Ngày 28/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội tiến hành phiên thảo luận tại hội trường về việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
Tại phiên thảo luận sáng, các đại biểu đề xuất nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc bổ sung hạ tầng trọng yếu, hoàn thiện cơ chế triển khai và điều chỉnh một số mục tiêu, chỉ tiêu kinh tế - xã hội… Tham gia phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cho biết, qua đối chiếu với quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và hồ sơ phân tích nhu cầu phát triển, một số hạ tầng chiến lược đã được cập nhật trong danh mục điều chỉnh, việc cập nhật một số hạ tầng chiến lược là phù hợp, bao gồm đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị Hà Nội, TP Hồ Chí Minh kéo dài đến trung tâm các tỉnh lân cận.
Cụ thể, hai tuyến đường sắt được đề xuất bổ sung vào điều chỉnh quy hoạch, được Bộ Tài chính nghiên cứu tiếp thu giải trình là: Tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Việc xem xét đưa hai tuyến đường sắt này vào quy hoạch được cho là phù hợp, cấp thiết và có đủ cơ sở khoa học thực tiễn. Đại biểu cũng cho rằng việc Chính phủ cho phép nghiên cứu mở rộng mạnh đường sắt tốc độ cao ngoài trục Bắc Nam, ưu tiên các trục có nhu cầu lớn về du lịch, dịch vụ, thương mại, là cơ hội để thu hút đầu tư và phát triển kinh tế vùng.
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị xem xét việc đưa cảng Con Ong - Hòn Nét của tỉnh Quảng Ninh vào quy hoạch quốc gia. Đại biểu cho rằng cơ quan soạn thảo đã phân tích chưa thỏa đáng về việc này. Đại biểu lý giải, Cảng Con Ong - Hòn Nét có đầy đủ cơ sở pháp lý và luận chứng kỹ thuật để đáp ứng tiêu chí quy hoạch quốc gia. Về quy mô dự kiến hai cầu cảng tổng hợp và container rời, chiều cao 9m, chiều dài 950m. Tàu tổng hợp container trọng tải lên đến 100.000 tấn (hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện) và tàu hàng rời trọng tải lên đến 200.000 tấn (hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện); tàu lớn vào được có thể tự xoay trong cảng. Về năng lực thông quan hàng hóa đáp ứng nhu cầu từ 4,5 triệu tấn đến 6 triệu tấn. Mặt hàng chủ yếu là hàng tổng hợp và container, bổ sung năng lực tiếp nhận hàng tàu lớn, giảm tải cho cảng Cái Lân.
Ngoài ra, cảng sẽ gắn với các khu kinh tế cửa khẩu, sân bay Vân Đồn nối với cao tốc Hạ Long - Móng Cái, là cảng cửa ngõ xuất nhập khẩu biên giới Việt - Trung. Cảng này là điểm đến của hệ thống hàng hóa đi qua Quốc lộ 4B (Lạng Sơn - Quảng Ninh) sau khi được nâng cấp mở rộng, giúp tăng cường xuất khẩu sang Quảng Tây - Trung Quốc, cảng trung chuyển hàng hóa từ Trung Quốc sang ASEAN và qua biển Việt Nam, mở rộng logistics xuyên biên giới, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng an ninh.
Đại biểu nhấn mạnh, năng lực cảng biển hiện tại của Quảng Ninh (như Cái Lân, Vạn Gia, Mũi Chùa) còn hạn chế, chưa đồng bộ với các phương thức vận tải khác đã được đầu tư đồng bộ như đường không, đường bộ cao tốc, đường sắt. Việc bổ sung cảng Con Ong - Hòn Nét sẽ góp phần vào hệ thống cảng biển quốc gia, giải quyết các nhóm hàng hóa đặc thù (nhất là hàng rời), hình thành cụm cảng nước sâu, tạo mạng lưới liên kết, tăng sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Điều này cũng cải thiện kết nối logistics, thu hút đầu tư tư nhân, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân.
Trong phiên thảo luận chiều cùng ngày, đồng thuận với báo cáo tiếp thu, giải trình của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề xuất nhiều nội dung nhằm làm rõ quy định và bảo đảm tính khả thi khi thực hiện. Đại biểu cho rằng cần bổ sung quy định đối với trường hợp phạm vi quy hoạch của đô thị, xã hoặc đặc khu chỉ nằm một phần trong quy hoạch khu kinh tế hoặc khu du lịch quốc gia, bởi đây là tình huống khác biệt so với hai trường hợp “chồng lấn” hoặc “nằm hoàn toàn” đã được luật đề cập.
Về quy trình lấy ý kiến trong lập và thẩm định quy hoạch, đại biểu đề nghị cho phép áp dụng linh hoạt một trong các hình thức như lấy ý kiến bằng văn bản, phiếu hoặc họp hội đồng thẩm định, thay vì thực hiện đồng thời cả phiếu và họp như hiện nay. Đại biểu cũng đề nghị bỏ yêu cầu cơ quan thẩm định phải tiếp tục lấy ý kiến các cơ quan quản lý nhà nước ở bước nhiệm vụ quy hoạch, bởi thực tế cơ quan lập quy hoạch đã thực hiện đầy đủ, nếu lặp lại sẽ gây chồng chéo và kéo dài thời gian.
Liên quan đến trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm “cơ quan, tổ chức có chức năng quản lý đầu tư xây dựng, phát triển đất đai” để tránh trùng lặp với chức năng của các sở và bảo đảm tính độc lập giữa đơn vị lập và thẩm định. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung nội dung về nhiệm vụ quy hoạch đô thị và nông thôn trong Khoản 9, Điều 17 nhằm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Về thời gian thẩm định, đại biểu kiến nghị sửa đổi theo hướng tính theo “ngày làm việc” thay vì “ngày” để phù hợp với yêu cầu rút ngắn 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và tránh bị ảnh hưởng bởi các kỳ nghỉ lễ, tết.
Đại biểu cũng đồng tình với ý kiến về việc cần xác định rõ tiêu chí đô thị để tránh cách hiểu mặc định phường là đô thị, xã là nông thôn. Đồng thời, đại biểu cho rằng khi mô hình chính quyền hai cấp được triển khai và Quy hoạch tỉnh, Quy hoạch vùng đã được phê duyệt, cần tăng cường phân cấp cho tỉnh trong việc lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết tại các khu kinh tế, cũng như trong việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, nhằm bảo đảm tính chủ động, nhanh, kịp thời và không vượt quá phạm vi quy hoạch cấp trên.
