Với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”, Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 tại Quảng Ninh được triển khai với nhiều hoạt động thiết thực, hướng đến xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và tạo điều kiện để trẻ em phát triển toàn diện.
Lan tỏa sân chơi an toàn, ý nghĩa
Việc Quảng Ninh được lựa chọn là địa phương đăng cai Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em cấp quốc gia năm 2026 là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của tỉnh trong công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Nhiều năm qua, Quảng Ninh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho trẻ em bằng những chính sách thiết thực, những chương trình hành động cụ thể và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Sau gần 1 tháng triển khai Tháng hành động vì trẻ em, trên địa bàn tỉnh đã diễn ra hàng trăm hoạt động thiết thực hướng về trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ cấp tỉnh đến cơ sở, các chương trình thăm hỏi, tặng quà, trao học bổng, hỗ trợ sinh kế cho gia đình trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được tổ chức rộng khắp. Nhiều địa phương, đơn vị đã chủ động huy động nguồn lực xã hội hóa để chăm lo cho trẻ em, góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm của cộng đồng đối với thế hệ tương lai.
Không chỉ dừng lại ở những hoạt động hỗ trợ vật chất, điểm nhấn của Tháng hành động năm nay là việc tăng cường trang bị kiến thức, kỹ năng để trẻ em có thể tự bảo vệ mình trước những nguy cơ trong cuộc sống và trên môi trường mạng. Các diễn đàn trẻ em, lớp học kỹ năng sống, chương trình tuyên truyền về phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, xâm hại trẻ em, bạo lực học đường và an toàn trên không gian mạng được tổ chức với hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Tại nhiều địa phương các lớp dạy bơi miễn phí, kỹ năng phòng chống đuối nước... đã thu hút đông đảo trẻ em tham gia. Những bài học về kỹ năng xử lý tình huống nguy hiểm, kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn, kỹ năng nhận diện và phòng tránh hành vi xâm hại được lồng ghép thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế, giúp trẻ em dễ tiếp cận và ghi nhớ.
Là địa bàn trung tâm và đông dân cư, ngay từ đầu hè phường Hạ Long đã xây dựng kế hoạch triển khai Tháng hành động vì trẻ em và hoạt động hè với yêu cầu tổ chức thiết thực, phù hợp điều kiện địa bàn và nhu cầu của trẻ em. Đoàn Thanh niên phường được giao vai trò nòng cốt trong tổ chức hoạt động, phối hợp với các trường học thực hiện bàn giao, tiếp nhận học sinh về sinh hoạt tại địa phương; đồng thời huy động sự tham gia của các khu phố, tổ dân cư, lực lượng công an, y tế và các đoàn thể trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Các nhà văn hóa khu phố được sử dụng hiệu quả làm địa điểm sinh hoạt cộng đồng.
Bí thư Đoàn phường Hạ Long Lê Quốc Khánh cho biết: "Để các hoạt động hè thực sự thu hút và phát huy hiệu quả, chúng tôi đã phối hợp với nhà trường, khu phố và các lực lượng trên địa bàn xây dựng nhiều nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng thiếu nhi. Qua đó không chỉ tạo sân chơi lành mạnh cho trẻ em, mà còn nâng cao nhận thức về kỹ năng tự bảo vệ bản thân, nhất là phòng chống đuối nước và tai nạn thương tích trong mùa hè. Ngoài ra chúng tôi đặc biệt nâng cao nhận thức về không gian mạng cho trẻ trong kỷ nguyên số”.
Với đặc thù địa bàn có nhiều sông, suối, ao hồ và khu vực đồi núi, công tác bảo đảm an toàn cho trẻ em trong dịp hè luôn được xã Đầm Hà đặt lên hàng đầu. Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục kỹ năng phòng tránh đuối nước vì thế được lồng ghép thường xuyên trong các chương trình sinh hoạt hè tại cơ sở.
