Liên tiếp các vụ việc sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, sử dụng hóa chất cấm bị phát hiện trên địa bàn tỉnh thời gian gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Thực tế này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng, đồng thời nâng cao ý thức của người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Hưởng ứng Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 với thông điệp “Vì sức khỏe giống nòi và hạnh phúc của mỗi gia đình, hãy nói không với chất cấm trong chế biến và bảo quản thực phẩm”, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường kiểm tra, xử lý, qua đó phát hiện nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng.
Điển hình, qua công tác trinh sát, ngày 19/3/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an tỉnh) đã kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất của Công ty TNHH MTV Tuấn Hằng (phường Quang Hanh) phát hiện hành vi sử dụng axit acetic pha loãng với nước máy để sản xuất “Giấm nếp ủ men từ gạo”, thay cho phương pháp lên men truyền thống. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 1.794 chai giấm thành phẩm (loại 450ml), tương đương hơn 800 lít, cùng nhiều can hóa chất và thiết bị phục vụ sản xuất.
Mở rộng điều tra cho thấy, hành vi này đã được thực hiện trong thời gian dài nhằm thu lợi bất chính. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, khởi tố vụ án sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm, khởi tố bị can đối với Phạm Thanh Tuấn (SN 1985) và Vũ Thị Dung (SN 1963, mẹ đẻ của Phạm Thanh Tuấn).
Không chỉ dừng lại ở sản phẩm giả, tình trạng sử dụng hóa chất cấm trong sản xuất thực phẩm tươi sống cũng diễn biến phức tạp. Trong khoảng thời gian từ 19h đến 21h ngày 8/4/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế liên tiếp phát hiện, bắt quả tang 2 cơ sở tại phường Quảng Yên sử dụng hóa chất cấm 6-benzylaminopurine (6-BAP) để sản xuất giá đỗ. Gần 1,5 tấn giá đỗ vi phạm bị thu giữ; kết quả giám định xác định toàn bộ số sản phẩm đều chứa chất cấm. Đáng chú ý, từ năm 2025 đến nay, các cơ sở này đã đưa ra thị trường khoảng 160 tấn giá đỗ. Hai chủ cơ sở là Ngô Thị Nhự (SN 1967) và Phạm Thị Quỳnh (SN 1973) đã bị khởi tố, bắt tạm giam về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" quy định tại Điều 317, Bộ Luật hình sự.
Tiếp đó, ngày 14/4/2026, tại phường Mạo Khê, lực lượng chức năng kiểm tra một xưởng sản xuất giá đỗ quy mô lớn, phát hiện mỗi ngày cung ứng khoảng 700kg sản phẩm ra thị trường, có dấu hiệu sử dụng hóa chất trong quá trình sản xuất. Qua kiểm tra, giám định, cơ quan chức năng xác định cơ sở này sử dụng 6-BAP - chất bị cấm trong sản xuất thực phẩm. Tại hiện trường, khoảng 4 tấn giá đỗ vi phạm đã bị thu giữ. Chủ cơ sở được xác định là Tạ Văn Xã (SN 1992, trú tại phường Móng Cái 1). Nhà xưởng có diện tích khoảng 100m², đi vào hoạt động từ năm 2024.
Các vụ việc liên tiếp bị phát hiện cho thấy vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm không còn mang tính nhỏ lẻ, mà đã có dấu hiệu kéo dài, với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nhiều sản phẩm được tiêu thụ qua kênh chợ dân sinh, gây khó khăn cho công tác kiểm soát và tiềm ẩn nguy cơ lan rộng trong cộng đồng.
Theo bác sĩ CKII Nguyễn Phú Nhuận (Chi cục trưởng Chi cục An toàn, vệ sinh thực phẩm tỉnh), axit acetic là chất được phép sử dụng trong thực phẩm, nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về nồng độ và quy trình. Việc pha chế thủ công, không kiểm soát có thể gây kích ứng niêm mạc, ảnh hưởng hệ tiêu hóa, thậm chí gây ngộ độc nếu vượt ngưỡng cho phép. Các gia đình nên sử dụng giấm lên men tự nhiên làm phụ gia thực phẩm.
Đối với 6-benzylaminopurine (6-BAP), đây là chất kích thích sinh trưởng được sử dụng trong nông nghiệp, nằm ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm, khi tồn dư trong sản phẩm có thể gây rối loạn nội tiết, chuyển hóa, ảnh hưởng gan, thận, hệ thần kinh và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính. Đáng lo ngại là các sản phẩm như giấm, giá đỗ chủ yếu tiêu thụ tại chợ dân sinh, khó kiểm soát nguồn gốc. Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, việc sử dụng thực phẩm chứa hóa chất cấm trong thời gian dài sẽ để lại hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng.
Trước thực trạng trên, lực lượng chức năng của tỉnh đang tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để hình thành điểm nóng về thực phẩm bẩn. Nhiều vụ án đã được khởi tố, các đối tượng vi phạm bị xử lý theo quy định của pháp luật, thể hiện quyết tâm lập lại trật tự trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Cùng với đó, để bảo đảm an toàn thực phẩm bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và toàn xã hội. Người sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật; người tiêu dùng nâng cao cảnh giác, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nói không với thực phẩm không bảo đảm chất lượng.
