Bỏ qua những tập tờ khai thủ công, dòng người và xe xếp hàng chờ đợi đối chiếu thông tin, các giấy tờ thủ tục tại Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái được thay thế bằng các mã QR tiện lợi, nhanh chóng bằng tiện ích công nghệ số. Đằng sau những mã QR đó là cả một nỗ lực mang tính đột phá của những người lính mang quân hàm xanh trong hành trình hiện đại hóa công tác quản lý biên phòng.
Chúng tôi đến Cửa khẩu Bắc Luân 2 vào những ngày quân dân, các dân tộc vùng biên cương Đông Bắc vui mừng, nô nức chào mừng Quảng Ninh trở thành thành phố. Lưu lượng người, phương tiện làm thủ tục tấp nập, điều dễ nhận thấy nhất là sự thông thoáng, trật tự. Chỉ cần một thao tác quét mã QR nhanh gọn, toàn bộ thông tin về tài xế, phương tiện, loại hàng hóa và đơn vị chủ quản đã lập tức hiển thị đồng bộ trên hệ thống quản lý của lực lượng biên phòng.
Thượng tá Lê Khánh Duy, cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu (BPCK) Quốc tế Móng Cái, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) TP Quảng Ninh, cho biết: “Từ thực tế làm việc trực tiếp tại địa bàn, nhận thấy các thủ tục kiểm tra thủ công tốn rất nhiều thời gian và công sức, đơn vị đã mạnh dạn nghiên cứu, đề xuất thử nghiệm phần mềm quản lý phương tiện và phần mềm quản lý người ra vào cửa khẩu. Mục tiêu lớn nhất là vừa làm sao giảm tải áp lực hành chính cho doanh nghiệp, người dân, vừa nâng cao năng lực giám sát tối đa cho đơn vị”.
Theo Thượng tá Lê Khánh Duy, nếu như trước đây lực lượng chức năng phải mất từ 3-5 phút để kiểm tra, đối chiếu một bộ hồ sơ giấy, thì nay với việc áp dụng công nghệ số, quy trình này rút ngắn xuống chỉ còn từ 1-2 giây. Con số này minh chứng cho hiệu quả vượt trội của chuyển đổi số trong công tác quản lý biên cương.
Hiệu quả thực tế của giải pháp số hóa này được phản ánh rõ nét nhất qua sự hài lòng của chính những người dân và cánh tài xế trực tiếp giao thương qua lại cửa khẩu mỗi ngày. Phấn khởi sau 1 hành trình dài, an toàn, tới cửa khẩu thủ tục giao nhận hàng nhanh chóng, anh Đỗ Văn Mẫn (tài xế xe tải đến từ TP Hải Phòng) bộc bạch: “Trước đây mỗi lần ra vào cửa khẩu phải khai thông tin bằng tờ khai giấy, vừa tốn thời gian lại dễ nhầm lẫn thông tin. Giờ đây làm thế này nhanh hơn rất nhiều, cánh tài xế đỡ vất vả hẳn”.
Không chỉ dừng lại ở việc quản lý phương tiện vận tải hàng hóa thuận tiện, phần mềm quản lý người ra vào cửa khẩu được Đồn BPCK Quốc tế Móng Cái triển khai cũng đang cho thấy hiệu quả thiết thực. Toàn bộ dữ liệu của những người làm việc thường xuyên tại khu vực cửa khẩu và cư dân biên giới đã được đơn vị tiến hành số hóa đồng bộ và cấp thẻ tích hợp mã QR riêng biệt. Chị Đoàn Minh Ngọc (phường Móng Cái 1) cho biết: “Trước đây lực lượng biên phòng phải kiểm tra, đối chiếu chứng từ rất phức tạp, mất thời gian của cả đôi bên. Bây giờ chỉ cần vài giây là xong, rất tiện lợi cho công việc đi lại hằng ngày của chúng tôi”.
Việc lưu trữ dữ liệu điện tử tập trung giúp lực lượng biên phòng siết chặt an ninh, phát hiện kịp thời các sai phạm nhưng vẫn bảo đảm tính văn minh, tôn trọng thời gian của nhân dân. Sau hơn 2 tháng triển khai thí điểm đầy quyết tâm, giải pháp đã mang lại kết quả tích cực. Đồn BPCK quốc tế Móng Cái đã cấp hơn 6.000 mã QR cho phương tiện ra, vào hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, đồng thời cấp thẻ mã QR cho hơn 600 người làm việc thường xuyên tại đây.
Việc ứng dụng công nghệ QR không đơn thuần là một cải tiến kỹ thuật, mà là bước đi vững chắc trong lộ trình xây dựng mô hình “cửa khẩu thông minh” theo chủ trương của Đảng và quân đội. Giải pháp này đã đem lại hiệu quả kép: Cải cách triệt để thủ tục hành chính, nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý; tạo đòn bẩy mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế cửa khẩu phát triển, giúp hàng hóa lưu thông nhanh chóng, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.