Thực hiện kế hoạch tổ chức các hoạt động hè năm 2026, Đoàn Thanh niên xã đã phối hợp tổ chức chương trình sinh hoạt hè dành cho thanh, thiếu nhi tại thôn Bình Nguyên với nhiều nội dung phong phú, thiết thực và ý nghĩa.
Trong khuôn khổ chương trình, trẻ em được tham gia các hoạt động vui chơi, giao lưu tập thể, rèn luyện kỹ năng sống, tạo sân chơi lành mạnh và bổ ích trong dịp hè. Bên cạnh đó, trẻ em còn được tuyên truyền, trang bị kiến thức về phòng, chống đuối nước và tai nạn thương tích - những kỹ năng cần thiết nhằm bảo vệ bản thân trong mùa hè.
Các đoàn viên, thanh niên đã trực tiếp hướng dẫn trẻ em nhận biết những khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, như ao, hồ, sông, suối; đồng thời phổ biến các kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng tự bảo vệ khi tham gia các hoạt động vui chơi gần nguồn nước... Thông qua hình thức tuyên truyền trực quan, dễ hiểu, chương trình giúp trẻ em nâng cao nhận thức và ý thức chủ động phòng tránh tai nạn đuối nước.
Em Chíu Nhì Múi tham gia chương trình sinh hoạt hè tại thôn Bình Nguyên, xã Đầm Hà chia sẻ: “Tham gia sinh hoạt hè em được chơi nhiều trò chơi tập thể rất vui và còn được các anh chị đoàn viên hướng dẫn cách phòng tránh đuối nước. Em biết không nên tự ý ra sông, suối, ao hồ để tắm, hoặc chơi một mình và cần báo cho người lớn khi gặp tình huống nguy hiểm. Em mong sẽ có thêm nhiều hoạt động như vậy trong dịp hè để chúng em vừa được vui chơi, vừa học thêm nhiều kỹ năng bổ ích”.
Bên cạnh các hoạt động sinh hoạt hè tại cơ sở tập trung vào tuyên truyền, giáo dục kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, thanh, thiếu nhi trên địa bàn tỉnh còn có thêm một địa chỉ vui chơi, học tập và rèn luyện bổ ích trong suốt kỳ nghỉ hè, đó là Cung Văn hóa thanh thiếu nhi Quảng Ninh. Nơi đây đang trở thành điểm đến quen thuộc, mang đến môi trường vừa học vừa chơi an toàn, lành mạnh, giúp trẻ em phát triển năng khiếu, rèn luyện thể chất và nâng cao kỹ năng sống.
Trong dịp hè, Cung Văn hóa thanh thiếu nhi Quảng Ninh tổ chức nhiều hoạt động đa dạng, phù hợp với các lứa tuổi, như lớp năng khiếu nghệ thuật, thể thao, ngoại ngữ, tin học, kỹ năng sống, các chương trình trải nghiệm và sân chơi tập thể. Thông qua các hoạt động này, trẻ em không chỉ được thư giãn sau 1 năm học, mà còn có cơ hội khám phá sở thích, phát huy khả năng sáng tạo, rèn luyện sự tự tin và tinh thần đoàn kết.
Không gian tại Cung Văn hóa thanh thiếu nhi Quảng Ninh được tổ chức theo hướng tạo lập môi trường sinh hoạt tích cực cho trẻ em, với nhiều nội dung giáo dục kỹ năng thực hành xã hội được lồng ghép như kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng tránh tai nạn thương tích, ứng phó với những tình huống trong cuộc sống. Qua đó, mỗi ngày đến đây không chỉ là một ngày vui chơi, mà còn là hành trình để trẻ em học hỏi thêm nhiều kiến thức, kỹ năng cần thiết.
