Tại Quảng Ninh, cùng với đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, ngành Y tế đang giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng hệ thống chăm sóc, can thiệp và trợ giúp toàn diện, góp phần bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần cho phụ nữ, trẻ em gái.
Quá trình phát triển kinh tế - xã hội mang lại nhiều cơ hội nâng cao chất lượng cuộc sống, song cũng đặt ra không ít thách thức trong bảo đảm quyền và sự an toàn cho phụ nữ và trẻ em. Từ chăm sóc sức khỏe sinh sản, bảo vệ an toàn thân thể đến nguy cơ bạo lực, xâm hại, tất cả đều đòi hỏi một hệ thống hỗ trợ kịp thời, hiệu quả và chuyên nghiệp.
Một dấu mốc quan trọng được ghi nhận từ tháng 11/2025 khi Trung tâm Trợ giúp xã hội tỉnh thuộc Sở Y tế Quảng Ninh được kiện toàn trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị: Trung tâm Bảo trợ xã hội, Cơ sở Bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và Trung tâm Công tác xã hội. Mô hình tổ chức mới đã tạo đầu mối thống nhất về nhân lực, chuyên môn và chức năng, qua đó cung cấp dịch vụ trợ giúp xã hội gắn với chăm sóc sức khỏe một cách đồng bộ, liên thông.
Với cách tiếp cận lấy người bị bạo lực làm trung tâm, mỗi trường hợp phụ nữ, trẻ em gái có nguy cơ hoặc đã bị bạo lực đều được tiếp nhận theo quy trình khép kín: Sàng lọc ban đầu, đánh giá mức độ nguy cơ, chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý và kết nối các dịch vụ xã hội dài hạn. Nạn nhân được đồng hành trong suốt quá trình phục hồi, từ điều trị tổn thương thể chất đến ổn định tâm lý và tái hòa nhập cộng đồng.
Bên cạnh công tác can thiệp, phòng ngừa bạo lực ngay từ sớm được ngành Y tế đặc biệt chú trọng thông qua giáo dục sức khỏe sinh sản và nâng cao kỹ năng sống cho thanh thiếu niên. Theo tổng hợp của Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế), mỗi năm ở Việt Nam ước tính có khoảng 300.000-400.000 ca phá thai được ghi nhận, trong đó nhóm vị thành niên và thanh niên chiếm khoảng 20%, đáng chú ý 60-70% là học sinh, sinh viên. Những con số này cho thấy khoảng trống trong trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ bản thân cho giới trẻ.
Tại Quảng Ninh, các cơ sở y tế vẫn tiếp nhận không ít trường hợp học sinh mang thai ngoài ý muốn hoặc gặp rối loạn tâm, sinh lý ở tuổi dậy thì. Trước thực trạng đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với ngành Giáo dục triển khai điều tra hành vi sức khỏe học sinh tại 26 trường THCS và THPT trong năm 2025. Kết quả cho thấy tỷ lệ học sinh ăn uống thiếu cân đối, ít vận động, sử dụng điện thoại và mạng xã hội quá nhiều ở mức cao; trong khi hiểu biết về sức khỏe sinh sản, tâm lý dậy thì và kỹ năng sống còn hạn chế.
Trên cơ sở đó, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh đã tăng cường phối hợp triển khai các hoạt động truyền thông, tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên. Nội dung truyền thông không chỉ dừng ở cung cấp kiến thức về sự phát triển cơ thể, vệ sinh cá nhân, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, bệnh lây truyền qua đường tình dục, mà còn chú trọng hướng dẫn kỹ năng ứng xử, xây dựng mối quan hệ tôn trọng, an toàn, góp phần phòng ngừa nguy cơ bạo lực từ sớm.
Đáng chú ý, nhiều cơ sở y tế đã lồng ghép tư vấn tâm lý, khám sàng lọc sức khỏe sinh sản trong các đợt khám định kỳ tại trường học, tạo điều kiện để học sinh, đặc biệt là trẻ em gái, được tiếp cận dịch vụ y tế thân thiện, bảo mật và phù hợp lứa tuổi. Việc chủ động đưa dịch vụ đến gần người dân giúp giảm tâm lý e ngại, đồng thời phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường về sức khỏe thể chất và tinh thần.
Có thể thấy, phòng ngừa bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái không chỉ là câu chuyện của xử lý hậu quả, mà còn là hành trình nâng cao nhận thức, xây dựng môi trường sống an toàn, tôn trọng và bình đẳng. Khi mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng chung tay với ngành Y tế, công tác chăm sóc sức khỏe và bảo vệ phụ nữ, trẻ em gái sẽ ngày càng hiệu quả, bền vững.
