Trung tâm Văn hoá nổi Cửa Vạn nằm ở vụng đảo Hang Trai trên Vịnh Hạ Long được đầu tư xây dựng năm 2003 với trị giá trên 410.000 USD. Với tổng diện tích mặt sàn nổi là 420m2, Trung tâm Văn hoá nổi Cửa Vạn là nơi lưu trữ và trưng bày khoảng 150 hiện vật gốc trong tổng số 1.500 tài liệu và hiện vật. Trong đó có nhiều hiện vật cách đây trên 3.000 năm. Điểm nổi bật nhất ở Trung tâm chính là bộ sưu tập các hiện vật là các ngư cụ đánh bắt truyền thống, các tư liệu về đời sống văn hoá tinh thần của ngư dân Hạ Long. Qua đó đã tái hiện được một bức tranh toàn cảnh, góc nhìn sinh động về cuộc sống của ngư dân trên Vịnh Hạ Long. Vì thế, Trung tâm Văn hoá nổi Cửa Vạn đã nhận được sự đánh giá cao của cộng đồng quốc tế, được Hiệp hội Du lịch Đông Nam Á trao bằng công nhận nỗ lực bảo tồn tốt nhất khu vực Đông Nam Á năm 2009.
Ngày 26/7/2017, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long tiến hành di chuyển nhà nổi Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn từ vụng Tùng Sâu ra khu vực trung tâm làng chài Cửa Vạn cũ, cách vị trí cũ khoảng 800m. Việc di chuyển Trung tâm đến vị trí mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tham quan và trải nghiệm các dịch vụ tại tuyến 3 trên vịnh Hạ Long (gồm Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn, hang Tiên Ông, hồ Ba Hầm).