Từ những sân chơi tại cộng đồng, đến các thiết chế văn hóa dành cho thanh, thiếu nhi, các hoạt động hè trên địa bàn tỉnh đang ngày càng được tổ chức phong phú, thiết thực, đáp ứng nhu cầu vui chơi, rèn luyện của trẻ em. Đây cũng là cách để các cấp, ngành và toàn xã hội cùng chung tay xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh, giúp thiếu nhi có một mùa hè bổ ích, ý nghĩa và trọn vẹn.
Đồng hành cùng trẻ em trong kỷ nguyên số
Từ việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, tổ chức các sân chơi bổ ích trong dịp hè, đến trang bị kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đang thể hiện quyết tâm chung tay bảo vệ, chăm sóc và đồng hành cùng trẻ em trước những yêu cầu mới của thời đại số.
Nếu như những hoạt động hè sôi nổi, bổ ích đang góp phần tạo dựng môi trường an toàn để trẻ em được vui chơi, học tập và phát triển toàn diện, thì trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác bảo vệ trẻ em cũng đứng trước những yêu cầu mới, đòi hỏi sự quan tâm sâu sắc hơn đối với an toàn trên không gian mạng và sức khỏe tâm thần của trẻ.
Chưa bao giờ trẻ em có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, kết nối và phát triển bản thân như hiện nay. Chỉ với một thiết bị thông minh có kết nối internet, trẻ có thể học tập, giải trí, giao lưu và khám phá thế giới một cách nhanh chóng, thuận tiện. Công nghệ số đang mở ra những không gian phát triển mới, góp phần hình thành thế hệ công dân số năng động, sáng tạo và hội nhập.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, môi trường số cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Trẻ em ngày càng đối mặt với nguy cơ bị xâm hại, lừa đảo, bắt nạt trên mạng, tiếp cận thông tin độc hại, hoặc bị xâm phạm quyền riêng tư thông qua việc thu thập, khai thác dữ liệu cá nhân. Đáng lo ngại hơn, nhiều rủi ro trên không gian mạng diễn ra âm thầm, khó nhận biết, trong khi khả năng tự bảo vệ của trẻ còn hạn chế và sự giám sát của người lớn chưa phải lúc nào cũng theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.
Không chỉ vậy, sự thay đổi nhanh chóng của đời sống hiện đại, áp lực học tập, những tác động từ môi trường mạng xã hội, cùng các mối quan hệ xã hội ngày càng phức tạp cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm thần của trẻ em. Những biểu hiện như căng thẳng, lo âu, thu mình, mất kết nối với gia đình và cộng đồng đang trở thành vấn đề được nhiều chuyên gia cảnh báo. Điều đó cho thấy, bảo vệ trẻ em hôm nay không chỉ là bảo vệ trẻ khỏi những nguy cơ về thể chất, mà còn phải bảo đảm an toàn trên môi trường mạng và chăm sóc tốt sức khỏe tinh thần để trẻ phát triển toàn diện.
Trước yêu cầu thực tiễn đó, các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em, trong đó đặc biệt chú trọng công tác bảo vệ trẻ trên không gian mạng và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em.
Ông Lê Minh Sơn, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: "Trong thời đại số, trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm với internet, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến và các nền tảng công nghệ số. Điều này mang lại nhiều cơ hội tiếp cận tri thức. Nhưng cùng với đó, sức khỏe tâm thần của trẻ em cũng đang là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Áp lực học tập, tác động từ môi trường xã hội và những thay đổi nhanh chóng của cuộc sống hiện đại đang ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của trẻ. Việc chú trọng chăm sóc sức khỏe tâm thần sẽ giúp trẻ em phát triển toàn diện, vững vàng hơn về tinh thần, nâng cao khả năng thích ứng và tự bảo vệ bản thân. Việc tập trung vào 2 lĩnh vực này không chỉ thể hiện sự quan tâm kịp thời của cả nước nói chung, của Quảng Ninh nói riêng trước những vấn đề đặt ra trong bối cảnh xã hội hiện đại, mà còn đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay, góp phần tạo dựng môi trường an toàn, lành mạnh để trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần và kỹ năng số.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều trường học, cơ sở giáo dục, tổ chức đoàn thể đã tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về sử dụng internet an toàn, nhận diện thông tin xấu độc, phòng tránh lừa đảo trực tuyến và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Qua đó, giúp trẻ em hình thành kỹ năng số cần thiết, nâng cao khả năng tự bảo vệ trước những nguy cơ tiềm ẩn trên không gian mạng.
