng sẽ giúp cơ quan, doanh nghiệp nhận diện nội dung cần bồi dưỡng thêm và bố trí nhân lực phù hợp.
Một góc đô thị thành phố Quảng Ninh.
Kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này đang được triển khai đồng thời ở cả ba khâu: Thu hút - sử dụng - phát triển. Đó cũng là nền tảng để Quảng Ninh tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực chuyên môn sâu, năng lực số, khả năng khai thác dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình quản trị hiện đại trong giai đoạn mới.
Thực hiện: Minh Hà - Mạnh Trường - Thu Nguyệt - Thanh Tùng
Trình bày: Tất Đạt