Tại trường TH&THCS Phương Đông (phường Yên Tử), công tác trang bị kỹ năng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng được đặc biệt quan tâm. Trước khi nghỉ hè, nhà trường đã phối hợp với Đoàn Thanh niên và Công an phường tổ chức chương trình tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn tính mạng cho học sinh.
Không chỉ cung cấp những nguyên tắc cơ bản khi sử dụng mạng xã hội, chương trình còn giúp các em nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn trên môi trường số như bị người lạ kết bạn, lôi kéo tham gia các hội nhóm độc hại, tiếp cận thông tin xấu độc, hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân. Nội dung tuyên truyền được xây dựng theo hướng trực quan, dễ hiểu, lấy các tình huống thực tế làm ví dụ minh họa để học sinh dễ ghi nhớ và vận dụng trong cuộc sống hằng ngày.
Các cán bộ tuyên truyền đã phân tích nhiều thủ đoạn mà các đối tượng xấu thường sử dụng trên không gian mạng như giả danh người quen để làm quen, gửi đường link hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc nhằm chiếm đoạt tài khoản, hình ảnh và dữ liệu cá nhân. Thông qua đó, học sinh được hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu bất thường, chủ động từ chối, báo cho người lớn hoặc giáo viên khi gặp các tình huống nguy hiểm trên mạng.
Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 8A, Trường TH&THCS Phương Đông, chia sẻ: “Qua buổi tuyên truyền, em hiểu rằng không phải lời mời kết bạn nào trên mạng cũng an toàn. Em đã biết cách bảo mật thông tin cá nhân, không bấm vào những đường link lạ và sẽ trao đổi với bố mẹ, thầy cô khi gặp những nội dung khiến em lo lắng hoặc nghi ngờ”.
Những hoạt động thiết thực trong Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 không chỉ góp phần nâng cao nhận thức của gia đình và xã hội về công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em, mà còn thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh để mọi trẻ em đều được phát triển toàn diện. Bởi hơn ai hết, trẻ em không chỉ là tương lai của mỗi gia đình, mà còn là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của địa phương và đất nước.
Những kết quả bước đầu từ Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Quảng Ninh đối với công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Trong hành trình xây dựng một xã hội phát triển, văn minh và nhân văn, việc bảo đảm cho trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng để thích ứng với cuộc sống và kỷ nguyên số không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là nền tảng quan trọng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh và đất nước trong tương lai.
Thực tiễn triển khai Tháng hành động vì trẻ em trên địa bàn tỉnh cho thấy, khi có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương, nhà trường, gia đình và cộng đồng, trẻ em sẽ có thêm nhiều cơ hội được học tập, vui chơi, phát triển năng khiếu và được bảo vệ tốt hơn trước những nguy cơ trong cuộc sống. Những lớp học bơi miễn phí, các chương trình sinh hoạt hè, diễn đàn trẻ em, hoạt động trang bị kỹ năng sống hay các buổi tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng không chỉ mang ý nghĩa nhất thời, mà còn góp phần hình thành cho trẻ những kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân, tự tin bước vào tương lai.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống xã hội, yêu cầu bảo vệ trẻ em ngày càng trở nên toàn diện hơn, không chỉ bảo vệ các em trước những nguy cơ về tai nạn thương tích, bạo lực hay xâm hại, mà còn phải xây dựng “lá chắn” vững chắc trên môi trường mạng và chăm sóc tốt sức khỏe tinh thần cho trẻ.
